ทำไมคนไม่สูบบุหรี่มวน ติดบุหรี่ไฟฟ้าแทน ?

ในตอนแรกที่บุหรี่ไฟฟ้าวางขายในตลาด มันถูกมองว่า เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยให้คนเลิกบุหรี่แบบมวนได้ และมีอันตรายน้อยกว่า แต่ปัจจุบัน คนรุ่นใหม่กลับสูบบุหรี่ไฟฟ้ามากขึ้น ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยสูบบุหรี่แบบมวนมาก่อน แล้วแบบนี้การมีอยู่ของบุหรี่ไฟฟ้า เป็นข้อดีหรือข้อเสียมากกว่ากัน ?

ชาวอังกฤษนับล้านเลือกสูบบุหรี่ไฟฟ้า

เกรซีย์ มุงกูลู วัยรุ่นชาวอังกฤษ ที่ไม่เคยสูบบุหรี่มวน กลับมาสูบบุหรี่ไฟฟ้าเสียเอง เพราะเธอเห็นเพื่อน ๆ ในชั้นเรียนสูบกัน เมื่อเธออายุ 16 ปี เธอก็สูบตามเพื่อน ทั้ง ๆ ที่ครั้งแรกที่สูบเธอก็สำลักควันจนต้องไอออกมา

ปัจจุบันเธออายุ 21 ปีแล้ว ยังคงซื้อน้ำยาบุหรี่ไฟฟ้าใหม่ทุกวัน และจะหยิบขึ้นมาสูบทุกครั้งที่มือว่าง ไม่ว่าจะอยู่ในช่วงทำงานเป็นช่างทำผม หรือทำงานในโรงเรียน เพราะเธอบอกว่า บุหรี่ไฟฟ้าช่วยให้เธอผ่อนคลายลงเมื่อเธอรู้สึกกังวลขณะต้องเข้าสังคม

เธอเป็นหนึ่งในประชาชนมากกว่า 1 ล้านคนในสหราชอาณาจักร ที่ระบุว่าไม่เคยสูบบุหรี่แบบมวนมาก่อน แต่เลือกสูบบุหรี่ไฟฟ้า และคนจำนวนนี้เพิ่มขึ้นทุกปี 

สำนักงานสถิติแห่งชาติของสหราชอาณาจักร (ONS) รายงานว่า ปัจจุบันมีประชาชนในสหราชอาณาจักรอายุ 16 ปีขึ้นไป ประมาณ 5.4 ล้านคน ที่ใช้บุหรี่ไฟฟ้า ขณะที่จำนวนผู้สูบบุหรี่ทุกช่วงอายุยังคงลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยมีผู้ใหญ่ในสหราชอาณาจักรประมาณ 4.9 ล้านคนที่สูบบุหรี่

ตามข้อมูลของสำนักงานบริการสุขภาพแห่งชาติอังกฤษ (NHS) การสูบนิโคตินผ่านบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เสพติดอย่างมาก มีอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่มวน แต่ผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวของบุหรี่ไฟฟ้ายังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด

ทำไมคนถึงติดบุหรี่ไฟฟ้า ?

แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป ดร.เฮเลน วอลล์ กล่าวว่า คนไข้มักเล่าให้เธอฟังว่า คนไข้มักสูบบุหรี่ไฟฟ้าไปเรื่อย ๆ สูบเป็นประจำโดยไม่รู้ตัว และรู้ตัวอีกทีก็ติดไปแล้ว พวกเขามักเล่าว่า มันช่วยทำให้คลายกังวลได้ และเมื่อไม่ได้สูบก็รู้สึกหงุดหงิดและวิตกกังวล

ส่วนเกรซีย์ มาลิน แอนเดอร์สสัน ซึ่งเพิ่งเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้าได้ไม่นาน กล่าวว่า พฤติกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นควบคู่ไปกับการไถดูคอนเทนต์บนโทรศัพท์อย่างต่อเนื่อง หรือที่เรียกว่า doomscrolling

สหราชอาณาจักรมีเป้าหมายที่จะลดอัตราการสูบบุหรี่ รวมถึงลดความดึงดูดใจของบุหรี่ไฟฟ้าที่มีต่อเด็กและเยาวชน เพราะบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งมักใช้สีสันสดใสและรสชาติหวาน กำลังถูกตรวจสอบ โดยรัฐบาลเพิ่งเปิดการหารือเกี่ยวกับมาตรการใหม่ และคาดว่าจะมีการประกาศผลในภายหลัง

