เปิดเส้นทาง “ยาบ้า” หลังถูกจับ จากชายแดนถึงเตาเผาของกลาง

ผลการแถลงของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 ที่กองบัญชาการตำรวจปราบปรามยาเสพติด (บช.ปส.) ทำให้เห็นภาพการเคลื่อนตัวของยาเสพติดในไทยชัดขึ้น ตั้งแต่แนวชายแดน พื้นที่พักยา เส้นทางลำเลียง ไปจนถึงปลายทางในเมืองใหญ่

นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการแถลงร่วมกับ พล.ต.อ.กิตติ์รัฐ พันธุ์เพ็ชร์ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ โดยระบุว่า ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2568 – 11 พฤษภาคม 2569 เจ้าหน้าที่จับกุมคดียาเสพติดได้ 183,979 คดี ยึดยาบ้า 915 ล้านเม็ด ไอซ์ 34,116 กิโลกรัม และอายัดทรัพย์สินรวมกว่า 7,143 ล้านบาท

ในวันเดียวกัน ตำรวจนำคดีสำคัญหลายพื้นที่มาแถลงต่อสื่อ หนึ่งในนั้นคือคดีของ บก.ปส.1 ที่ตรวจยึดไอซ์เพิ่มอีก 498 กิโลกรัม ในจังหวัดเพชรบูรณ์ ต่อเนื่องจากคดีไอซ์ 1,958 กิโลกรัม ที่เตรียมลำเลียงลงเรือไปเกาะสมุยเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา

ส่วน บก.ปส.4 ทลายเครือข่ายส่งยาบ้าผ่านระบบพัสดุเอกชน พบยาบ้ากว่า 6.96 ล้านเม็ด ซุกในกล่องพัสดุ เส้นทางเชียงใหม่–สุราษฎร์ธานี–กระบี่ ขณะที่กองบัญชาการตำรวจนครบาลจับรถตู้ดัดแปลงซุกไอซ์ใต้หลังคารถ น้ำหนักกว่า 300 กิโลกรัม ในพื้นที่จังหวัดนครปฐม

อีกคดีที่ถูกพูดถึงมาก คือการใช้ระบบ Big Data ของ บช.ปส. วิเคราะห์ข้อมูลรถต้องสงสัยและเส้นทางเดินรถ ก่อนจับผู้ลำเลียง 4 คน พร้อมรถ 3 คัน ระหว่างขนยาจากนครพนมไปสมุทรปราการ โดยได้รับค่าจ้างประมาณ 100,000 บาทต่อเที่ยว

ต้นทางยาบ้าอยู่ที่ไหน

ข้อมูลของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNODC ระบุว่า ยาบ้าส่วนใหญ่ที่พบในไทยมีต้นทางจากรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญของสามเหลี่ยมทองคำ

โรงงานผลิตจำนวนมากตั้งอยู่ในพื้นที่ที่รัฐส่วนกลางเมียนมาเข้าไม่ถึง ทำให้การปราบปรามทำได้ยาก ขณะเดียวกันต้นทุนการผลิตต่ำ เพราะมีการลักลอบนำเข้าสารตั้งต้นจากต่างประเทศ โดยเฉพาะ ephedrine และ pseudoephedrine

หลังผลิตเสร็จ ยาจะถูกลำเลียงเข้ามาตามแนวชายแดนภาคเหนือ เช่น เชียงรายและเชียงใหม่ บางส่วนผ่านลาวเข้าสู่ภาคอีสาน ก่อนกระจายเข้าโกดังพักยาในหลายจังหวัด

จากข้อมูลสืบสวนของตำรวจ พบว่าโกดังพักยาไม่ได้อยู่เฉพาะพื้นที่ชายแดน แต่กระจายอยู่ในจังหวัดตอนใน เช่น เลย มหาสารคาม สกลนคร และพื้นที่รอบกรุงเทพฯ เพื่อรอส่งต่อให้เครือข่ายค้ารายย่อย

