คริสโตเฟอร์ โนแลนเตือนภัย AI ชี้เป็น "ม้าโทรจันแก้ว" ย้ำสังคมไม่หลงกล

คริสโตเฟอร์ โนแลน (Christopher Nolan) ผู้กำกับรางวัลออสการ์ที่กำลังกวาดรายได้มหาศาลบนบ็อกซ์ออฟฟิศจากผลงานภาพยนตร์เรื่องใหม่ “The Odyssey” ได้ออกมาแสดงทรรศนะที่น่าสนใจเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยเขาระบุว่ารู้สึกมีกำลังใจอย่างมากที่ได้เห็นกระแสความกังขาและไม่เชื่อมั่นในเทคโนโลยี AI อย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะจากกลุ่มคนรุ่นใหม่

ม้าโทรจันที่ทำจากแก้ว

มุมมองนี้ถูกเปิดเผยระหว่างการให้สัมภาษณ์กับฮิวโก้ ทราเวอร์ส (Hugo Travers) หรือที่รู้จักในชื่อช่อง HugoDécrypte บน YouTube โดยฮิวโก้ ทราเวอร์สได้ตั้งคำถามโดยเปรียบเทียบ AI กับตำนาน "ม้าโทรจัน" (Trojan horse) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในภาพยนตร์เรื่องใหม่ของคริสโตเฟอร์ โนแลน เขาตั้งข้อสังเกตว่า AI อาจเป็นเหมือนของขวัญที่คนเรายินดีเปิดรับเข้ามาในชีวิตประจำวัน แต่สุดท้ายอาจกลายเป็นสิ่งที่มืดมนและเป็นอันตรายซ่อนอยู่เบื้องหลัง เช่นเดียวกับม้าโทรจันที่ซ่อนกองทัพกรีกสุดอันตรายเอาไว้

คริสโตเฟอร์ โนแลน ตอบกลับพร้อมเสียงหัวเราะว่า “ผมคิดว่า AI คือม้าโทรจันที่ทุกคนรู้อยู่แล้วว่ามีกองทัพกรีกซ่อนอยู่ข้างใน” และยังอธิบายเปรียบเทียบเทคโนโลยีนี้เพิ่มเติมว่ามันเหมือน “ม้าที่โปร่งใส เพราะมันทำมาจากแก้ว”

ปฏิกิริยาต่อต้านและการบัญญัติศัพท์ "AI Slop"

คริสโตเฟอร์ โนแลน ชี้ให้เห็นถึงปรากฏการณ์ทางสังคมที่แปลกใหม่ โดยเขากล่าวว่า ไม่เคยเห็นเทคโนโลยีไหนที่ก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว แต่กลับถูกปฏิเสธจากสาธารณชนอย่างสิ้นเชิงขนาดนี้มาก่อน 

เขาสังเกตเห็นความเคลือบแคลงใจอย่างสุดโต่ง โดยเฉพาะในหมู่คนรุ่นราวคราวเดียวกับลูกๆ ของเขา ที่เมื่อเห็นวิดีโอที่สร้างโดย AI บนโลกออนไลน์ พวกเขาจะจับมันแยกออกไปและเรียกมันทันทีว่าเป็น “AI slop” หรือขยะ AI

คริสโตเฟอร์ โนแลน มองว่าความคลางแคลงใจที่เกิดขึ้นนี้ถือเป็น "ความกังขาที่สร้างสรรค์และเป็นผลดี" เขาเชื่อว่าแม้เทคโนโลยีจะมอบสิ่งดีๆ ให้กับมนุษย์เสมอ แต่เราก็จำเป็นต้องมองมันด้วยความกังขา รวมถึงต้องตั้งคำถามไปถึง "แรงจูงใจของผู้ที่นำเทคโนโลยีเหล่านี้มามอบให้กับเรา" ด้วย การมีวิจารณญาณเช่นนี้จะทำให้เราสามารถดึงประโยชน์สูงสุดจากเทคโนโลยีใหม่ๆ ออกมาได้ มากกว่าการหลับหูหลับตาเชื่อมั่นอย่างมืดบอดว่าทุกอย่างจะต้องออกมาดี

ผลกระทบของ AI ต่อฮอลลีวูดและจุดยืนของคริสโตเฟอร์ โนแลน

แม้คริสโตเฟอร์ โนแลนจะไม่ได้เจาะจงลงลึกว่าเขาเห็นภัยคุกคามอะไรจาก AI เป็นพิเศษ แต่เทคโนโลยีนี้ก็ถือเป็นความกังวลที่เพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ ในวงการฮอลลีวูด ซึ่งเป็นชนวนเหตุสำคัญในการประท้วงหยุดงานของสมาคมนักเขียนและนักแสดงเมื่อปี 2023 

ปัจจุบัน คริสโตเฟอร์ โนแลนดำรงตำแหน่งประธานสมาคมผู้กำกับแห่งอเมริกา (Directors Guild of America - DGA) ซึ่งทางสมาคมฯ เพิ่งจะต่อรองข้อตกลงเพื่อคุ้มครองและรับมือกับผลกระทบจาก Generative AI ได้ในสัญญาฉบับล่าสุด

"ผู้กังขาในเทคโนโลยี" ไม่ใช่ "ผู้เกลียดกลัวเทคโนโลยี"

ก่อนหน้านี้เป็นที่ทราบกันดีว่าคริสโตเฟอร์ โนแลน มักจะมีท่าทีต่อต้านเทคโนโลยีบางอย่างในชีวิตประจำวัน เช่น การไม่ใช้สมาร์ตโฟน และเขามักจะสนับสนุนการใช้ฟิล์มในการถ่ายทำภาพยนตร์เสมอ โดยภาพยนตร์ "The Odyssey" เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ถ่ายทำด้วยกล้องและฟิล์มระบบ IMAX ทั้งเรื่อง ท่าทีเช่นนี้ทำให้เขาดูคล้ายกับเป็นกลุ่มต่อต้านเทคโนโลยี (Luddite) และผู้บุกเบิกไปพร้อมๆ กัน

อย่างไรก็ตาม เมื่อสื่ออย่าง The New York Times ถามว่าเขามองตัวเองเป็น "ผู้เกลียดกลัวเทคโนโลยี" หรือไม่ คริสโตเฟอร์ โนแลน ตอบกลับว่า เขามองตัวเองเป็น "ผู้กังขาในเทคโนโลยี" มากกว่า เขายืนยันว่าความรักในแผ่นฟิล์มของเขานั้นมาจากเหตุผลที่ว่ามัน “สามารถนำเสนอสิ่งที่สายตามนุษย์มองเห็นโลกได้ดีกว่าระบบภาพดิจิทัลใดๆ ที่เขาเคยเห็นมา”

คริสโตเฟอร์ โนแลน ทิ้งท้ายอย่างน่าสนใจว่า เขาพร้อมเปิดรับเทคโนโลยีใหม่ๆ อยู่ตลอดเวลา แต่เทคโนโลยีเหล่านี้มักจะถูกนำมาขายโดยต้องแลกกับการทำลายระบบดั้งเดิมที่ยังคงมีประสิทธิภาพและใช้งานได้ดี ซึ่งนั่นคือสิ่งที่เขาเห็นในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ที่เราเกือบจะต้องสูญเสียฟิล์มภาพยนตร์ไปอย่างถาวร เพียงเพราะการมาถึงของสิ่งใหม่ๆ