"เวเนซุเอลา" จากร่ำรวยสู่ล่มจม ประเทศแห่งน้ำมัน-ทองคำ-แร่ มหาอำนาจอยากครอบครอง

เวเนซุเอลา เคยเป็นหนึ่งในประเทศที่ร่ำรวยที่สุดของลาตินอเมริกา จากการครอบครองทรัพยากรธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทั้งน้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ ทองคำ และแร่ยุทธศาสตร์ แต่ภายหลังเจอกับวิกฤตเศรษฐกิจต่อเนื่องยาวนานมาจนถึงปัจจุบัน

เศรษฐกิจของเวเนซุเอลา มีการพึ่งพาน้ำมันดิบเป็นหลัก คิดเป็นสัดส่วนรายได้จากการส่งออกมากกว่า 90% ในตลอดระยะเวลาหลายทศวรรษที่ผ่านมา ดังนั้นเมื่อเกิดเหตุการณ์ราคาน้ำมันร่วงลงในช่วงกลางทศวรรษ 2010 รายได้ของรัฐจึงหดตัวอย่างรุนแรง เศรษฐกิจจึงทรุดลงอย่างทันที

ปัจจัยสำคัญที่สุดที่ทำให้เวเนซุเอลาเกิดวิกฤตมาจนถึงวันนี้ หนีไม่พ้นเรื่องของการเมือง เริ่้มมาตั้งแต่สมัยของประธานาธิบดี อูโก ชาเวซ (Hugo Chávez) ที่ขึ้นสู่อำนาจปี 1999 (พ.ศ. 2542) ก่อนที่ส่งต่อให้แก่ทายาททางการเมือง คือ นิโกลัส มาดูโร (Nicolás Maduro) ตั้งแต่ปี 2556 มาถึงในยุคปัจจุบัน ซึ่งเป็นผู้นำประเทศลากยาวมากกว่า 12 ปี ท่ามกลางข้อกล่าวหาเรื่องการเลือกตั้งที่ไม่โปร่งใส และการละเมิดสิทธิมนุษยชน 

นับตั้งแต่ชาเวซ มาถึงมาดูโร เวเนฯมีการบริหารประเทศที่ผิดพลาด เช่น การทำลายกลไกเศรษฐกิจตลาด ควบคุมราคา–อัตราแลกเปลี่ยน อย่างเข้มงวด ทำให้สินค้าไม่พอ ขาดแคลนอาหารและยา มีการใช้นโยบายแจกจ่ายเงินหรือประชานิยมมากกว่าลงทุนเพิ่มผลิตภาพทำให้เศรษฐกิจไม่ยั่งยืน นอกจากนี้ยังมีการยึดกิจการและแทรกแซงภาคเอกชน  รวมไปถึงการพยายามผูกขาดการเมืองด้วยการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพิ่มอำนาจประธานาธิบดี ลดการถ่วงดุล 

เหตุการณ์สำคัญที่สะเทือนโลก เช่น  ภาวะเงินเฟ้อรุนแรง (Hyperinflation) เมื่อปี 2561 จากการที่รัฐบาลได้พยายามชดเชยรายได้ก้อนใหญ่ที่หายไป ด้วยการตัดสินใจพิมพ์เงินเพิ่มจำนวนมหาศาล ซึ่งผลร้ายที่ตามมาก็คือ ค่าเงินโบลิวาร์ (Bolívar) สูญเสียมูลค่าลงอย่างรุนแรง เงินเฟ้อในเวเนซุเอลาสูงสุดในปี 2561 ที่ระดับ 80,000-100,000% ทำให้ประชาชนต้องขาดแคลนอาหาร ยา และพลังงาน และทำให้ GDP ของประเทศหดตัวต่อเนื่องยาวนาน