เปิดกฎหมายลิขสิทธิ์ "ฮลุน โซโล่" สิทธิในคลิปยูทูบส่งต่อทายาทได้

การเสียชีวิตของ ฮลุน โซโล่ ยูทูบเบอร์สายท่องเที่ยว ทำให้หลายคนตั้งข้อสงสัยว่า ผลงานวิดีโอที่เผยแพร่บนยูทูบ รวมถึงรายได้จากช่อง จะสามารถส่งต่อให้ครอบครัวได้หรือไม่

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า คลิปวิดีโอที่ผู้สร้างสรรค์ผลิตขึ้นและเผยแพร่บนยูทูบ ได้รับความคุ้มครองตาม พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 เนื่องจากเข้าข่ายเป็น "งานโสตทัศนวัสดุ" ซึ่งครอบคลุมองค์ประกอบของงานสร้างสรรค์หลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นการถ่ายภาพ การลำดับภาพ การตัดต่อ เสียงบรรยาย ดนตรีประกอบ เอฟเฟกต์ และข้อความต่าง ๆ ที่ถูกบันทึกไว้ในสื่อดิจิทัล

กฎหมายกำหนดให้ผู้สร้างสรรค์เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ตั้งแต่วันที่สร้างผลงาน โดยไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนก่อน จึงมีสิทธิในการทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ อนุญาตให้ผู้อื่นใช้ผลงาน หรือดำเนินการทางกฎหมายเมื่อเกิดการละเมิดลิขสิทธิ์

คลิปแต่ละชิ้นได้รับความคุ้มครอง 50 ปี

กรมทรัพย์สินทางปัญญาอธิบายว่า งานโสตทัศนวัสดุมีอายุความคุ้มครอง 50 ปี แต่หากมีการเผยแพร่ต่อสาธารณชน ระยะเวลาคุ้มครองจะเริ่มนับใหม่จากวันที่เผยแพร่ครั้งแรก

สำหรับคอนเทนต์บนยูทูบ วันที่เจ้าของช่องอัปโหลดคลิปถือเป็นวันเผยแพร่ต่อสาธารณชนครั้งแรก ส่งผลให้คลิปแต่ละชิ้นได้รับความคุ้มครองเป็นเวลา 50 ปีนับจากวันอัปโหลด ตามหลักเกณฑ์ของกฎหมายลิขสิทธิ์

ลิขสิทธิ์เป็นทรัพย์สินที่ส่งต่อให้ทายาทได้

อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาระบุว่า ลิขสิทธิ์ถือเป็นทรัพย์สินประเภทหนึ่ง จึงสามารถโอนหรือรับตกทอดเป็นมรดกได้เช่นเดียวกับบ้าน ที่ดิน เงินฝาก หรือทรัพย์สินอื่น

หากเจ้าของลิขสิทธิ์ทำพินัยกรรมไว้ สิทธิในผลงานจะตกเป็นของผู้รับพินัยกรรมตามที่กำหนด แต่หากไม่มีพินัยกรรม สิทธิจะตกแก่ทายาทโดยธรรมตามลำดับที่กฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนด ซึ่งรวมถึงคู่สมรสที่มีสิทธิรับมรดกด้วย

แนะตั้งผู้จัดการมรดกเพื่อดูแลช่องยูทูบ

กรมทรัพย์สินทางปัญญาแนะนำว่า ผู้ที่มีสิทธิรับมรดกควรยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอแต่งตั้งเป็น ผู้จัดการมรดก หลังได้รับคำสั่งศาลแล้ว จึงสามารถนำเอกสารไปประสานกับยูทูบเพื่อบริหารบัญชีผู้ใช้งาน ดูแลช่อง รวมถึงจัดการรายได้ที่เกิดขึ้นจากการเผยแพร่คอนเทนต์ให้เป็นไปตามขั้นตอนทางกฎหมาย

ทั้งนี้ แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้การบริหารสิทธิในผลงานดิจิทัลของผู้เสียชีวิตดำเนินต่อได้อย่างถูกต้อง และทำให้ทรัพย์สินทางปัญญาที่สร้างขึ้นยังคงก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้มีสิทธิตามกฎหมายต่อไป