ปัจจุบันขบวนการค้ายาเปลี่ยนรูปแบบเร็วขึ้น มีทั้งการซุกยาในรถดัดแปลง รถบรรทุก รถโดยสาร รวมถึงส่งผ่านระบบขนส่งพัสดุเอกชน เพื่อหลีกเลี่ยงด่านตรวจ

หลังถูกจับ ยาบ้าไปไหนต่อ

เมื่อเจ้าหน้าที่จับกุมผู้ต้องหาได้ ขั้นตอนแรกคือการควบคุมตัวและสอบสวน

กรณีเป็นการจับกุมโดยเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. สามารถควบคุมตัวได้ไม่เกิน 3 วัน ก่อนส่งให้พนักงานสอบสวนควบคุมต่ออีก 48 ชั่วโมง รวมสูงสุดประมาณ 5 วัน จากนั้นต้องนำตัวส่งศาล

ระหว่างสอบสวน ตำรวจจะตรวจสอบเส้นทางการเงิน โทรศัพท์ เส้นทางรถ และเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง หากคดีมีอัตราโทษสูง สามารถยื่นฝากขังต่อศาลได้รวมไม่เกิน 84 วัน

ของกลางทั้งหมดจะถูกส่งตรวจพิสูจน์โดยนักวิทยาศาสตร์ เพื่อยืนยันชนิดและปริมาณยาเสพติด ก่อนส่งเก็บรักษาไว้ในคลังของกลางของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564 ยาบ้าถูกจัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 1

กฎหมายฉบับใหม่ยังแยก “ผู้เสพ” ออกจาก “ผู้ค้า” ชัดขึ้น ผู้เสพหรือผู้ครอบครองในปริมาณเล็กน้อยอาจเข้าสู่กระบวนการบำบัดรักษา ขณะที่ผู้ค้า ผู้ผลิต หรือผู้ลำเลียงรายใหญ่ จะถูกดำเนินคดีอาญาเต็มรูปแบบ

สำหรับเครือข่ายรายใหญ่ ป.ป.ส. สามารถตรวจสอบและอายัดทรัพย์สินที่เกี่ยวข้องได้ ทั้งบ้าน รถ เงินสด และทรัพย์สินอื่น ตามมาตรา 63–86 ของประมวลกฎหมายยาเสพติด

ของกลางสุดท้ายจบที่เตาเผา

หลังศาลมีคำพิพากษาริบของกลาง กระทรวงสาธารณสุขสามารถนำยาเสพติดไปเผาทำลายได้ทันที โดยไม่ต้องรอคดีสิ้นสุดทุกชั้นศาล เพื่อลดภาระการเก็บรักษา

การเผาทำลายดำเนินการที่เตาเผาอุตสาหกรรมในนิคมอุตสาหกรรมบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสื่อมวลชนร่วมตรวจสอบทุกขั้นตอน

ทำไมยังมีการลำเลียงต่อเนื่อง

แม้ตัวเลขจับกุมจะเพิ่มขึ้นทุกปี แต่เครือข่ายยาเสพติดยังเดินหน้าลำเลียงต่อเนื่อง เพราะแหล่งผลิตส่วนใหญ่อยู่นอกอำนาจรัฐไทย ขณะที่ต้นทุนการผลิตต่ำ แต่กำไรสูงมาก

อีกปัจจัยคือโครงสร้างเครือข่ายแบ่งหน้าที่ชัดเจน ผู้ขนยาในหลายคดีรู้เพียงจุดรับและจุดส่ง ไม่รู้ตัวผู้สั่งการ ทำให้การขยายผลไปถึงระดับผู้บงการทำได้ยาก

นอกจากนี้ ขบวนการยังปรับวิธีลำเลียงตลอดเวลา ทั้งการใช้รถนำทาง รถสอดแนม การดัดแปลงช่องซ่อนยา และการใช้ระบบโลจิสติกส์เอกชน เพื่อหลบเลี่ยงการตรวจค้นของเจ้าหน้าที่

ข้อมูลจากการแถลงของตำรวจเมื่อ 12 พฤษภาคม 2569 จึงทำให้เห็นทั้งเส้นทางของยาเสพติดก่อนถูกจับ และปลายทางของของกลางหลังเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมไทยอย่างครบทุกขั้นตอน