สหรัฐฯ เข้มคุมจีน เข้าถึงชิป Nvidia หลังเจนเซน หวงลาออก

ไมค์ จอห์นสัน ประธานสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดี (12 พ.ย.) ว่า สมาชิกสภาคองเกรสเริ่มเห็นพ้องต้องกันมากขึ้นที่จะจำกัดการส่งออกชิปไปยังจีน หลังเกิดข่าวฉาวเรื่องสายลับที่บีบให้ เจนเซน หวง ต้องลาออกจากตำแหน่งซีอีโอของบริษัทอินวิเดีย (Nvidia) 

ขณะที่แหล่งข่าววงใน 2 รายเปิดเผยกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า เจ้าหน้าที่ระดับสูงของทำเนียบขาวกำลังหารือกันว่าควรกดดันให้ โฮเวิร์ด ลุตนิก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ พ้นจากตำแหน่งหรือไม่

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวมีขึ้นท่ามกลางกระแสเรียกร้องจากสมาชิกสภาคองเกรสทั้งพรรคเดโมแครตและรีพับลิกัน ที่ต้องการให้คุมเข้มไม่ให้จีนเข้าถึงชิปปัญญาประดิษฐ์ (AI) ขั้นสูง ซึ่งถือเป็นขุมพลังสำคัญเบื้องหลังการพัฒนา AI ที่รุดหน้าอย่างรวดเร็วของจีน โดยสหรัฐฯ พยายามสกัดไม่ให้กองทัพจีนได้รับประโยชน์จากเทคโนโลยีของอินวิเดีย

ขณะเดียวกัน ลุตนิกกำลังเผชิญเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก จากกรณีที่รัฐบาลไม่ยอมขึ้นบัญชีดำทางการค้ากับบริษัทจีนหลายสิบแห่ง รวมถึงถูกตั้งคำถามว่ารัฐบาลกำกับดูแลการส่งออกชิปของอินวิเดียไปจีนอย่างรัดกุมเพียงพอหรือไม่

ไมค์ จอห์นสัน ซึ่งเป็นสส. พรรครีพับลิกันจากรัฐลุยเซียนาด้วยนั้น กล่าวกับผู้สื่อข่าวที่อาคารรัฐสภาสหรัฐฯ โดยแสดงจุดยืนสนับสนุนให้จำกัดไม่ให้จีนเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูง พร้อมระบุว่า

เรื่องการควบคุมการส่งออกชิปไปจีนเป็นประเด็นใหญ่ของที่นี่มาตลอด ผมคิดว่าสภาคองเกรสกำลังเห็นพ้องกันมากขึ้นว่า นี่คือจุดยืนสำคัญที่เราต้องยึดถือ

ข่าวฉาวครั้งนี้มีจุดเริ่มต้นจากความสัมพันธ์เชิงชู้สาวระหว่าง เจนเซน หวง กับ อลิซ หวง นักธุรกิจหญิงชาวจีนและอดีตผู้บริหารบริษัทเมกะสปีด (Megaspeed) ซึ่งเป็นพันธมิตรของอินวิเดียที่รัฐบาลสหรัฐฯ สงสัยว่ามีส่วนช่วยจีนจัดหาชิป AI ขั้นสูงที่ติดมาตรการควบคุมการส่งออก ทั้งยังต้องสงสัยว่าอลิซ หวง อาจเป็นสายลับให้รัฐบาลจีน อย่างไรก็ดี ทางการปักกิ่งปฏิเสธข้อกล่าวหาดังกล่าว

ด้านสำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า บริษัท AI ของจีนหลายแห่งต่างเร่งหาทางเช่ากำลังการประมวลผลที่ใช้ชิปของอินวิเดียในต่างประเทศ เพราะกังวลว่าข้อกล่าวหาต่อเจนเซน หวง อาจกระตุ้นให้รัฐบาลสหรัฐฯ คุมเข้มมาตรการสกัดไม่ให้จีนเข้าถึงชิปของบริษัทจากระยะไกล

