“เก่งจนน่าสงสาร” เมื่อการ "ไม่กล้าพึ่งพาใคร" กำลังกัดกินหัวใจคุณอยู่เงียบๆ

เพจเฟซบุ๊ก "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" นพ.อภิชาญ แดงรุ่งโรจน์ (ว.63155) จิตแพทย์ รพ.สมิติเวช ศรีนครินทร์ ได้ให้ความรู้ ผ่านคลิปวิดีโอเรื่อง "ไม่กล้าพึ่งพาใคร ยอมทุกข์ใจคนเดียว" 

คุณเคยเป็นไหม  เวลาเจอเรื่องหนักหนาในชีวิต ไม่ว่าจะเหนื่อย ล้ม หรือเจ็บปวดแค่ไหน ปากมักจะพูดออกไปว่า “ไม่เป็นไร จัดการเองได้”

ข้างนอกดูเหมือนคนที่เข้มแข็ง พึ่งพาตัวเองได้ดีเยี่ยม และไม่เคยสร้างความเดือดร้อนให้ใคร แต่ข้างในกลับเต็มไปด้วยความเหนื่อยล้า และความรู้สึกโดดเดี่ยวที่กัดกินหัวใจอยู่ตลอดเวลา

ภาวะนี้ทางจิตวิทยาเรียกว่า "Hyper-Independence" หรือการพึ่งพาตัวเองมากเกินไปจนกลายเป็นพิษ

ทำไมเราถึงกลายเป็นคนที่ ‘ไม่กล้าขอความช่วยเหลือ’?

คนส่วนใหญ่มักมองว่าการพึ่งพาตัวเองเป็นข้อดี แต่ในทางจิตวิทยา การไม่กล้าพึ่งพาใครเลยมักไม่ได้เกิดจาก "ความเข้มแข็ง" แต่เกิดจาก "บาดแผลในอดีต" (Trauma)

-เคยถูกเมินเฉยในวันที่ต้องการใครสักคน: ในวัยเด็กหรืออดีตที่ผ่านมา เมื่อคุณเอ่ยปากขอความช่วยเหลือ ผลลัพธ์ที่ได้กลับเป็นความผิดหวัง การถูกปฏิเสธ หรือถูกมองว่าเป็นภาระ

-เรียนรู้ว่า ‘พึ่งใครไม่ได้นอกจากตัวเอง’: สมองและจิตใจจึงสร้างกลไกป้องกันตัวเองขึ้นมา (Defense Mechanism) บอกกับตัวเองว่า “ถ้าเราไม่คาดหวังจากใคร เราก็จะไม่ต้องเจ็บปวดอีก”

เกราะป้องกันที่กลายเป็น "คุกกักขังตัวเอง"

การแบกทุกอย่างไว้คนเดียว นานวันเข้าจะเปลี่ยนจาก "ความเก่ง" กลายเป็น "ความเครียดสะสม" เพราะมนุษย์ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้อยู่รอดตามลำดับคนเดียวโดยปราศจากการสนับสนุนทางอารมณ์

เมื่อไม่มีพื้นที่ระบาย ความทุกข์ที่ถูกกดทับไว้เรื่อยๆ อาจนำไปสู่ ภาวะซึมเศร้า (Depression) และความวิตกกังวลเรื้อรังโดยที่คุณไม่รู้ตัว

ก้าวแรกของการปลดล็อก: อนุญาตให้ตัวเอง "อ่อนแอ" บ้างก็ได้

ตระหนักรู้ว่าการขอความช่วยเหลือไม่ใช่ "ความล้มเหลว": การบอกว่า "ช่วยฉันหน่อย" ไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ แต่มันคือการยอมรับว่าเราคือมนุษย์ธรรมดาคนหนึ่ง

-เริ่มจากเรื่องเล็กๆ: ลองเปิดโอกาสให้คนใกล้ชิดช่วยงานเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวัน เพื่อฝึกให้จิตใจคุ้นเคยกับการรับความช่วยเหลือ

-สื่อสารความรู้สึกออกไป: หากไม่สบายใจ ลองเล่าให้คนที่ไว้ใจฟัง โดยไม่ต้องรอให้เขามาช่วยแก้ปัญหา แค่การมีคนรับฟังก็ช่วยลดน้ำหนักในใจลงได้ครึ่งหนึ่งแล้ว

จำไว้ว่า คุณไม่จำเป็นต้องเข้มแข็งตลอดเวลา และการยอมให้คนอื่นเข้ามาช่วยซัพพอร์ต ก็คือรูปแบบหนึ่งของการรักตัวเองเช่นกัน

ข้อมูลจาก เพจ "หมอเปรมใส่ไข่ ความรู้สุขภาพจิตแบบง่ายๆ" 

https://www.facebook.com/reel/1135446775675930