Gen Z อาจฉลาดน้อยกว่ารุ่นก่อน เพราะใช้เทคโนโลยีมากเกินไป?

Gen Z เป็นคนรุ่นแรกในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ที่ทำสิ่งซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน หลังจากคะแนนการเรียนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องมากว่าศตวรรษ ผลการทดสอบกลับลดลงเป็นครั้งแรก ทำให้คนรุ่นใหม่มีผลการเรียนต่ำกว่ารุ่นก่อนหน้าอย่างเป็นทางการ จนอาจสรุปได้ว่า Gen Z อาจฉลาดน้อยกว่าคนรุ่นก่อนเมื่อดูจากหลักฐานนี้ 

เจเร็ด คูนีย์ ฮอร์วาธ นักประสาทวิทยาที่ใช้เวลาหลายปีทบทวนผลการทดสอบมาตรฐานในหลายช่วงวัย  พบว่า Gen Z เป็นคนรุ่นแรกในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ที่ได้คะแนนต่ำกว่าคนรุ่นก่อน 

โดยคะแนนที่ลดลงครอบคลุมทั้งสมาธิ ความจำ การอ่าน การคำนวณ การทำงานของสมองส่วนบริหาร และระดับไอคิวโดยรวม

ฮอร์วาธนำประเด็นนี้ไปเสนอในที่ประชุมวุฒิสภาสหรัฐฯ ปี 2026 ว่าด้วยเรื่องเวลาหน้าจอและเด็ก 

ในรายงาน ระบุว่า เวลากว่าครึ่งหนึ่งที่วัยรุ่นตื่นอยู่ ถูกใช้ไปกับการจ้องหน้าจอ การเรียนรู้ตามธรรมชาติของมนุษย์ต้องอาศัยสมาธิยาวนานและปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น แต่เนื้อหาสั้นๆ และ การฟีดไม่รู้จบไม่สามารถตอบโจทย์นี้ได้

แต่ถึงอย่างนั้น โรงเรียนก็พึ่งพาเทคโนโลยีอย่างหนัก ซอฟต์แวร์การเรียนรู้เข้ามาแทนตำรา การอ่านยาว ๆ และการแก้ปัญหาที่ต้องใช้เวลาคิด 

หลังเลิกเรียน เด็ก ๆ ก็กลับไปใช้โทรศัพท์ แท็บเล็ต และแล็ปท็อป สลับไปมาระหว่างโซเชียลมีเดียและคำอธิบายสั้น ๆ ของบทเรียนที่ไม่เคยได้ใช้เวลาเรียนรู้อย่างลึกซึ้ง ฮอร์วาธอธิบายว่านักเรียนถูกฝึกให้ “อ่านผ่าน” ซึ่งแม้จะดูเร็ว แต่ไม่ช่วยสร้างความเข้าใจเชิงลึก

ฮอร์วาธ กล่าวว่า ไม่ได้ต่อต้านเทคโนโลยี แต่สนับสนุนความเข้มข้นทางวิชาการ ซึ่งเกิดจากแรงต้าน เช่น การอ่านเนื้อหาครบถ้วน การเผชิญความสับสน และการใช้เวลากับเนื้อหาที่ไม่ได้ให้รางวัลทันที หากตัดแรงต้านเหล่านี้ออก ทักษะทางปัญญาจะค่อย ๆ ถดถอย เพราะสมองปรับตัวตามสภาพแวดล้อมที่ให้คุณค่ากับความเร็วมากกว่าความอึด

ประเด็นที่น่าอึดอัดคือ คนรุ่นใหม่จำนวนมากยังมั่นใจในความฉลาดของตนเอง แม้ว่าผลการวัดจะลดลง ซึ่งปัญหาไม่ใช่ความมั่นใจ แต่คือความมั่นใจที่ไม่มีการปรับแก้ เพราะจะทำให้การพัฒนาเกิดขึ้นได้ยาก

ความจริงที่น่าเศร้าคือ เด็กในยุคนี้มีความสามารถทางปัญญาน้อยกว่าคนรุ่นก่อนในวัยเดียวกัน คำแนะนำของเขาคือการใช้เทคโนโลยีอย่างยับยั้ง ลดเวลาหน้าจอในโรงเรียน และฟื้นคืนการเรียนรู้เชิงลึก ก่อนที่คนรุ่นถัดไปจะเผชิญผลลัพธ์ที่เลวร้ายยิ่งกว่าเดิม