ทีมไทยแลนด์บน SPIEF2026 ความท้าทายธุรกิจไทยในตลาดรัสเซีย กลางความขัดแย้ง

สัมผัสมิตรภาพอันอบอุ่น 130 ปี ไทย-รัสเซีย ผ่านมุมมองเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงมอสโก นายศศิวัฒน์ ว่องสินสวัสดิ์ เจาะลึกนิยาม "เพื่อนในยามยาก" และโอกาสการเป็นหุ้นส่วนที่ยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งการค้า พลังงาน และการพัฒนาเยาวชน 

คุณภัทร จินตนะกุล บรรณาธิการ TNN World ได้มีโอกาสเข้าร่วมการประชุม St. Petersberg International Economic Forum (SPIEF) ที่นครเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก และพูดคุยกับทูตศศิวัฒน์เกี่ยวกับเรื่องราวของประเทศรัสเซียและความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งกับไทย

ความ "เซ็กซี่" ของไทยในสายตารัสเซีย 

นายศศิวัฒน์กล่าวว่า สำหรับรัสเซียนั้น ไทยมีความเซ็กซี่มานานแล้ว และน่าจะเซ็กซี่ต่อไปอีกสักระยะหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของการท่องเที่ยว แต่ในแง่ของอื่น ๆ เช่น เรื่องธุรกิจ การค้า การลงทุน ต้องยอมรับความเป็นจริงว่ายังไม่เซ็กซี่เท่าที่ศักยภาพเรามี ยังคงมีความท้าทายอยู่ แต่ก็มีความพยายามที่จะส่งเสริมความสัมพันธ์ทางธุรกิจทางเศรษฐกิจระหว่างกัน

ความท้าทายจากภูมิรัฐศาสตร์และโอกาสที่ไม่ควรตกขบวน

เอกอัครราชทูตไทยประจำรัสเซียเผยว่า ไม่อยากให้ไทยต้องตกขบวน หรือเสียโอกาสทางธุรกิจ แม้ทุกคนรู้ว่ามีความท้าทายจากสถานการณ์ด้านภูมิรัฐศาสตร์ในปัจจุบัน แต่ความท้าทายเหล่านี้ สักวันหนึ่งก็จะต้องหมดไป แต่สิ่งที่จะยังอยู่คือศักยภาพและโอกาสทางธุรกิจ ในระหว่างนี้ จึงได้พยายามที่จะดึงเอานักธุรกิจรัสเซียจากหลากหลายสาขาให้ไปที่เมืองไทย เพื่อที่ให้ไปเห็นโอกาสทางธุรกิจด้วยตัวเอง และให้รู้จักกับคนไทยหรือนักธุรกิจไทย ให้สร้างความเป็นเพื่อนเพื่อความสัมพันธ์หรือ Business Partnership ในระยะยาว 

อุปสรรคด้านการเงินและการชำระเงินระหว่างประเทศ

“ยอมรับว่า เรื่องการเงินและการชำระเงินระหว่างประเทศยังเป็นอุปสรรคมาก เป็นผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ แต่มันพอมีทางแก้ ผมมักจะบอกเพื่อน ๆ นักธุรกิจรัสเซียว่า  หากไปพบนักธุรกิจไทยและกำลังจะมีธุรกิจร่วมกัน ต้องบอกฝั่งไทยทราบด้วยว่าจะมีทางแก้ไขปัญหานี้อย่างไร เพราะตอนนี้ไม่เหมือนเมื่อก่อนที่สามารถชำระเงินกันได้โดยตรง แต่ก็มีวิธีที่หลากหลายวิธี เช่น ผ่านประเทศที่สาม หรืออาจจะมีใช้วิธีการหักลบบัญชีกันได้” ท่านทูตกลาว

บทบาทนักลงทุนไทยในรัสเซียและมิติใหม่ด้านกีฬา

การที่นักลงทุนไทยที่มารัสเซียนั้น ถือว่าเป็นอีกหมุดหมายที่สำคัญประการหนึ่งของความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างไทยกับรัสเซีย ซึ่งทูตศศิวัฒน์มองว่า การที่บริษัทไทยเริ่มมาทำธุรกิจที่รัสเซีย ไม่ใช่เป็นการเอาเงินมาลงทุนอย่างเดียว แต่ว่าหุ้นส่วนสองทาง และอีกเรื่องหนึ่งที่เห็นว่าไม่ใช่เรื่องทางธุรกิจอย่างเดียว แต่ว่ามันมีมิติของการร่วมกัน

อย่างกรณีของบริษัท Warrix ผู้ผลิตชุดฬาชั้นนำของไทย ที่เริ่มเปิดตลาดเข้ามาในรัสเซีย ก็ไม่ใช่เพียงการทำธุรกิจระหว่างกันเท่านั้น แต่ยังเปิดโอกาสเพื่อการพัฒนาศักยภาพด้านการกีฬาในอนาคตร่วมกัน และที่ยิ่งน่าสนใจยิ่งไปกว่านั้นก็คือว่า กีