“วราวุธ” สั่งลุยตรวจโรงงานกากพิษ พบผิดกฎหมาย 375 แห่ง

ตรวจโรงงานทั่วประเทศพบผิดกฎหมาย 375 แห่ง ออกคำสั่ง 470 คำสั่ง

นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยความคืบหน้าการตรวจสอบโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมทั่วประเทศว่า ผลการดำเนินงานระหว่างวันที่ 2-9 พฤศจิกายน 2569 ตรวจสอบแล้ว 752 โรงงาน คิดเป็น 25% ของเป้าหมาย 3,049 โรงงาน ยังเหลือโรงงานที่ต้องตรวจสอบอีก 2,297 แห่ง

จากการตรวจสอบพบโรงงานไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติโรงงาน 375 แห่ง และมีคำสั่งทางปกครองรวม 470 คำสั่ง ประกอบด้วย

• คำสั่งตามมาตรา 35 (4) จำนวน 110 คำสั่ง
• คำสั่งตามมาตรา 37 จำนวน 338 คำสั่ง
• คำสั่งตามมาตรา 39 จำนวน 9 คำสั่ง

สำหรับพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่อง ได้แก่ ปราจีนบุรี ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง และสมุทรปราการ ตรวจแล้ว 380 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,494 แห่ง พบไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 296 แห่ง และออกคำสั่งทางปกครอง 376 คำสั่ง

ส่วนพื้นที่อีก 71 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ตรวจแล้ว 372 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,555 แห่ง พบโรงงานไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 79 แห่ง และออกคำสั่งทางปกครอง 94 คำสั่ง

เร่งตรวจโรงงาน E-waste พบปัญหาผิดกฎหมายต่อเนื่อง

นอกจากโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมทั่วไป กระทรวงอุตสาหกรรมยังมุ่งตรวจสอบโรงงาน E-waste หรือโรงงานจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีเป้าหมายทั่วประเทศ 350 โรงงาน

ผลการตรวจสอบพบว่า ดำเนินการแล้ว 42 โรงงาน คิดเป็น 12% ของเป้าหมาย โดยในพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่องตรวจแล้ว 33 โรงงาน และมีคำสั่งตามมาตรา 37 จำนวน 24 คำสั่ง

ขณะที่พื้นที่ 71 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ตรวจแล้ว 9 โรงงาน และมีคำสั่งตามมาตรา 37 อีก 1 คำสั่ง

นายวราวุธระบุว่า การตรวจสอบครั้งนี้มุ่งจัดการโรงงานที่มีปัญหาและมีความเสี่ยง โดยไม่ได้มุ่งเพียงรวบรวมข้อมูล แต่ต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง ตามรายงานของนายภาสกร ชัยรัตน์ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม นายพรยศ กลั่นกรอง อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม และนายเดชา จาตุธนานันท์ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงอุตสาหกรรม ในฐานะหัวหน้าชุดปฏิบัติการ

เปิดผลตรวจ 9 โรงงานเข้าข่ายใช้มาตรา 39 สั่งปิด 1 แห่ง หยุดกิจการ 8 แห่ง

จากผลการตรวจสอบพบโรงงาน 9 แห่ง เข้าข่ายต้องดำเนินการตามมาตรา 39 แห่ง พ.ร.บ.โรงงาน แบ่งเป็นโรงงานที่ถูกสั่งปิดและเสนอเพิกถอนใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4) จำนวน 1 แห่ง และโรงงานที่ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการ 8 แห่ง ดังนี้

1. โรงงานหลอมอะลูมิเนียม จ.ฉะเชิงเทรา

ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการตามมาตรา 39 แต่เจ้าหน้าที่ตรวจพบร่องรอยการเปิดเตาหลอม และการทำลายอุปกรณ์ของเจ้าหน้าที่ที่ใช้ตีตราผูกมัดเครื่องจักร รวมถึงป้ายคำสั่งตามมาตรา 39 และ 40 จึงเสนอเพิกถอนใบอนุญาต รง.4 เนื่องจากฝ่าฝืนคำสั่งทางราชการอย่างร้ายแรง