เฮเซล ชีสแมน จากองค์กรการกุศล Action on Smoking and Health กล่าวว่า ในกลุ่มผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า 1.1 ล้านคนที่ไม่เคยสูบบุหรี่มาก่อน “น่าจะมีคนกลุ่มหนึ่งที่คงไม่ได้สูบบุหรี่ไฟฟ้า หากไม่มีการทำการตลาดบุหรี่ไฟฟ้าที่พบเห็นได้อย่างแพร่หลาย”

NHS เตือนผู้ที่ไม่สูบบุหรี่และผู้ที่มีอายุ 17 ปีหรือต่ำกว่า ไม่ควรใช้บุหรี่ไฟฟ้า และการจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าให้ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีถือเป็นสิ่งผิดกฎหมาย

ส่วนบุหรี่ไฟฟ้าแบบใช้แล้วทิ้ง ซึ่งถูกมองว่าเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้การใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเยาวชนเพิ่มขึ้นนั้น ถูกสั่งห้ามเมื่อปีที่แล้ว

ดร.วอลล์กล่าวว่า การทำการตลาดบุหรี่ไฟฟ้าอย่างหนักในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มีส่วนทำให้เกิด “ความเข้าใจผิด” ว่าบุหรี่ไฟฟ้า “ปลอดภัยและไม่ทำให้เสพติด”

เกรซีย์คิดว่า บุหรี่ไฟฟ้าควรถูกจำหน่ายในบรรจุภัณฑ์แบบเรียบมาตรฐานเดียวกับบุหรี่มวน เพราะมัน “ดูน่ากลัว ส่วนบุหรี่ไฟฟ้า พวกเขามีทั้งรสชาติต่าง ๆ มีสีสันสวย ๆ มากมาย มันยิ่งทำให้พวกเรารู้สึกอยากใช้มันมากขึ้น”

แม้เธอบอกว่า ในคนรุ่นเดียวกับเธอ การสูบบุหรี่ไฟฟ้าได้รับการยอมรับทางสังคม มากกว่าการสูบบุหรี่มวนอย่างมาก แต่เธอก็มองว่าพฤติกรรมของตัวเองกำลังกลายเป็นปัญหา และเคยคิดจะเลิกเพื่อประหยัดเงินประมาณ 35 ปอนด์ต่อสัปดาห์ ที่ต้องเสียไปกับบุหรี่ไฟฟ้า 

แต่เช่นเดียวกับการเลิกบุหรี่มวน การเลิกบุหรี่ไฟฟ้าก็อาจเป็นเรื่องยากเช่นกัน และสำหรับอเล็กซ์ การสูบบุหรี่ไฟฟ้ากลับนำเธอไปในทิศทางตรงกันข้าม

เธอบอกว่า เธอสามารถเลิกบุหรี่ไฟฟ้าได้ระหว่างเดินทางเป็นเวลาหลายเดือน แต่เมื่อไม่สามารถหาบุหรี่ไฟฟ้ามาใช้ได้ เธอกลับเริ่มสูบบุหรี่มวนเป็นครั้งแรกแทน

ผู้เชี่ยวชาญไม่ได้มองว่าการสูบบุหรี่มวนเป็นวิธีที่ดีหรือเหมาะสมสำหรับการเลิกบุหรี่ไฟฟ้า

NHS แนะนำอย่างหนักแน่นให้ประชาชนเลิกสูบบุหรี่ และการสูบบุหรี่ยังคงเป็นสาเหตุสำคัญที่สุดของการเจ็บป่วยที่สามารถป้องกันได้และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร

สำหรับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ไฟฟ้า NHS แนะนำให้ค่อย ๆ ลดระดับความเข้มข้นของนิโคตินในบุหรี่ไฟฟ้า เพิ่มระยะเวลาระหว่างการสูบแต่ละครั้ง หรือเปลี่ยนไปใช้ผลิตภัณฑ์ทดแทนนิโคตินที่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญสำหรับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ไฟฟ้ายังมีไม่ทั่วถึง โดยผลสำรวจล่าสุดพบว่า ผู้ให้บริการด้านสุขภาพในอังกฤษ น้อยกว่าครึ่งหนึ่ง หรือ 45% ให้บริการช่วยเหลือผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ไฟฟ้า