โลกร้อนไม่หยุด จ่อเปลี่ยนยุโรปเป็น “เตาอบ” คลื่นความร้อนอาจพุ่ง 50 วันต่อปี

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังส่งผลกระทบต่อเมืองใหญ่ทั่วโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะปัญหา “คลื่นความร้อน” และ “ความเครียดจากความร้อน” ซึ่งทวีความรุนแรงมากขึ้นในอนาคต งานวิจัยล่าสุดของสถาบันวิจัยเทคโนโลยีแฟลนเดอร์ส (VITO) ประเทศเบลเยียม ได้ศึกษาผลกระทบดังกล่าวในระดับเมือง เพื่อคาดการณ์สถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นจนถึงปี ค.ศ. 2100 ภายใต้หลายฉากทัศน์ และเพื่อช่วยให้เมืองต่าง ๆ เตรียมรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพ

งานวิจัยของ VITO มุ่งศึกษาผลกระทบของภาวะโลกร้อนและความเครียดจากความร้อนในเมืองทั่วโลก รวมถึงเมืองแอนต์เวิร์ปและเกนต์ โดยใช้ข้อมูลจำลองภายใต้ 3 สถานการณ์ที่แตกต่างกัน เพื่อสะท้อนภาพอนาคตที่เป็นไปได้ในช่วงปลายศตวรรษนี้

แม้จะเป็นที่คาดการณ์กันอยู่แล้วว่า จำนวนวันของคลื่นความร้อนจะเพิ่มขึ้นในอนาคต แต่นีลส์ ซูเวอไรน์ส นักวิจัยของ VITO ชี้ว่า การรวบรวมข้อมูลเชิงลึกในระดับเมืองยังคงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากที่ผ่านมา ขาดข้อมูลเฉพาะพื้นที่เมืองอย่างละเอียด ส่งผลให้การวางมาตรการรับมือทำได้จำกัด และประชาชนไม่สามารถปรับตัวได้อย่างเหมาะสม

ซูเวอไรน์สยังตั้งข้อสังเกตว่า พื้นที่สาธารณะหลายแห่งยังถูกออกแบบโดยขาดพื้นที่สีเขียว ทั้งที่ควรให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น นอกจากนี้ ความเสี่ยงจากความร้อนยังแตกต่างกันอย่างมากภายในเมืองเดียวกัน ตัวอย่างเช่น ในเมืองเกนต์ เขตชานเมืองอย่างเดอปินเตอ จะมีอุณหภูมิเย็นกว่าย่านซินต์-อามันด์สเบิร์ก ซึ่งอยู่ใกล้ใจกลางเมือง ขณะที่บริเวณท่าเรือแอนต์เวิร์ปหรือถนนวงแหวนรอบเมือง จะมีอุณหภูมิสูงเป็นพิเศษในช่วงคลื่นความร้อน เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่ปกคลุมด้วยคอนกรีต

เป้าหมายสำคัญของงานวิจัยนี้ คือการทำแผนที่พื้นที่เปราะบางต่อความร้อนในเมือง เพื่อช่วยให้ผู้กำหนดนโยบาย เช่น นายกเทศมนตรี สามารถตัดสินใจเลือกมาตรการที่เหมาะสมได้ ตัวอย่างเช่น การตั้งสถานดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งควรอยู่ในพื้นที่ที่มีความเขียวขจีและอุณหภูมิต่ำกว่า แต่ในความเป็นจริงกลับไม่ได้เป็นเช่นนั้นเสมอไป

ปัจจุบัน เมืองเกนต์และแอนต์เวิร์ปมีวันคลื่นความร้อนเฉลี่ยประมาณ 4 วันต่อปี แต่ในอนาคต ตัวเลขนี้อาจเพิ่มขึ้นอย่างมาก หากอยู่ในสถานการณ์เลวร้ายที่สุด อาจสูงถึง 50 วันต่อปี ขณะที่ในสถานการณ์เชิงบวก ตัวเลขจะยังคงต่ำกว่า 20 วันต่อปีในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า

งานวิจัยของ VITO สะท้อนให้เห็นว่า ความเครียดจากความร้อนไม่ใช่เพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่เป็นภัยคุกคามต่อสุขภาพและชีวิตของมนุษย์โดยตรง โดยมีผู้เสียชีวิตจากผลกระทบนี้มากถึงประมาณ 500,000 คนต่อปีทั่วโลก การวางผังเมือง การเพิ่มพื้นที่สีเขียว และการใช้ข้อมูลเชิงพื้นที่อย่างละเอียด จึงเป็นกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยงและช่วยให้เมืองสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้อย่างยั่งยืนในอนาคต