2. โรงงานจัดการวัสดุไม่ใช้แล้ว จ.ปราจีนบุรี

ตรวจพบการลักลอบรับของเสียอันตราย เช่น ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และตะกรันโลหะ โดยไม่ได้รับอนุญาต จึงสั่งหยุดกิจการชั่วคราว พร้อมตรวจสอบคุณภาพน้ำ และให้เคลื่อนย้ายกากของเสียเข้าไปจัดเก็บภายในอาคาร

3. โรงงานล้างและแยกเศษพลาสติก จ.ปราจีนบุรี

เป็นโรงงานลำดับที่ 53(1) พบการติดตั้งเครื่องล้างและแยกเศษพลาสติกปนเปื้อน ขนาด 350 แรงม้า โดยไม่ได้รับอนุญาต มีการระบายน้ำเสียโดยไม่ผ่านการบำบัด ระบบบำบัดอากาศชำรุด และไม่มีระบบแจ้งเตือนเหตุเพลิงไหม้ จึงสั่งหยุดกิจการชั่วคราว

4. โรงงานใน จ.ปราจีนบุรี แจ้งขนส่งกากอุตสาหกรรมทั้งที่เลิกกิจการแล้ว

ตรวจพบว่าเป็นผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาที่เลิกกิจการตั้งแต่ปี 2553 และไม่พบเครื่องจักรหรือคนงานในพื้นที่ แต่ยังมีข้อมูลแจ้งขนส่งกากอุตสาหกรรมผ่านระบบ กอ.2 ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2566 จึงสั่งหยุดกิจการและแจ้งความดำเนินคดีฐานสำแดงข้อมูลเท็จที่ สภ.กบินทร์บุรี

5. โรงงานจัดการของเสีย จ.ระยอง

พบถังสารเคมีขนาด 200 ลิตรเต็มพื้นที่จัดเก็บ เครื่องจักรขนาด 268 แรงม้าชำรุด แต่ยังแจ้งรับของเสียอันตรายผ่านระบบ กอ.2 จำนวน 112 ครั้ง รวมปริมาณ 321.77 ตัน จึงสั่งหยุดกิจการและระงับการรับสิ่งปฏิกูลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์

6. โรงงานจัดเก็บตะกรันเหล็ก จ.ระยอง

ตรวจพบการกองตะกรันเหล็กบนลานดินโดยไม่มีระบบป้องกันการปนเปื้อน มีการขุดบ่อรองรับน้ำฝนนอกเขตที่ได้รับอนุญาต 2 บ่อ และปล่อยให้น้ำฝนปนเปื้อนไหลล้นออกสู่พื้นที่ข้างเคียง จึงสั่งหยุดกิจการและระงับการรับสิ่งปฏิกูลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์

7. โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติก จ.สมุทรปราการ

พบการผลิตผลิตภัณฑ์ไม่ตรงตามใบอนุญาต ไม่เดินระบบบำบัดน้ำเสียและระบบบำบัดอากาศ ไม่มีระบบป้องกันอัคคีภัย และรายงานข้อมูลตามแบบ กอ.6 ไม่ตรงกับสภาพความเป็นจริง จึงสั่งหยุดกิจการ

8. โรงงานรีไซเคิลโลหะและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ จ.สมุทรปราการ

ตรวจพบระบบบำบัดอากาศชำรุด มีการเพิ่มเครื่องจักรโดยไม่แจ้งตามมาตรา 19 ฝ่าฝืนเงื่อนไขการจัดเก็บของเสียอันตราย ไม่ตรวจรับรองระบบไฟฟ้า และอาคารชำรุดซึ่งส่งผลกระทบต่อความปลอดภัย จึงสั่งหยุดกิจการ

9. โรงงานรีไซเคิล จ.สมุทรปราการ

พบการลักลอบปล่อยน้ำเสียจากกระบวนการผลิตออกนอกโรงงานโดยไม่ผ่านการบำบัด ไม่มีระบบบำบัดน้ำเสีย และจัดเก็บสารเคมีรวมถึงกากของเสียกลางแจ้ง โดยไม่มีคันดินป้องกันการรั่วซึม จึงสั่งหยุดกิจการ

