จีนขยายสถานีอวกาศเทียนกง 2 เท่า จ่อขึ้นผู้นำวงโคจรโลกแทน ISS

ประเทศจีนกำลังเตรียมแผนการครั้งใหญ่ในการขยายสถานีอวกาศเทียนกง (Tiangong) จากเดิม 3 โมดูลให้กลายเป็น 6 โมดูลในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า พร้อมทั้งจะเพิ่มกล้องโทรทรรศน์อวกาศขนาดใหญ่ที่โคจรในระดับเดียวกัน ซึ่งความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นในห้วงเวลาที่สถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) กำลังเข้าสู่ช่วงท้ายของอายุการใช้งาน 

สถานีอวกาศเทียนกง

สถานีอวกาศเทียนกงในปัจจุบันถูกประกอบขึ้นในวงโคจรช่วงปี 2021 ถึง 2022 มีโครงสร้างรูปตัวที (T-shape) ซึ่งประกอบด้วย 3 โมดูล และได้ต้อนรับลูกเรือในภารกิจเสินโจว (Shenzhou) มาแล้วหลายชุด แต่ด้วยความต้องการด้านการวิจัยที่เติบโตขึ้น 

รวมถึงภารกิจขนส่งลูกเรือและสัมภาระที่มีความถี่มากขึ้น จีนจึงมีแผนที่จะขยายสถานีให้เป็น รูปทรงดับเบิลที (Double-T) โดยจะมีการเพิ่มโมดูลอเนกประสงค์ (Multipurpose module) และโมดูลการทดลองใหม่อีก 2 โมดูล ซึ่งจะช่วยให้จีนสามารถขยายขอบเขตการปฏิบัติงานบนสถานีอวกาศได้กว้างขวางยิ่งขึ้น การขยายขนาดในครั้งนี้จะทำให้มวลรวมของสถานีอวกาศเพิ่มขึ้นจาก 90 ตัน เป็น 180 ตัน ในระยะแรกของการขยายสถานี จีนจะส่งโมดูลอเนกประสงค์ขนาด 20 ตัน ขึ้นไปเชื่อมต่อกับโมดูลหลักเทียนเหอ (Tianhe) 

นายเฉียน หาง (Qian Hang) นักวิจัยจากบรรษัทวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศแห่งประเทศจีน (CASC) ระบุว่าแผนการขยายสถานีนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนการเดิมมาตั้งแต่ต้น โดยโมดูลใหม่จะเพิ่มช่องเชื่อมต่อ (Docking ports) เพื่อรองรับยานอวกาศได้มากขึ้น ทำให้การปฏิบัติงานมีความยืดหยุ่น ป้องกันปัญหาการต้องเข้าคิวเพื่อเชื่อมต่อหากมีภารกิจที่หนาแน่นขึ้น และยังช่วยเพิ่มพื้นที่กันชนในกรณีฉุกเฉิน

นอกจากนี้ จีนยังกำลังพัฒนายานอวกาศสำหรับขนส่งสินค้าต้นทุนต่ำ รวมถึงยานอวกาศรุ่นใหม่ที่ชื่อว่า เมิ่งโจว (Mengzhou) ซึ่งอาจเปิดตัวในช่วงปลายปีนี้ โดยยานลำนี้สามารถรองรับนักบินอวกาศได้สูงสุดถึง 7 คนในการเดินทางไปยังวงโคจรระดับต่ำของโลก ซึ่งมากกว่ายานเสินโจวรุ่นปัจจุบันที่รองรับนักบินอวกาศได้เพียง 3 คนต่อเที่ยวบิน

การปล่อยกล้องโทรทรรศน์อวกาศซวินเทียน(Xuntian)

โดยก่อนที่โมดูลใหม่จะเดินทางไปถึง จีนมีกำหนดการที่จะปล่อย ซวินเทียน (Xuntian) ซึ่งเป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศขนาดเท่ารถบัสในปี 2027 กล้องนี้มีกระจกหลักขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2 เมตร หรือ 6.6 ฟุต ซึ่งเล็กกว่ากล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble) เพียงเล็กน้อย แต่มีขอบเขตการมองเห็น (Field of view) กว้างกว่าฮับเบิลถึง 300 เท่า

กล้องซวินเทียนมาพร้อมกับกล้องความละเอียด 2.5 พันล้านพิกเซล และถูกตั้งเป้าให้ทำการสำรวจและทำแผนที่อวกาศครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 40% ของท้องฟ้าตลอดช่วงอายุการใช้งาน 10 ปี ความพิเศษของกล้องนี้ คือ มันจะโคจรอยู่ในวงโคจรเดียวกับสถานีอวกาศเทียนกง ทำให้สามารถเข้าเชื่อมต่อกับสถานีอวกาศเพื่อรับการบำรุงรักษา เติมเชื้อเพลิง ซ่อมแซม หรือแม้แต่อัปเกรดระบบปฏิบัติการได้

การสิ้นสุดของสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) และการปรับเปลี่ยนขั้วอำนาจ

แผนการขยายสถานีอวกาศของจีนเกิดขึ้นสวนทางกับแผนขององค์การนาซา (NASA) ที่กำลังเตรียมการปลดระวางสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ซึ่งปัจจุบันมีขนาดใหญ่กว่าเทียนกงมาก โดยนาซามีแผนที่จะปล่อยยาน U.S. Deorbit Vehicle (USDV) ที่พัฒนาโดยบริษัท SpaceX ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า เพื่อดึงสถานีอวกาศ ISS ให้ตกลงสู่ชั้นบรรยากาศและทำลายตัวเองเหนือมหาสมุทรแปซิฟิกในช่วงปลายปี 2030 หรือต้นปี 2031

ในขณะที่สหรัฐอเมริกากำลังอยู่ในช่วงพิจารณาแผนการสร้างสถานีอวกาศเชิงพาณิชย์เพื่อรองรับนักบินอวกาศในยุคหลังการปลดระวาง ISS ประเทศจีนก็กำลังจะก้าวขึ้นเป็นชาติที่ครอบครองสถานีอวกาศแบบถาวรที่ใหญ่ที่สุดในวงโคจรของโลกด้วยสถานีอวกาศเทียนกงที่ได้รับการขยายขนาดสมบูรณ์แล้ว