"ญี่ปุ่น" ร่วงสู่อันดับ 3 เจ้าหนี้ต่างประเทศสุทธิรายใหญ่ของโลก จีนแกร่งแซงขึ้นอันดับ 2 โลก ตามหลังเยอรมนี

ญี่ปุ่นเผชิญแรงสั่นสะเทือนทางเศรษฐกิจอีกระลอก หลังสูญเสียตำแหน่ง “เจ้าหนี้ต่างประเทศสุทธิอันดับ 2 ของโลก” ให้จีน แม้ตัวเลขสินทรัพย์ต่างประเทศยังเติบโตต่อเนื่องเป็นปีที่ 8 และแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ สะท้อนการแข่งขันด้านความมั่งคั่งระหว่างประเทศมหาอำนาจเศรษฐกิจที่เข้มข้นมากขึ้น

กระทรวงการคลังญี่ปุ่นเปิดเผยในวันนี้ (26 พ.ค.) ว่า ญี่ปุ่นร่วงลงสู่อันดับ 3 ของประเทศที่มีสถานะเจ้าหนี้ต่างประเทศสุทธิรายใหญ่ที่สุดของโลกในปี 2568 หลังถูกจีนแซงขึ้นไปอยู่อันดับ 2 ขณะที่เยอรมนียังคงครองอันดับ 1 ต่อเนื่อง

การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดขึ้นเพียงหนึ่งปี หลังญี่ปุ่นสูญเสียตำแหน่งเจ้าหนี้อันดับ 1 ของโลกให้แก่เยอรมนี ซึ่งนับเป็นครั้งแรกในรอบ 34 ปีที่ญี่ปุ่นหลุดจากตำแหน่งสูงสุด และล่าสุดยังเสียอันดับ 2 ให้แก่จีนอีกด้วย

ข้อมูลของกระทรวงการคลังญี่ปุ่นระบุว่า สินทรัพย์ต่างประเทศสุทธิของญี่ปุ่น ซึ่งรวมถึงสินทรัพย์ที่ถือครองโดยรัฐบาล ภาคธุรกิจ และบุคคลทั่วไป เพิ่มขึ้น 4.4% จากปีก่อนหน้า แตะระดับ 561.75 ล้านล้านเยน หรือประมาณ 3.53 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ และขยายตัวต่อเนื่องเป็นปีที่ 8

ปัจจัยสำคัญที่ช่วยหนุนสินทรัพย์ต่างประเทศของญี่ปุ่น มาจากการลงทุนในต่างประเทศของบริษัทญี่ปุ่นที่ยังแข็งแกร่ง การควบรวมและซื้อกิจการในต่างประเทศ รวมถึงกำไรจากการประเมินมูลค่าหลักทรัพย์ต่างประเทศที่นักลงทุนญี่ปุ่นถือครอง

อย่างไรก็ตาม แม้สินทรัพย์ต่างประเทศสุทธิจะเพิ่มขึ้น แต่การขยายตัวของหนี้สินต่างประเทศของญี่ปุ่นก็เพิ่มขึ้นอย่างมากเช่นกัน จนส่งผลให้สถานะสุทธิของญี่ปุ่นเติบโตช้ากว่าประเทศคู่แข่ง

กระทรวงการคลังญี่ปุ่น ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF ระบุว่า เยอรมนียังคงเป็นเจ้าหนี้ต่างประเทศสุทธิรายใหญ่ที่สุดของโลก ด้วยมูลค่า 675.5 ล้านล้านเยน ขณะที่จีนขยับขึ้นมาอยู่อันดับ 2 ด้วยมูลค่า 636.3 ล้านล้านเยน

ทั้งเยอรมนีและจีนได้รับแรงหนุนจากการเกินดุลการค้าอย่างต่อเนื่อง ทำให้สามารถสะสมสินทรัพย์ต่างประเทศได้เพิ่มขึ้นในทุกปี โดยเฉพาะจีนที่ยังคงมีบทบาทสำคัญในห่วงโซ่อุปทานโลกและการส่งออกสินค้าอุตสาหกรรม

อีกปัจจัยที่กดดันอันดับของญี่ปุ่น คือ การปรับตัวขึ้นของตลาดหุ้นญี่ปุ่น ซึ่งทำให้มูลค่าหลักทรัพย์ญี่ปุ่นที่ถือครองโดยนักลงทุนต่างชาติเพิ่มขึ้นถึง 62.2 ล้านล้านเยนจากการประเมินมูลค่าใหม่ ส่งผลให้หนี้สินต่างประเทศของญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นตามไปด้วย

นักวิเคราะห์มองว่า แม้ญี่ปุ่นยังคงมีฐานะทางการเงินระหว่างประเทศที่แข็งแกร่ง และยังเป็นหนึ่งในประเทศเจ้าหนี้รายใหญ่ที่สุดของโลก แต่การที่จีนและเยอรมนีขยายสินทรัพย์ต่างประเทศได้รวดเร็วกว่าสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของอำนาจเศรษฐกิจโลกในระยะยาว

ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่นยังต้องเผชิญแรงกดดันจากเศรษฐกิจภายในประเทศ ทั้งภาวะเงินเฟ้อ ค่าเงินเยนอ่อนค่า และโครงสร้างประชากรสูงวัย ซึ่งอาจกระทบต่อศักยภาพการเติบโตทางเศรษฐกิจในอนาคต แม้ว่าบริษัทญี่ปุ่นจำนวนมากยังคงเดินหน้าลงทุนในต่างประเทศอย่างต่อเนื่องก็ตาม