ผู้ช่วยวุฒิสมาชิกรายหนึ่งที่ไม่ประสงค์ออกนามเปิดเผยว่า สมาชิกพรรครีพับลิกันในสภาคองเกรสต้องการพ่วงข้อจำกัดใหม่เรื่องการส่งออกชิป AI ขั้นสูงไปจีน เข้าไว้ในร่างกฎหมายการป้องกันประเทศประจำปี (NDAA) ซึ่งเป็นกฎหมายสำคัญที่ต้องผ่านความเห็นชอบเพื่อกำหนดกรอบงบประมาณและนโยบายให้กองทัพ และมักได้รับเสียงสนับสนุนจากทั้งสองพรรค

นอกจากนี้ นับตั้งแต่วันจันทร์ที่ผ่านมา (9 พ.ย.) สมาชิกสภาคองเกรสยังเร่งผลักดันร่างกฎหมายเกี่ยวกับการส่งออกชิปอย่างน้อย 4 ฉบับ ได้แก่

ร่างกฎหมาย AI Overwatch Act เพื่อเพิ่มอำนาจให้สภาคองเกรสกำกับดูแลการส่งออกชิป AI ขั้นสูงมากขึ้น

ร่างกฎหมาย Chip Security Act เพื่อบังคับให้บริษัทต้องติดตามตำแหน่งที่ตั้งของชิปประมวลผล AI ขั้นสูง ป้องกันการลักลอบขนส่งชิป

ร่างกฎหมาย Match Act เพื่อกดดันชาติพันธมิตรของสหรัฐฯ ให้จำกัดการขายและการซ่อมบำรุงอุปกรณ์ผลิตชิปขั้นสูงที่จะส่งไปยังจีน

ร่างกฎหมาย Remote Access Security Act เพื่อให้อำนาจกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ปิดทางไม่ให้บริษัทจีนเช่าศูนย์ข้อมูล (Data Center) ในต่างประเทศเพื่อเข้าถึงชิปของอินวิเดีย

ด้านซันนี เจิ๊ง นักวิเคราะห์จากมูลนิธิเจมส์ทาวน์ (Jamestown Foundation) ในกรุงวอชิงตัน มองว่า แม้เจนเซน หวง จะลาออกไปแล้ว แต่สภาคองเกรสคงไม่หยุดตรวจสอบอินวิเดียเพียงเท่านี้ และอาจทำให้อดีตซีอีโอรายนี้ตกเป็นเป้าสอบสวนมากขึ้นด้วย โดยระบุว่า

สภาคองเกรสยังออกหมายเรียกเขามาให้การได้ ส่วนอินวิเดียเองก็ควรสอบสวนอย่างเป็นอิสระ เพื่อตรวจสอบว่าปัญหานี้ลุกลามไปไกลกว่ากรณีของหวงหรือไม่

เจิ๊งกล่าวเสริมว่า การที่หวงพ้นจากตำแหน่งอาจทำให้อิทธิพลของอินวิเดียในกรุงวอชิงตันลดลง และยิ่งเพิ่มแรงหนุนให้มีการออกกฎหมายคุมเข้มการส่งออกชิปขั้นสูงมากขึ้น ขณะที่ทีมผู้บริหารชุดใหม่ของอินวิเดียอาจต้องทบทวนกลยุทธ์ด้านจีนเสียใหม่ เพื่อฟื้นฟูความเชื่อมั่นจากฝ่ายกำหนดนโยบายของสหรัฐฯ

ทั้งนี้ คาดว่าเจนเซน หวง จะเข้าให้การต่อสภาคองเกรสก่อนเทศกาลขอบคุณพระเจ้า ซึ่งตรงกับวันที่ 26 พ.ย. นี้ โดยไบรอัน แมสต์ สส. พรรครีพับลิกันจากรัฐฟลอริดา ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการการต่างประเทศสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีว่า เจ้าหน้าที่รัฐสภาหารือกับตัวแทนของอินวิเดียเมื่อคืนวันพุธ (11 พ.ย.) เพื่อนัดหมายวันและสถานที่เข้าให้การแล้ว หลังจากที่สัปดาห์ก่อน แมสต์และแกนนำ สส. พรรครีพับลิกันอีก 2 ราย ขอให้หวงเข้าชี้แจงในการประชุมลับเกี่ยวกับความสัมพันธ์กับอลิซ หวง