ตูนิเซียสุดเจ๋ง! ติดตะกร้าดักขยะในท่อ หยุดขยะหลายร้อยตันก่อนถึงทะเล

“ปัญหาขยะพลาสติก” ในทะเลยังคงทวีความรุนแรง และทะเลเมดิเตอร์เรเนียนคือหนึ่งในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก ทุกวันมีพลาสติกหลายร้อยตันไหลลงสู่ทะเลจากแผ่นดิน โดยหนึ่งในเส้นทางสำคัญคือระบบท่อระบายน้ำในเมืองที่ผู้คนมักมองข้าม อย่างไรก็ตาม เมืองเล็ก ๆ ริมชายฝั่งตูนิเซียกำลังแสดงให้เห็นว่า นวัตกรรมเรียบง่ายสามารถช่วยหยุดปัญหานี้ได้ตั้งแต่ต้นทาง

ในเมืองเลอ คราม ใกล้กรุงตูนิส คนงานกำลังติดตั้ง “ZigoFilter” ตะกร้าเหล็กชุบสังกะสีลงในท่อระบายน้ำฝน อุปกรณ์นี้ถูกพัฒนาโดยสตาร์ทอัพ Wayout ตั้งแต่ปี 2019 เพื่อดักจับขยะก่อนที่มันจะอุดตันท่อหรือไหลลงสู่ทะเล ปัจจุบันมีการติดตั้งแล้วกว่า 2,500 จุด ในมากกว่า 25 เทศบาล และสามารถป้องกันขยะและพลาสติกจำนวนมหาศาลไม่ให้เข้าสู่แหล่งน้ำ

นักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลของตูนิเซียระบุว่า ขยะส่วนใหญ่ที่ไหลลงทะเลมีต้นกำเนิดจากบนบก โดยเฉพาะผ่านระบบระบายน้ำฝน และมีพลาสติกประมาณ 650–750 ตันเข้าสู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนทุกวัน ปัญหานี้ไม่ได้กระทบเฉพาะระบบนิเวศ แต่ยังย้อนกลับมาสู่มนุษย์ เพราะงานวิจัยชี้ว่า คนเราอาจบริโภคไมโครพลาสติกเฉลี่ยราว 5 กรัมต่อสัปดาห์

นอกจากช่วยลดขยะทะเลแล้ว ZigoFilter ยังช่วยบริหารจัดการเมืองได้อย่างมีประสิทธิภาพ เจ้าหน้าที่เทศบาลระบุว่า พื้นที่ที่ติดตั้งอุปกรณ์นี้ได้รับความเสียหายน้อยจากน้ำท่วมครั้งล่าสุด เพราะท่อระบายน้ำไม่ถูกอุดตัน ตัวอุปกรณ์ยังมีอายุการใช้งานยาวนานถึง 15 ปี และมีราคาไม่ถึง 200 ดอลลาร์ต่อหน่วย ทำให้เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าเมื่อเทียบกับการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่

นวัตกรรมนี้จึงไม่ใช่เพียงเครื่องดักขยะ แต่ยังเป็นเครื่องมือสร้างความตระหนักรู้ให้ประชาชนเข้าใจว่า ท่อระบายน้ำในเมืองเชื่อมต่อกับทะเลโดยตรง ชายหาดที่ผู้คนไปพักผ่อนและอาหารทะเลที่บริโภค ล้วนเริ่มต้นจากการจัดการขยะในเมือง

เรื่องราวของ ZigoFilter สะท้อนให้เห็นว่า การแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมระดับโลกอาจเริ่มต้นได้จากแนวคิดเล็ก ๆ ที่ลงมือทำจริง และเมื่อเมืองต่าง ๆ เริ่มจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง ความหวังในการลดมลพิษทางทะเลก็อาจไม่ไกลเกินเอื้อม