โลกร้อนแรงกว่าคาด! เขตร้อนอาจร้อนทะลุขีดจำกัด

งานวิจัยใหม่จากมหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ (CU Boulder) ชี้ว่า พื้นที่เขตร้อนบนผืนแผ่นดินอาจเผชิญภาวะโลกร้อนที่รุนแรงกว่าที่เคยคาดการณ์ไว้มาก โดยอาศัยการศึกษาข้อมูลสภาพภูมิอากาศย้อนหลังนับล้านปีจากตะกอนในทะเลสาบบนเทือกเขาแอนดีส ประเทศโคลอมเบีย ผลการศึกษานี้เตือนว่า ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในเขตร้อนอาจรุนแรงและกระทบผู้คนจำนวนมหาศาล

งานวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences เมื่อวันที่ 2 ก.พ. ระบุว่า ในช่วงหลายล้านปีก่อน เมื่อโลกมีระดับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ใกล้เคียงกับปัจจุบัน อุณหภูมิบนผืนแผ่นดินในเขตร้อนเพิ่มขึ้นเกือบเป็นสองเท่าของอุณหภูมิมหาสมุทรเขตร้อน 

ลินา เปเรซ-อังเคล ผู้เขียนหลักของงานวิจัย อธิบายว่า แม้เขตร้อนจะเป็นที่อยู่อาศัยของประชากรโลกถึงราว 40% แต่กลับมีข้อมูลโดยตรงเกี่ยวกับการตอบสนองของอุณหภูมิบนแผ่นดินต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศน้อยมาก การทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงในระดับภูมิภาคจึงเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อให้ผู้คนสามารถเตรียมตัวรับมือกับอนาคตได้

นักวิจัยใช้ตะกอนทะเลสาบจากแอ่งโบโกตา ซึ่งสะสมอย่างต่อเนื่องและแทบไม่ถูกรบกวนมาตั้งแต่ปลายยุคไพลโอซีน หรือเมื่อราว 2.5–5 ล้านปีก่อน ยุคนั้นโลกมีอุณหภูมิสูงกว่าปัจจุบัน 2.5–4 องศาเซลเซียส และกรีนแลนด์แทบไม่มีน้ำแข็งปกคลุม การวิเคราะห์ไขมันชนิดหนึ่งจากแบคทีเรียที่ถูกเก็บรักษาไว้ในตะกอน ช่วยให้นักวิจัยสามารถสร้างบันทึกอุณหภูมิย้อนหลังของพื้นที่นี้ได้ ผลลัพธ์พบว่า พื้นที่แผ่นดินในเขตร้อนของเทือกเขาแอนดีสร้อนกว่าปัจจุบันราว 3.7 องศาเซลเซียส ขณะที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลเขตร้อนสูงขึ้นเพียง 1.9 องศาเซลเซียส แสดงให้เห็นว่าแผ่นดินเขตร้อนอุ่นขึ้นมากกว่ามหาสมุทรถึงประมาณ 1.6–2 เท่า

นอกจากนี้ นักวิจัยยังชี้ว่า ในช่วงปลายยุคไพลโอซีน มหาสมุทรแปซิฟิกอยู่ในสภาพคล้ายเอลนีโญเกือบถาวร ซึ่งยิ่งเร่งให้อุณหภูมิในเทือกเขาแอนดีสสูงขึ้น ปัจจุบัน เอลนีโญก็ส่งผลให้เกิดความร้อนและภัยแล้งในภูมิภาคนี้อยู่แล้ว และอาจเกิดบ่อยขึ้นจากภาวะโลกร้อน ส่งผลให้เกิดวงจรป้อนกลับที่ยิ่งขยายความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลง

งานวิจัยนี้สะท้อนว่า แม้เขตร้อนจะไม่ได้อุ่นขึ้นเร็วเท่าขั้วโลก แต่ในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิสูงอยู่แล้ว การเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยอาจผลักดันมนุษย์และระบบนิเวศให้เกินขีดจำกัดในการปรับตัวได้ โดยเฉพาะในประเทศเขตร้อนซึ่งส่วนใหญ่มีทรัพยากรจำกัด การทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในระดับภูมิภาคจึงเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความพร้อมและความยืดหยุ่น เพื่อรับมือกับอนาคตที่ร้อนขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้