“ฝนตกร้อยละ” ของพื้นที่ หมายความว่าอะไร? เปิดคำอธิบายตัวเลขพยากรณ์ฝนจากอุตุฯ

เวลาติดตามพยากรณ์อากาศ หลายคนคงคุ้นเคยกับคำว่า “มีฝนตกร้อยละ 20 ของพื้นที่” หรือ “มีฝนตกร้อยละ 60 ของพื้นที่” แต่ตัวเลขเหล่านี้แท้จริงแล้วหมายถึงอะไร และเกี่ยวข้องกับปริมาณหรือความรุนแรงของฝนที่ตกลงมาหรือไม่?

.

กรมอุตุนิยมวิทยาใช้คำว่า “ฝนตกร้อยละของพื้นที่” เพื่อบอก การกระจายตัวของฝนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในพื้นที่นั้น ๆ ไม่ได้หมายถึงปริมาณน้ำฝนหรือระดับความรุนแรงของฝน

เพื่อให้เห็นภาพง่ายขึ้น หากเปรียบพื้นที่ของจังหวัดหนึ่งเป็นวงกลมทั้งหมด และกำหนดให้พื้นที่ทั้งจังหวัดเท่ากับ 100% เมื่อพยากรณ์ว่า “มีฝนตกร้อยละ 20 ของพื้นที่” หมายถึง คาดว่าจะมีฝนเกิดขึ้นหรือกระจายตัวครอบคลุมประมาณ 20% ของพื้นที่จังหวัดนั้น ขณะที่พื้นที่ส่วนที่เหลืออาจไม่มีฝน

หากพยากรณ์ว่า มีฝนร้อยละ 20-40 ของพื้นที่ หมายถึง ฝนจะกระจายเป็นแห่ง ๆ โดยคาดว่าพื้นที่ที่มีฝนอาจครอบคลุมประมาณ 20-40% ของพื้นที่ทั้งหมด และฝนอาจเกิดขึ้นบริเวณใดก็ได้ภายในจังหวัด ดังนั้น หากเราอยู่ในพื้นที่ที่เกิดฝน ก็หมายความว่าตำแหน่งของเราอยู่ในบริเวณที่มีฝนตามการกระจายตัวที่คาดการณ์ไว้นั่นเอง ส่วนการพยากรณ์ว่า มีฝนร้อยละ 40-60 ของพื้นที่ หมายถึง มีฝนกระจาย ขณะที่ ร้อยละ 60-80 ของพื้นที่ หมายถึง มีฝนเกือบทั่วไป และหากคาดการณ์ว่า มีฝนตั้งแต่ร้อยละ 80 ขึ้นไป หมายถึง มีฝนทั่วไป โดยพื้นที่ที่คาดว่าจะมีฝนครอบคลุมมากถึง 80% ของพื้นที่ขึ้นไป

.

ดังนั้น ตัวเลข “ฝนตกร้อยละของพื้นที่” จึงไม่ควรนำไปตีความว่า หากมีฝนร้อยละ 80 จะหมายถึงฝนตกหนักกว่าฝนร้อยละ 20 แต่เป็นตัวเลขที่ใช้สะท้อน ขอบเขตและการกระจายตัวของพื้นที่ที่คาดว่าจะเกิดฝน เกณฑ์ดังกล่าวเป็นหนึ่งในข้อมูลสำคัญที่กรมอุตุนิยมวิทยาใช้ในการสื่อสารและคาดการณ์สภาพอากาศ เพื่อให้ประชาชนเข้าใจว่าฝนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นนั้นมีแนวโน้มกระจายตัวครอบคลุมพื้นที่มากน้อยเพียงใด และสามารถเตรียมตัวรับมือกับสภาพอากาศในแต่ละวันได้อย่างเหมาะสม