บัตรเลือกตั้งซ่อนกลของ กกต. สแกน "บาร์โค้ด" รู้ได้ไหมเราเลือกพรรคไหนไป

บัตรเลือกตั้งซ่อนกล ? สแกนบาร์โค้ด รู้ได้ไหมเราเลือกพรรคไหนไป

บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้ง สแกนแล้วเจออะไรกันแน่  เรากาเลือกใคร พรรคใด ลงไปบนบัตรเลือกตั้ง ไม่เป็นความลับอีดแล้วจริงหรือ 

มาสแกนพิสูจน์ให้ดูบาร์โค้ดที่อยู่บนบัตรเลือกตั้งแบบบัญชีรายชื่อนี้ บอกอะไรเราบ้าง 

การทดลองนี้ เราเลือกรูปบัตรเลือกตั้งที่ได้รับมาจากภาพถ่ายมาจากบนโซเชียลมีเดียส่วนหนึ่ง และจากภาพถ่ายของสำนักข่าว Thai News Pix 

ส่วนอุปกรณ์ที่เราจะใช้สแกน คือ มือถือเครื่องนี้ ผ่านแอปฯ ชื่อว่า Barcode Scanner และ QR Reader เพื่อทดสอบดูว่า สิ่งที่สแกนออกมานั้น ตรงกันหรือไม่

การสแกนรอบแรก เป็นภาพที่กำลังเป็นกระแสจาก Facebook: Thanarat Kuawattanaphan ที่แสดงบัตรต้นขั้ว 

ระบุว่า เล่มที่ A0071789 และเลขที่ A01435761 สแกนด้วยมือถือ iPhone ผ่านแอปฯ Barcode Scanner และ QR Reader เพื่อดูว่า จะได้ผลลัพธ์ตรงกันหรือไม่ 

ผลปรากฎว่า เลขบาร์โค้ดที่สแกนออกมาทั้ง 2 แอปฯ ได้คือ A01435761 ซึ่งตรงกับเลขที่บนขั้นบัตร คือ  A01435761 

เพื่อความละเอียด ครั้งที่ 2 เราเลยใช้รูปถ่ายอีกใบที่ทาง Facebook Thanarat Kuawattanaphan ได้รับเพิ่มเติมมาอีก ผลปรากฎว่า เลขที่สแกนบาร์โค้ดบนบัตร ตรงกับ ขั้วบัตรเลขที่เดียวกัน

รอบที่ 3 รอบนี้ เราจะเปลี่ยนมาใช้ภาพของ Thai News Pix ที่ถ่ายตอนนับคะแนนมาดู สแกนด้วยมือถือ iPhone ผ่านแอปฯ ทั้ง 2 แบบเดิม 

ผลปรากฎว่า รอบที่ 3 ได้ผลลัพธ์ที่ตรงกัน สแกนออกมาเป็น เลข A06088773

แม้ว่าจะไม่มีบัตรต้นขั้ว แต่จากข้อสังเกตจะเห็นได้ว่า ลักษณะของเลขที่ได้รับ จะเป็นตัวหนังสือภาษาอังกฤษ 1 ตัว และตามด้วยตัวเลขอีก 8 หลัก คล้ายกับลักษณะเลขที่ปรากฎอยู่บนขั้วบัตรเลือกตั้ง

เรื่องนี้น่ากังวลใจแค่ไหน หากบาร์โค้ดที่เราสแกนตรงกับเลขขั้วบัตร 

ถ้าเรายังจำกันได้ว่า เจ้าหน้าที่จะลงลำดับที่ลงคะแนนของเราในหน่วยเลือกตั้งนั้น บนต้นขั้วบัตร แล้วให้เราเซ็นชื่อกำกับ ก่อนเราจะรับบัตรเลือกตั้งไปเข้าคูหา

บางคนก็อาจจะลงชื่อ-นามสกุลจริง บางคนก็จะเป็นแค่ลายเซ็นเฉย ๆ แต่อย่างไร ลำดับที่เลือกตั้งของเรา ก็เชื่อมไปถึงชื่อ นามสกุล และข้อมูลผู้ใช้สิทธิของเราอยู่ดี

เมื่อบาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งสแกนออกมาตรงกับเลขที่บนขั้วบัตรของเรา ก็อาจจะเป็นช่องโหว่ที่สืบย้อนได้ว่า บัตรนั้นเป็นของใคร และเรากาให้พรรคไหนไป ซึ่งอาจเข้าข่ายการทำให้การเลือกตั้งไม่เป็นความลับได้ 

สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. ให้สัมภาษณ์ผ่านรายการเจาะลึกทั่วไทย Inside Thailand ว่า ไม่มีข้อกฎหมายไหนที่อนุญาตให้ กกต. เช็คบัตรย้อนหลังว่า บัตรนี้ใครเป็นคนเลือกได้ เพราะนั่นจะทำให้บัตรเลือกตั้งไม่เป็นความลับ และผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ 

ด้าน กกต. แถลงรับว่า บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้งตรงเลขต้นขั้ว ที่โพสต์กันก็ tracking กลับได้ว่ามาจากใคร แต่จากขั้นตอนไม่มีโอกาสรู้ว่าคุณเลือกอะไร เพราะบัตรเหล่านี้จะเก็บไว้อย่างปลอดภัย และบาร์โค้ดมีขึ้นเพื่อมาตรการ รปภ. เท่านั้น 

แม้ก่อนหน้านี้ กกต. จะออกมาชี้แจงว่า บาร์โค้ดเป็นเรื่องของมาตรการรักษาความปลอดภัย ทำให้สามารถรู้ล็อตในการจัดพิมพ์ เป็นข้อมูลที่ไปที่มาว่า พิมพ์เมื่อไหร่ อย่างไร แจกจ่ายไปเขตไหน เป็นมาตรการควบคุมบัตรเลือกตั้งของ กกต. ไม่ได้ติดตามว่า ใครกาพรรคไหน 

แต่ น.ต.ศิธา ทิวารี กูรูการเมือง ออกมาโพสต์ Facebook ว่า การที่ กกต. ชี้แจงแบบนั้น แสดงว่า รับรู้การจัดทำบาร์โค้ดลงบนบัตรเลือกตั้ง อีกนัยหนึ่งแปลว่า กกต. ยอมรับว่าวัตถุประสงค์ในการจัดทำบาร์โค้ดนี้ มีไว้เพื่อให้มีการสแกนบาร์โค๊ดอ่านข้อมูลเพื่อการตรวจสอบย้อนกลับในภายหลังได้ ซึ่งขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 ให้การเลือกตั้ง สส.เป็น “การออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับ” และมาตรา 96 “ห้ามมิให้ผู้ใดจงใจทําเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตโดยวิธีใดไว้ที่บัตรเลือกตั้ง” 

อย่างไรก็ตาม ณ เวลานี้ หลายฝ่ายเรียกร้องให้เปิดเผยรายละเอียดเชิงเทคนิคมากขึ้น เพื่อสร้างความมั่นใจว่าหลักการลงคะแนนลับยังคงได้รับการคุ้มครองอย่างเคร่งครัด