ครม. วางมาตรฐานกำกับดูแล Data Center ยกระดับความโปร่งใส คุ้มครองประชาชน–สิ่งแวดล้อม จัดตั้ง One Stop Service อำนวยความสะดวกนักลงทุน ย้ำลงทุนใหม่ต้องสร้างประโยชน์ให้ประเทศและคนไทย

นายเอกภพ เพียรพิเศษ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า วันนี้ (10 พฤศจิกายน 2569) เวลา 13.00 น. ณ ศูนย์แถลงข่าวรัฐบาล ตึกนารีสโมสร ทำเนียบรัฐบาล นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธานการแถลงข่าวเกี่ยวกับมติคณะรัฐมนตรี  เรื่องมาตรฐาน data center โดยมีนายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ และนายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน ร่วมด้วย

รองนายกรัฐมนตรีกล่าวว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบแนวทางนโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ (Data Center) เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์และปรับปรุงกระบวนการอนุมัติ อนุญาตให้มีความชัดเจนและเป็นระบบมากขึ้น โดยดาต้าเซ็นเตอร์เป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญของเศรษฐกิจดิจิทัลยุคใหม่และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ อย่างไรก็ตาม การประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ใช้ทรัพยากรค่อนข้างมาก ทั้งไฟฟ้าและน้ำ รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อชุมชนและประชาชน ขณะที่ที่ผ่านมา กิจการดาต้าเซ็นเตอร์ยังไม่มีกติกากำกับดูแลที่ชัดเจน เนื่องจากเป็นกิจการรูปแบบใหม่และมีหลายหน่วยงานเกี่ยวข้องกับการอนุมัติอนุญาต จึงจำเป็นต้องกำหนดหลักเกณฑ์ให้ชัดเจน เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมการลงทุนกับการดูแลผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

โดยมีแนวทางสำคัญ 3 ด้าน ประกอบด้วย การสร้างความชัดเจนและความโปร่งใสในการกำกับดูแล โดยมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมจัดทำ Data Center Dashboard เพื่อรวบรวมข้อมูล จำนวนและที่ตั้งของดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งหมดในประเทศไทย พร้อมกำหนดนิยามของดาต้าเซ็นเตอร์ให้ชัดเจนตามมาตรฐานสากล โดยแบ่งตามกำลังไฟฟ้า รวมถึงกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำในการประกอบกิจการ ครอบคลุมด้านสิ่งแวดล้อม สังคม การใช้น้ำและไฟฟ้า รวมถึงผังเมือง เพื่อให้การดำเนินกิจการไม่ส่งผลกระทบต่อประชาชน ชุมชน และสิ่งแวดล้อม ตลอดจนคำนึงถึงการใช้ทรัพยากรของประเทศ

นอกจากนี้ ยังกำหนดมาตรการรองรับการเปลี่ยนผ่านสำหรับกิจการที่ดำเนินการอยู่แล้ว โดยผู้ประกอบการที่ลงทุนและดำเนินการถูกต้องตามกฎหมายสามารถดำเนินกิจการต่อไปได้ ส่วนมาตรฐานใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม จะให้ระยะเวลาในการปรับตัวเพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถปฏิบัติตามมาตรฐานที่กำหนด ขณะเดียวกัน จะจัดให้มีระบบ One Stop Service สำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ เพื่อให้ผู้ประกอบการที่ได้รับอนุมัติแล้วสามารถดำเนินการต่อไปได้ ส่วนผู้ที่อยู่ระหว่างการขออนุญาตจะต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์ก่อนจึงจะสามารถดำเนินกิจการได้ ทั้งนี้ เพื่อให้การลงทุนสามารถเดินหน้าต่อไปได้ โดยคำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคม

โดยการพิจารณาการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ในอนาคต จะไม่พิจารณาเฉพาะเม็ดเงินลงทุนเท่านั้น แต่จะให้ความสำคัญกับการจ้างงาน การพัฒนาทักษะให้แก่คนไทย การสร้างรายได้ให้คนไทย และการสร้างอุตสาหกรรมต่อเนื่อง โดยส่งเสริมให้ธุรกิจไทยเข้ามาอยู่ในห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain) ของอุตสาหกรรมดาต้าเซ็นเตอร์ พร้อมเน้นย้ำเรื่องการดำเนินกิจการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้ ระบบ One Stop Service จะทำหน้าที่พิจารณาภาพรวมและกำหนดกติกาให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ในการอนุมัติอนุญาต โดยผู้ประกอบการจะต้องผ่านมาตรฐานขั้นต่ำที่กำหนด และต้องสร้างประโยชน์ให้แก่ประเทศไทย ทั้งด้านการจ้างงาน การพัฒนาทักษะคนไทย และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ธุรกิจไทย

