จุดเปลี่ยน! "AI" เขย่าตลาดแรงงาน ศึกชิงคนทักษะสูงพุ่ง

บทบาทของปัญญาประดิษฐ์ ในตลาดแรงงานไทยกำลังมีน้ำหนักเพิ่มมากขึ้น ทั้งในฝั่งนายจ้างเอง และฝั่งคนทำงานและหางานทำ เกี่ยวกับเรื่องนี้ คุณ จีรวัฒน์ ตั้งบวรพิเชฐ ที่ปรึกษาอาวุโสด้านการสร้างแบรนด์นายจ้าง บริษัท เวิร์คเวนเจอร์ เทคโนโลจีส์ จำกัด ให้ความเห็นว่า ปัจจุบันองค์กรธุรกิจมีการประยุกต์ใช้งาน เอไอ เป็นเครื่องมือพื้นฐาน จนกลายเป็นเรื่องปกติ และทำให้ทักษะพื้นฐานด้าน เอไอ ถือเป็นคุณสมบัติลำดับแรกในการรับสมัครงาน ส่วนผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ ก็จะได้รับโอกาสในงานที่ท้าทายมากขึ้น

ขณะเดียวกันแนวโน้มการใช้ เอไอ ช่วยคัดกรองผู้สมัครงานนั้น ในต่างประเทศเริ่มเห็นใช้งานส่วนนี้กันมากขึ้นแล้ว เพราะ เอไอ จะมีความละเอียดสูง ช่วยประหยัดเวลา และค่าใช้จ่ายได้ ส่วนในไทยเองก็ใช้เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญ รวมถึงการดูแล พัฒนา และรักษาบุคลากรให้อยู่กับองค์กรต่อไป

ขณะที่ ฝั่งคนหางาน โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ ที่เป็นกลุ่มเจน ซี พบว่าปัจจุบัน หันไปใช้ เจเนอเรทีฟ เอไอ อย่าง ChatGPT หรือ Gemini เป็นเครื่องมือค้นหาและเปรียบเทียบองค์กรเพื่อสมัครงานกันมากขึ้น 

ซึ่ง คุณ จีรวัฒน์ กล่าวว่า พฤติกรรมการค้นหางานของผู้สมัครงานในปี 2569 จะไม่ค้นหางานแบบเดิม ๆ อีกต่อไป แต่จะเริ่มต้นจากการตั้งคำถามกับ เอไอ ว่า หากทำงานที่บริษัทนั้น ๆ แล้วจะเป็นอย่างไร หรือนำบริษัทเป้าหมายมาเปรียบเทียบกันว่าเป็นอย่างไร

จากงานวิจัยของ Edelman คาดว่าการค้นหาผ่านระบบตอบคำถามด้วย เอไอ จะเพิ่มขึ้นกว่าร้อยละ 50 ภายในปี 2571 และพบว่าข้อมูลที่ เอไอ ดึงไปตอบมักจะมาจากเว็บไซต์หางาน ข่าวองค์กร และการรีวิวของพนักงาน 

นั่นจะทำให้ เอไอ กลายเป็นผู้ตัดสินว่าบริษัทใดน่าสนใจกว่ากัน จึงเป็นเทรนด์ที่น่าจับตามองมากที่สุด หากองค์กรใด ไม่มีการปรับปรุงเนื้อหาบนเว็บไซต์สมัครงาน ให้เป็นมิตรกับ เอไอ ก็อาจเสี่ยงต่อการที่ เอไอ จะตอบข้อมูลผิดหรือไม่ครบถ้วนไป และกระทบต่อภาพลักษณ์ขององค์กรนายจ้างให้เสียหายได้ ดังนั้น ทุกองค์กรควรต้องดำเนินการในเรื่องนี้อย่างเข้มข้น และมีกลยุทธ์ เพื่อให้ทันกับคนรุ่นใหม่ที่ใช้ เอไอ ในการหางานกันมากขึ้น

นอกจากการปรับเนื้อหาเพื่อให้เป็นมิตรกับ เอไอ มากขึ้นแล้ว เทรนด์การสร้างแบรนด์นายจ้าง เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแย่งชิงคนเก่ง ยังมีอีก 2 เทรนด์สำคัญ ในปีนี้ 

เทรนด์แรก คือ ซีอีโอ ผู้นำสูงสุดขององค์กร จะต้องเป็นแม่เหล็กขององค์กร และทำหน้าที่ดึงดูดคนเก่งใหม่ ๆ ให้เข้ามาร่วมงานในองค์กร โดยจะต้องทำหน้าที่เป็นผู้เล่าเรื่อง และสื่อสารเป้าหมายขององค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านช่องทางการสื่อสังคมออนไลน์ของตนเอง

ส่วนพนักงาน จะเป็นอินฟลูเอนเซอร์ตัวจริงที่ทรงพลังมากกว่าการโฆษณาให้กับนายจ้าง ถือเป็นอีกเทรนด์ที่สำคัญ เพราะความน่าเชื่อถือของสื่อโฆษณาแบบเดิมจากองค์กรเริ่มลดลง และถูกแทนที่ด้วยความเชื่อมั่นในตัวบุคคลทำงานจริงหรือเพื่อนร่วมงาน  นายจ้างจึงควรสร้างระบบสนับสนุนให้พนักงานเล่าเรื่องความภาคภูมิใจผ่านสื่อช่องทางของแต่ละคนเอง

นอกจากนี้ คุณจีรวัฒน์ กล่าวด้วยว่า อีกแนวโน้มสำคัญที่จะเข้มข้นมากขึ้นก็คือ การแย่งชิงบุคลากรมีทักษะสูง โดยเฉพาะผู้ที่มีความเชี่ยวชาญสูงด้าน AI สำหรับงานที่ต้องการความชำนาญ ซึ่งในประเทศไทยยังขาดแคลนและมีความต้องการมากขึ้น ทำให้ต้องนำเข้าคนกลุ่มนี้เข้ามา และคาดว่าจะมีเพิ่มขึ้น ขณะเดียวกัน การให้แรงจูงใจเพื่อแย่งชิงตัวบุคคลก็จะสูงขึ้น ด้วยเช่นกัน