โปแลนด์ผลักดันกฎหมายให้สัตว์เลี้ยงเข้าเยี่ยมผู้ป่วยระยะสุดท้าย

สำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้ายหรือผู้ที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง สิ่งที่สร้างความเจ็บปวดในช่วงท้ายของชีวิต อาจไม่ใช่แค่การต้องจากบ้าน แต่คือการต้องห่างจากสัตว์เลี้ยงที่เป็นเหมือนสมาชิกในครอบครัว

แนวคิดใหม่ในโปแลนด์กำลังผลักดันให้ผู้ป่วยระยะสุดท้ายมีสิทธิได้รับการเยี่ยมจากสัตว์เลี้ยงของตัวเอง หลังพบว่าการได้เจอสัตว์ที่รักในช่วงเวลาสำคัญ อาจช่วยเติมเต็มความสบายใจและความหมายให้กับชีวิตในช่วงสุดท้าย ขณะเดียวกันก็จุดประกายคำถามในหลายประเทศยุโรป เช่น สเปนและสหราชอาณาจักร ว่าการพบสัตว์เลี้ยงควรถูกนับเป็นส่วนหนึ่งของสิทธิผู้ป่วยหรือไม่

การได้พบสัตว์เลี้ยงเป็นครั้งสุดท้าย อาจมีความหมายอย่างมากในช่วงท้ายของชีวิต

สำหรับหลายคน สุนัขหรือแมวไม่ได้เป็นเพียงสัตว์เลี้ยง แต่เป็นสมาชิกในครอบครัว พวกมันอยู่เคียงข้างในทุกช่วงเวลา เดินตามเจ้าของไปทุกห้อง รออยู่หน้าประตู นอนข้างเตียง และมักรับรู้ได้ว่าเมื่อไรที่เจ้าของต้องการกำลังใจหรือความอบอุ่น

ในโปแลนด์ จึงเกิดคำถามสำคัญขึ้นว่า ผู้ป่วยที่กำลังเผชิญกับช่วงสุดท้ายของชีวิต ควรต้องใช้เวลาที่เหลือโดยไม่มีสัตว์ที่พวกเขารักอยู่ข้างกายหรือไม่

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรโปแลนด์เสนอแก้ไขกฎหมาย เพื่อให้ผู้ป่วยในสถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายและหอผู้ป่วยเวชศาสตร์ประคับประคอง มีสิทธิพบสัตว์เลี้ยงของตัวเอง โดยจะปรับแก้กฎหมายว่าด้วยสิทธิผู้ป่วยและผู้ตรวจการสิทธิผู้ป่วย ซึ่งหมายความว่าการให้สัตว์เลี้ยงเข้าเยี่ยมจะไม่ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของโรงพยาบาลหรือสถานดูแลแต่ละแห่งเพียงอย่างเดียว

เปลี่ยน “ความสบายใจ” ให้กลายเป็นสิทธิของผู้ป่วย

ข้อเสนอนี้ได้รับแรงผลักดันจากเรื่องราวของผู้ป่วยหลายรายในกรุงวอร์ซอ หนึ่งในนั้นคือหญิงป่วยมะเร็งระยะลุกลาม ที่มีความกังวลเกี่ยวกับสุนัขซึ่งรออยู่ที่บ้านมากกว่าความเจ็บป่วยของตัวเอง ขณะที่ผู้ป่วยอีกคนหนึ่งได้รับโอกาสกลับมาเจอแมวของเขาในหอผู้ป่วยประคับประคอง แพทย์มองว่าเหตุการณ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า สัตว์เลี้ยงสามารถมอบความสบายใจอย่างมาก โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่คำพูดอาจไม่สามารถช่วยปลอบโยนได้อีกต่อไป

ในชีวิตจริง เรื่องแบบนี้มักเกิดขึ้นในสถานการณ์ที่ยากจะจัดให้อยู่ในกฎระเบียบของโรงพยาบาล เช่น ผู้ป่วยที่ต้องการพบสุนัขซึ่งนอนข้างกันมาหลายปี หรืออยากเจอแมวที่ยังมีญาติช่วยดูแลอยู่ที่บ้าน

อย่างไรก็ตาม กฎหมายที่เสนอไม่ได้หมายความว่าสัตว์เลี้ยงจะสามารถเข้าโรงพยาบาลได้โดยไม่มีข้อจำกัด โรงพยาบาลยังสามารถปฏิเสธหรือกำหนดเงื่อนไขการเข้าเยี่ยมได้ หากมีความเสี่ยงด้านการติดเชื้อ ความปลอดภัย หรือข้อจำกัดด้านพื้นที่

เพราะโรงพยาบาลยังต้องคำนึงถึงผู้ป่วยรายอื่น บุคลากรทางการแพทย์ และผู้มาเยี่ยม โดยเฉพาะในหอผู้ป่วยที่ดูแลผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือพื้นที่ที่ต้องควบคุมเรื่องสุขอนามัยอย่างเข้มงวด

แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปคือ แนวคิดเรื่อง “ความต้องการทางใจของผู้ป่วย” จากเดิมที่ครอบครัวอาจต้องขออนุญาตเป็นกรณีพิเศษ อาจกลายเป็นสิทธิที่ได้รับการยอมรับตามกฎหมาย

แนวทางของโปแลนด์อาจเป็นจุดเริ่มต้นให้ประเทศอื่นในยุโรปพิจารณาตาม และนำไปสู่คำถามสำคัญว่า ความสบายใจและความผูกพันทางอารมณ์ในช่วงท้ายของชีวิต ควรถูกมองเป็นเพียงสิ่งเพิ่มเติม หรือควรเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้ป่วยอย่างมีศักดิ์ศรี

สเปนเริ่มแล้ว แต่ยังต้องขึ้นอยู่กับกฎของโรงพยาบาลแต่ละแห่ง

ขณะที่ในสเปน ปัจจุบันยังไม่มีข้อกำหนดระดับประเทศที่รับรองสิทธิให้ผู้ป่วยในโรงพยาบาลสามารถพบสัตว์เลี้ยงได้ การอนุญาตจึงขึ้นอยู่กับนโยบายของโรงพยาบาล พื้นที่ และสภาพของผู้ป่วยแต่ละราย

ตัวอย่างเช่น โรงพยาบาล Hospital Civil de Málaga ในแคว้นอันดาลูเซีย เปิดโครงการ “Tu mascota te acompaña” หรือ “สัตว์เลี้ยงของคุณอยู่เคียงข้างคุณ” ผ่านหน่วยดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในปี 2025 เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่ต้องการบอกลาสัตว์เลี้ยงของตัวเอง ได้มีโอกาสพบกันอีกครั้งก่อนถึงวันสุดท้าย

โครงการนี้อนุญาตให้สัตว์เลี้ยงที่ผ่านการตรวจสอบและได้รับอนุญาตเข้าเยี่ยมได้ ภายใต้เงื่อนไขด้านความปลอดภัย แต่ยังเป็นเพียงโครงการเฉพาะพื้นที่ ไม่ใช่สิทธิที่ใช้ได้ทั่วประเทศสเปน