รองนายกรัฐมนตรีกล่าวย้ำว่า แนวทางดังกล่าวจะช่วยสร้างความสมดุลใน 3 ด้าน ได้แก่ สร้างความมั่นใจให้ประชาชนว่ามีหลักเกณฑ์ดูแลผลกระทบอย่างเหมาะสม สร้างความแน่นอนให้แก่นักลงทุนที่ดำเนินธุรกิจตามมาตรฐาน และกำหนดทิศทางการลงทุนในอนาคตให้เกิดประโยชน์และมูลค่าเพิ่มแก่ประเทศอย่างเป็นรูปธรรม

ทั้งนี้รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ไปจัดทำ Dashboard รวบรวมข้อมูลของธุรกิจ Data Center ในประเทศไทย เพื่อให้เป็นข้อมูลที่ชัดเจนโปร่งใส สามารถติดตามตรวจสอบได้ ขณะเดียวกัน ได้มีการกำหนดนิยามของ Data Center ที่ชัดเจน โดยแบ่งเป็น 7 ระดับตามมาตรฐานสากล ซึ่งขึ้นอยู่กับระดับในการใช้ไฟ ดังนี้

ระดับ 1 ใช้ไฟ 0-0.5 เมกะวัตต์

ระดับ 2 ใช้ไฟ 0.5-5 เมกะวัตต์

ระดับ 3 ใช้ไฟ 5-10 เมกะวัตต์

ระดับ 4 ใช้ไฟ 10-20 เมกะวัตต์

ระดับ 5 ใช้ไฟ 20-50 เมกะวัตต์

ระดับ 6 ใช้ไฟ 50-200 เมกะวัตต์

ระดับ 7 ใช้ไฟมากกว่า 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป

นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ระบุว่า ธุรกิจ Data Center ที่ต้องอยู่ในการกำกับดูแลนั้น จะต้องมีขนาดการใช้ไฟตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป และจะเริ่มมีการกำกับดูแลที่เข้มข้น ในกลุ่มที่มีขนาดการใช้ไฟตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป และจำเป็นต้องตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น ในขณะที่กลุ่มที่ใช้ไฟต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ สามารถจัดตั้งในพื้นที่พาณิชยกรรมได้    

สำหรับแนวทางการแก้ไขปัญหาในช่วงเปลี่ยนผ่านนั้น นายดนุชา กล่าวว่า ธุรกิจใดที่ได้ดำเนินการจัดตั้ง หรืออยู่ระหว่างการก่อสร้าง หรือได้รับใบอนุญาตไปก่อนวันที่ 14 ส.ค. 69 ก็ให้สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ แต่จะให้ศูนย์ One Stop Service (OSS) ของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (DE) เข้ามาตรวจสอบอีกรอบว่ามีการขออนุญาตอย่างถูกต้องหรือไม่ ขณะเดียวกันจะให้เวลา 1 ปีในการปรับตัวของธุรกิจให้เป็นตามข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อม

ส่วนผู้ที่จัดตั้ง Data Center หรือได้ใบอนุญาต หรือเริ่มก่อสร้าง หลังจากวันที่ 14 ส.ค.69 จะต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณากลั่นกรองเพิ่มเติม เนื่องจากต้องการคัดแยก Broker ที่มายื่นขอใช้น้ำ-ใช้ไฟ แต่ไม่ดำเนินธุรกิจจริง ให้ออกจากส่วนนี้ และกลุ่มสุดท้ายคือ ผู้ประกอบการรายใหม่ที่เตรียมจะดำเนินธุรกิจ Data Center ก็จะต้องมาที่ศูนย์ OSS เพื่อผ่านกระบวนการกลั่นกรองตามขั้นตอนจากคณะกรรมการกลั่นกรอง

พร้อมระบุว่า การที่ต้องมีการพิจารณาอย่างรวมศูนย์เช่นนี้ เนื่องจากที่ผ่านมา การอนุมัติ หรืออนุญาต ค่อนข้างกระจายไปหลายหน่วยงาน ทำให้ข้อมูลของผู้ประกอบธุรกิจ Data Center กระจัดกระจายไปอยู่ในหลายส่วน ไม่สามารถเห็นภาพรวมทั้งหมดได้ อย่างไรก็ดี เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมกับธุรกิจที่ได้ดำเนินการไปก่อนที่จะมีการประกาศหลักเกณฑ์ใหม่นี้ ก็จะมีกระบวนการ Fast Track ให้ โดยจะไม่ตรวจสอบเข้มงวดมากเหมือนกลุ่มใหม่ที่ยังไม่เริ่มดำเนินการ

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวว่า จากข้อมูลจนถึงเดือนเม.ย. 69 บีโอไอได้อนุมัติให้มีการจัดตั้งธุรกิจ Data Center ในประเทศแล้ว 57 โครงการ โดยบางส่วนเปิดดำเนินการไปแล้ว 17 โครงการ ส่วน 20 โครงการได้รับใบอนุญาตก่อสร้างไปแล้ว และอีก 20 โครงการ อยู่ระหว่างเตรียมการลงทุน ซึ่งทั้งหมดนี้จะนำไปพิจารณารวมกันอีกครั้งโดยศูนย์ One Stop Service ที่จะตั้งขึ้น