นักวิทยาศาสตร์สร้างหุ่นยนต์ AI ชื่ออาซ (Ace) โชว์ฝีมือโค่นยอดฝีมือปิงปองระดับมนุษย์

ทีมนักวิศวกรและนักวิทยาศาสตร์จาก Sony AI ประเทศญี่ปุ่น ได้สร้างความฮือฮาในวงการเทคโนโลยีและกีฬา ด้วยการเปิดตัวอาซ (Ace) หุ่นยนต์ที่สามารถเอาชนะนักกีฬาปิงปองมือฉมังระดับแนวหน้าได้สำเร็จ

โดยความสำเร็จนี้ถือเป็นการพิสูจน์ให้เห็นถึงศักยภาพระดับสูงของหุ่นยนต์ ในการโต้ตอบและแข่งขันกีฬาที่มีความเร็วสูงในโลกแห่งความเป็นจริง ซึ่งมีความท้าทายมากกว่าการแข่งขันในโลกเสมือนจริงหลายเท่าตัว 

ผลการแข่งขันที่น่าทึ่ง กีฬาเทเบิลเทนนิส หรือ ปิงปอง ซึ่งถือเป็นหนึ่งในกีฬาที่ต้องใช้ทักษะความรวดเร็ว ทั้งด้านความเร็ว พละกำลัง และการตัดสินใจในเสี้ยววินาทีที่ซับซ้อนเป็นอย่างมาก

ในการประเมินประสิทธิภาพการทำงานของหุ่นยนต์ Ace ทาง Sony AI ได้จัดการแข่งขันกับผู้เล่นมนุษย์ถึง 7 คน ประกอบด้วยผู้เล่นมือสมัครเล่นระดับแนวหน้า (Elite) จำนวน 5 คน ซึ่งพวกเขาฝึกซ้อมอย่างหนักเฉลี่ย 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์มาเป็นเวลากว่าสิบปี และผู้เล่นระดับอาชีพจากลีกญี่ปุ่นอีก 2 คน ได้แก่ มินามิ อันโดะ (Minami Ando) และ คาเครุ โซเนะ (Kakeru Sone)

ผลปรากฏว่าในการแข่งขันแบบใครชนะ 3 เกมแรกก่อน (Best-of-three) กับกลุ่มมือสมัครเล่นระดับแนวหน้า หุ่นยนต์ Ace สามารถเอาชนะไปได้ถึง 3 จาก 5 แมตช์ อย่างไรก็ตาม เมื่อต้องเผชิญหน้ากับนักกีฬาอาชีพ หุ่นยนต์ Ace สามารถชนะได้เพียง 1 เกมจากทั้งหมด 7 เกมที่แข่งขัน และพ่ายแพ้ไปในที่สุดทั้งสองแมตช์

เบื้องหลังเทคโนโลยีอัจฉริยะ 3 ส่วนหลัก

ระบบที่อยู่เบื้องหลัง Ace ถูกพัฒนาต่อยอดมาจาก Gran Turismo Sophy ซึ่งเป็น AI ที่เคยเอาชนะมนุษย์ในวิดีโอเกมแข่งรถมาแล้ว แต่สำหรับ Ace นั้นมีความซับซ้อนกว่ามาก โดยประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่

1. ระบบการรับรู้ (Perception system) หุ่นยนต์สามารถตรวจจับและติดตามลูกปิงปองได้ โดยเฉพาะการตรวจจับการหมุน (Spin) ซึ่งถือเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ Ace ทำคะแนนได้ดี เพราะมันสามารถควบคุมและตีลูกที่หมุนกลับไปได้สำเร็จถึง 75% ซึ่งเป็นปัญหาที่หุ่นยนต์รุ่นก่อนหน้ามักทำไม่ได้

2. สมองกล AI (AI brain) ควบคุมด้วยเทคโนโลยี Deep reinforcement learning โดย AI จะเรียนรู้จากการลองผิดลองถูกในระบบจำลอง (Simulated games) ครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อให้สามารถตัดสินใจในสถานการณ์จริงได้แบบเรียลไทม์ โดยไม่ต้องพึ่งพารูปแบบที่ตั้งโปรแกรมไว้ล่วงหน้า

3. ฮาร์ดแวร์หุ่นยนต์ความเร็วสูง แขนกลแบบ 8 ข้อต่อที่มีความคล่องตัวสูง สามารถลงมือปฏิบัติตามคำสั่งของ AI ได้ด้วยความแม่นยำและรวดเร็ว

ก้าวสำคัญสู่อนาคตของเทคโนโลยีหุ่นยนต์ ปีเตอร์ เดอร์ (Peter Dürr) ผู้อำนวยการของ Sony AI ประจำซูริค และหัวหน้าโครงการ Ace กล่าวว่า "งานวิจัยชิ้นนี้แสดงให้เห็นว่า หุ่นยนต์อัตโนมัติสามารถเอาชนะมนุษย์ในการแข่งขันกีฬาได้จริง โดยมีปฏิกิริยาตอบสนองและการตัดสินใจในพื้นที่ทางกายภาพที่เทียบเท่าหรือเหนือกว่ามนุษย์"

นอกจากนี้ การโต้กลับบางท่าของหุ่นยนต์ Ace ยังสร้างความประหลาดใจให้กับมนุษย์ โดย คินจิโระ นากามูระ (Kinjiro Nakamura) อดีตนักกีฬาปิงปองทีมชาติระดับโอลิมปิก ได้สังเกตเห็นท่วงท่าของหุ่นยนต์ Ace และกล่าวว่า "ท่าดังกล่าวไม่น่าจะเป็นไปได้ แต่เมื่อหุ่นยนต์ทำได้ นั่นหมายความว่าก็มีโอกาสที่มนุษย์จะทำได้เช่นกัน สิ่งนี้ชี้ให้เห็นว่ามนุษย์อาจเรียนรู้เทคนิคใหม่ ๆ จากหุ่นยนต์เพื่อพัฒนาขีดความสามารถของตนเองได้ในอนาคต" 

แม้ว่าหุ่นยนต์ Ace ในโลกความเป็นจริงจะยังไม่ก้าวไปถึงระดับเดียวกับหุ่นยนต์หรือปัญญาประดิษฐ์ในโลกเสมือนอย่าง AlphaGo หรือ DeepBlue ที่มีชื่อเสียงแต่ ปีเตอร์ สโตน (Peter Stone) หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของ Sony AI ย้ำว่า ความสำเร็จครั้งนี้มีความหมายมากกว่าการเล่นปิงปอง เพราะถือเป็นหลักฐานสำคัญครั้งแรกที่แสดงให้เห็นว่า AI สามารถรับรู้ วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพในสภาพแวดล้อมจริงที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งจะเปิดทางสู่การนำหุ่นยนต์ไปใช้งานรูปแบบใหม่ ๆ ที่ต้องอาศัยทั้งความแม่นยำและความรวดเร็วได้อีกมากในอนาคต