รณรงค์ประชามติทำได้แค่ไหน อะไรห้าม และใครเสี่ยงผิดกฎหมาย

ใครมีสิทธิรณรงค์ประชามติได้บ้าง

ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ. 2564 กำหนดให้ ผู้สมัครรับเลือกตั้ง พรรคการเมือง ประชาชน องค์กรเอกชน และกลุ่มต่างๆ ในสังคม มีสิทธิใช้เสรีภาพในการจัดกิจกรรมและแสดงความคิดเห็นเพื่อรณรงค์ประชามติได้อย่างเสมอภาค ภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญ

สำหรับผู้สมัครและพรรคการเมือง กฎหมายไม่ได้กำหนดเพดานค่าใช้จ่ายในการรณรงค์ประชามติไว้เป็นการเฉพาะ แต่ยังต้องอยู่ภายใต้ข้อห้ามและหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

หลักเกณฑ์การรณรงค์ที่ต้องปฏิบัติ

การรณรงค์ประชามติต้องเป็นไปตาม มาตรา 17 ของกฎหมายประชามติ โดยเปิดโอกาสให้แสดงความเห็นทั้งฝ่ายเห็นชอบและไม่เห็นชอบอย่างรอบด้าน
สาระสำคัญคือ การแสดงความคิดเห็นต้องไม่บิดเบือนข้อเท็จจริง ไม่ใช้ถ้อยคำรุนแรง ก้าวร้าว หยาบคาย หรือปลุกระดมให้เกิดความแตกแยก และต้องไม่ขัดต่อกฎหมายอื่น

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. มีหน้าที่จัดเวทีและกำกับดูแลให้การรณรงค์เป็นไปอย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม

ข้อห้ามสำคัญและโทษตามกฎหมาย

1. ห้ามหลอกลวงหรือข่มขู่ผู้มีสิทธิ
ห้ามให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้ประโยชน์ รวมถึงการข่มขู่เพื่อจูงใจให้ลงคะแนนหรือไม่ลงคะแนน
โทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี ปรับไม่เกิน 200,000 บาท และอาจถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งไม่เกิน 5 ปี

2. ห้ามเผยแพร่ข้อมูลเท็จหรือเรียกรับผลประโยชน์
การให้ข้อมูลอันเป็นเท็จ หรือเรียกรับเงินและผลประโยชน์เพื่อชี้นำการออกเสียง ถือเป็นความผิด
โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท และอาจถูกเพิกถอนสิทธิทางการเมือง

3. ห้ามเล่นพนันเกี่ยวกับผลประชามติ
การแทงพนันหรือขันต่อผลการออกเสียงประชามติ มีโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท

4. ห้ามจัดยานพาหนะรับส่งผู้ไปใช้สิทธิฟรี
การจัดรถรับส่งผู้มีสิทธิไปยังหน่วยออกเสียงโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ถือว่าผิดกฎหมาย
โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท

5. ห้ามเผยแพร่ผลสำรวจความคิดเห็นช่วงโค้งสุดท้าย
ห้ามเผยแพร่โพลหรือผลสำรวจประชามติในช่วง 7 วันก่อนวันออกเสียงจนกว่าปิดหีบ
โทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท

กกต.ย้ำ รณรงค์ได้ แต่อยู่ในกรอบกฎหมาย

กกต.ออกเอกสารแจ้งเตือนช่วงกลางเดือนมกราคม ย้ำว่าการรณรงค์ประชามติทำได้เต็มที่ แต่ต้องไม่ใช้ข้อมูลเท็จ ไม่ปลุกระดม และไม่ละเมิดกฎหมาย เพื่อให้การออกเสียงเป็นไปอย่างสุจริต เที่ยงธรรม และสะท้อนเจตจำนงของประชาชนอย่างแท้จริง