นกในเมือง “กลัวผู้หญิงมากกว่า” งานวิจัยใหม่ชี้บินหนีเร็วกว่าเฉลี่ย 1 เมตร

นักวิทยาศาสตร์และนักดูนกอาจต้องประหลาดใจ เมื่อผลการวิจัยล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสาร People and Nature เปิดเผยว่า นกในเมืองมีปฏิกิริยาหวาดระแวงและมักจะบินหนีผู้หญิงเร็วกว่าผู้ชายอย่างเห็นได้ชัด

การศึกษานี้ได้ทำการรวบรวมข้อมูลระยะห่างที่นกเริ่มบินหนี (Flight Initiation Distance หรือ FID) จากนกจำนวน 37 สายพันธุ์ โดยวิเคราะห์จากการเข้าใกล้ของมนุษย์มากกว่า 2,000 ครั้ง ในสวนสาธารณะของ 5 ประเทศทั่วยุโรป ได้แก่ ฝรั่งเศส เยอรมนี โปแลนด์ สเปน และเช็ก

ผลการวิจัยพบความแตกต่างที่น่าทึ่ง คือ นกในเมืองจะยอมให้ผู้ชายเดินเข้าใกล้ได้มากกว่าผู้หญิงโดยเฉลี่ยประมาณ 1 เมตร ก่อนที่พวกมันจะตัดสินใจบินหรือเดินหนีไป

นอกจากนี้ ยังพบว่านกเพศผู้มีความกล้าและทนต่อการเข้าใกล้ของมนุษย์ได้มากกว่านกเพศเมียอีกด้วย และเพื่อป้องกันความคลาดเคลื่อนจากรูปลักษณ์ภายนอก นักวิจัยได้ควบคุมตัวแปรอย่างเข้มงวดในการทดลอง โดยให้ผู้สังเกตการณ์ชายและหญิงมีความสูงใกล้เคียงกัน สวมเสื้อผ้าสีเดียวกัน เดินเข้าหานกเป็นเส้นตรงด้วยความเร็วคงที่ และผู้หญิงที่เข้าร่วมจะต้องไม่อยู่ในช่วงมีประจำเดือน รวมถึงต้องรวบผมให้เรียบร้อยหากมีผมยาว

ดาเนียล บลุมสไตน์ (Daniel Blumstein) นักชีววิทยาด้านการอนุรักษ์ ระบุว่า "ในจุดนี้นักวิจัยยังทำได้เพียงคาดเดาสาเหตุเบื้องหลังพฤติกรรมนี้เท่านั้น" อย่างไรก็ตามนักวิจัยได้ตั้งข้อสันนิษฐานที่เป็นไปได้มีหลายประการ

1. ประสาทรับกลิ่น (Olfactory signals) แม้ในอดีตจะเชื่อว่านกรับกลิ่นได้ไม่ดี แต่ปัจจุบันพบว่านกมีระบบรับกลิ่นที่ทรงพลัง พวกมันอาจ "ดมกลิ่น" ความแตกต่างทางฮอร์โมนของเพศได้ คล้ายกับหนูทดลอง ม้า หรือสุนัขที่ตอบสนองต่อเพศของมนุษย์ต่างกัน แม้ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมักจะเครียดกับผู้ชายมากกว่าก็ตาม

2. สัญญาณทางกายภาพเล็กๆ น้อยๆ โดยเชื่อว่านกอาจสังเกตเห็นความแตกต่างที่มนุษย์มองข้ามอย่างชัดเจน เช่น รูปแบบการเคลื่อนไหว สัดส่วนร่างกาย หรือจังหวะการเดิน

3. สมมติฐานทางวิวัฒนาการในอดีต แม้คนทั่วไปจะเชื่อว่าในยุคโบราณผู้ชายเป็นนักล่าและผู้หญิงเป็นผู้เก็บเกี่ยว แต่นักวิจัยบางส่วนตั้งสมมติฐานว่า เป็นไปได้หรือไม่ที่สตรีในอดีตอาจเป็นผู้ที่ล่าเหยื่อขนาดเล็กอย่างนกมากกว่าผู้ชาย ทำให้นกมีการสืบทอดสัญชาตญาณความระแวดระวังผู้หญิงมาจนถึงปัจจุบัน

ยานินา เบเนเดตติ (Yanina Benedetti) นักนิเวศวิทยา เน้นย้ำว่า "งานวิจัยชิ้นนี้สะท้อนให้เห็นว่าสัตว์ในเมืองมีมุมมองต่อมนุษย์อย่างไร ซึ่งมีนัยสำคัญอย่างยิ่งต่อการศึกษาระบบนิเวศในเมือง

ดังนั้น ในการเดินเล่นสวนสาธารณะครั้งต่อไป นักดูนกเพศชายอาจมีข้อได้เปรียบอย่างไม่คาดคิดในการแอบชมนกในระยะประชิด