เตือนโรงงานผิดกฎหมายเจอหลายหน่วยงานตรวจสอบถึงเส้นทางการเงิน

นายวราวุธกล่าวว่า หลังจากนี้ชุดปฏิบัติการจะติดตามโรงงานที่ได้รับแจ้งให้ปฏิบัติตามกฎหมาย ถูกสั่งระงับการกระทำ หรือให้แก้ไขปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

ส่วนของกลางที่ตรวจยึดได้จะดำเนินการตามกฎหมาย ทั้งการผูกมัดอุปกรณ์ ปิดประกาศห้ามใช้ ยึดหรืออายัด รวมถึงสั่งให้นำกากของเสียไปบำบัดหรือกำจัดให้ถูกต้อง พร้อมนำผลการตรวจสอบมาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงกระบวนการกำกับดูแลและบังคับใช้กฎหมายให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

นายวราวุธยังเตือนผู้ประกอบการที่กระทำผิดว่า การดำเนินการในครั้งนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบทลงโทษตามกฎหมายโรงงาน เช่น การปรับหรือสั่งหยุดกิจการ แต่เป็นการบูรณาการร่วมกับหลายหน่วยงานตามนโยบายของนายกรัฐมนตรี

โดยกระทรวงมหาดไทยจะตรวจสอบข้อมูลผู้ถือหุ้น ขณะที่สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) จะตรวจสอบเส้นทางการเงิน หากพบเข้าข่ายความผิดอาจนำไปสู่การยึดทรัพย์เจ้าของกิจการ

นอกจากนี้ ยังประสานกระทรวงพาณิชย์ตรวจสอบข้อมูลผู้ถือหุ้นและบริษัท เพื่อพิจารณาดำเนินการตามกฎหมายกับผู้ที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิด โดยย้ำว่าผู้ประกอบการที่ฝ่าฝืนกฎหมายอาจต้องเผชิญการตรวจสอบจากหลายหน่วยงาน ทั้งกระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการคลัง กระทรวงพาณิชย์ และ ปปง.

จ่อขยายตรวจโรงงานอีก 5 จังหวัด เร่งจัดการปัญหากากพิษก่อนสิ้นปี

สำหรับแผนตรวจสอบระยะต่อไป กระทรวงอุตสาหกรรมเตรียมขยายพื้นที่ไปยังกลุ่ม B อีก 5 จังหวัด ได้แก่ นครปฐม ปทุมธานี สมุทรสาคร สระบุรี และพระนครศรีอยุธยา โดยปรับรูปแบบเป็นการตรวจสอบแบบมุ่งเป้ารายจังหวัด และสนธิกำลังชุดปฏิบัติการทั้ง 50 ทีม เพื่อให้การตรวจสอบรวดเร็วและครอบคลุมมากขึ้น

พร้อมขอความร่วมมือประชาชนช่วยเป็นหูเป็นตา หากพบโรงงานมีพฤติการณ์ผิดปกติ หรือสงสัยว่าประกอบกิจการผิดกฎหมาย สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วนกระทรวงอุตสาหกรรม 1564 ตลอด 24 ชั่วโมง

ส่วนกรณีความกังวลของประชาชนต่อแผนการนำจังหวัดปราจีนบุรีเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เนื่องจากยังมีปัญหาและข้อกังวลเรื่องขยะพิษ นายวราวุธกล่าวว่า จะต้องหารือกับเลขาธิการคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก เพื่อกำหนดแนวทางดำเนินการต่อไป

อย่างไรก็ตาม เชื่อมั่นว่าการแก้ไขปัญหาจะมีความคืบหน้ามากขึ้น หลังนายกรัฐมนตรีในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย มีคำสั่งให้ทุกจังหวัดจัดตั้งชุดเฉพาะกิจ โดยให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้ดำเนินการ ทำให้การตรวจสอบไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะกระทรวงอุตสาหกรรม แต่เป็นการทำงานร่วมกับทุกจังหวัดทั่วประเทศ

นายวราวุธมั่นใจว่า หากดำเนินการตามกรอบของชุดปฏิบัติการได้ภายในช่วงปลายปี 2569 ถึงต้นปี 2570 จะช่วยคลี่คลายปัญหาโรงงานและกากอุตสาหกรรม รวมถึงสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชนในพื้นที่ และทำให้การดำเนินงานของ EEC มีความราบรื่นมากขึ้น