สปสช. ใช้ AI - "Health Link" เชื่อมฐานข้อมูลบัตรทองทั่วประเทศ ลดการขอข้อมูลผู้ป่วยเสียเวลา - ซ้ำซ้อน

สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) (BDI) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) และสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (DGA) ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือเพื่อยกระดับแพลตฟอร์มเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพทั่วประเทศ (Health Information Exchange หรือ Health Link) เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลการรักษาจากหน่วยบริการ 20,000 แห่งทั่วประเทศ 

พร้อมนำระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้ตรวจสอบการเบิกจ่าย และเปิดให้ประชาชนเข้าถึงประวัติการรักษาของตนเองได้ผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐ ณ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 27 เมษายน ที่ผ่านมา

Health Link คืออะไร ?

แพลตฟอร์ม Health Link เป็นการเชื่อมโยงข้อมูลการรักษาจากหน่วยบริการ เข้ากับฐานข้อมูลด้านการเบิกจ่ายของ สปสช. เพื่อขยายวงการแลกเปลี่ยนข้อมูลของประชาชนที่ใช้สิทธิบัตรทองให้ครอบคลุมทั่วประเทศ 

ส่งผลให้แพทย์สามารถเข้าถึงข้อมูลสุขภาพที่จำเป็นของผู้ป่วยเมื่อเข้ารับบริการที่หน่วยบริการแห่งใหม่ได้อย่างรวดเร็วผ่านระบบที่มีการรักษาความปลอดภัยระดับสูงสุด ซึ่งจะช่วยนำไปใช้ประกอบการวินิจฉัย ยกระดับคุณภาพบริการ ลดการตรวจและสั่งยาซ้ำซ้อน รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพของระบบสาธารณสุขโดยรวม  

แพลตฟอร์มดังกล่าวยังมีการขยายการใช้ประโยชน์ไปยังระบบอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น การส่งต่อข้อมูลสุขภาพไปยังระบบตรวจก่อนจ่าย (On Screen Review) การเชื่อมโยงฐานข้อมูลบุคลากรทางการแพทย์ในระบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service) ของ สปสช. และการส่งข้อมูลการรักษาไปยังแฟ้มประวัติสุขภาพส่วนบุคคล (Personal Health Record หรือ PHR) อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง  

เครือข่ายสถานพยาบาลและหน่วยงานในโครงการ Health Link

การขยายเครือข่ายและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ปัจจุบัน แพลตฟอร์ม Health Link ได้เชื่อมต่อกับหน่วยบริการและหน่วยนวัตกรรม เช่น คลินิกและร้านยา มากกว่า 8,500 แห่ง และเมื่อรวมกับหน่วยบริการการเบิกจ่ายของ สปสช. อีกกว่า 10,000 แห่ง ทำให้เกิดเครือข่ายเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพรวมเกือบ 20,000 แห่งทั่วประเทศ 

โดยข้อมูลเหล่านี้รองรับข้อมูลสุขภาพที่สำคัญมากกว่า 12 ประเภท ครอบคลุมทั้งประวัติโรคและข้อมูลการใช้ยา ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการรักษาพยาบาล โดยเฉพาะในสถานการณ์ฉุกเฉินหรือภัยพิบัติที่แพทย์จำเป็นต้องเข้าถึงข้อมูลอย่างรวดเร็วและแม่นยำ  

BDI และ สปสช. ยังได้นำระบบปัญญาประดิษฐ์มาพัฒนาระบบช่วยตรวจสอบข้อมูลก่อนการเบิกจ่าย (Pre-audit) สำหรับการบริการผู้ป่วยนอก เพื่อช่วยให้ สปสช. สามารถพิจารณาข้อมูลได้รวดเร็ว เพิ่มสภาพคล่องให้หน่วยบริการได้รับเงินเร็วขึ้น และมีความโปร่งใสมากขึ้น 

นอกจากนี้ ยังมีแผนพัฒนาไปสู่ตัวแทนปัญญาประดิษฐ์ (Agentic AI) เพื่อช่วยยกระดับการวิเคราะห์ สนับสนุนการตัดสินใจในการจ่ายเงินค่าบริการให้ถูกต้องแม่นยำ และช่วยในการวางแผนงบประมาณ  ตลอดจนมีการพัฒนาระบบส่งต่อผู้ป่วยแบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Referral) ร่วมกับกรุงเทพมหานครและ สปสช. โดยเริ่มนำร่องในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และมีแผนขยายผลไปยังคลินิกชุมชนอบอุ่นและโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยในพื้นที่ เพื่อให้การส่งต่อผู้ป่วยเป็นไปอย่างรวดเร็วและไร้รอยต่อ  

การใช้งาน Health Link ผ่านแอปเป๋าตังและทางรัฐ

การเข้าถึงประวัติการรักษาผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐการเชื่อมต่อแพลตฟอร์ม Health Link เข้ากับแอปพลิเคชันทางรัฐโดยความร่วมมือกับ DGA ช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงประวัติการรักษาของตนเองได้อย่างสะดวกและปลอดภัยในช่องทางเดียว 

ข้อมูล ณ วันที่ 24 เมษายน 2569 ระบุว่า แอปพลิเคชันทางรัฐมีบริการภาครัฐรวม 476 บริการ มียอดดาวน์โหลดกว่า 46 ล้านครั้ง และมีปริมาณการใช้งานสะสมกว่า 823 ล้านครั้ง โดยมีผู้สมัครผ่านแอปพลิเคชันและเข้าดูประวัติสุขภาพของตนเองแล้วประมาณ 30,129 คน  

ทั้งนี้ การดำเนินงานทั้งหมดของโครงการจะอยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) อย่างเคร่งครัด เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในการใช้ข้อมูลสุขภาพ สำหรับประชาชนที่สนใจ สามารถสมัครใช้งาน Health Link ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายผ่านแอปพลิเคชันทางรัฐ หรือแอปพลิเคชันเป๋าตัง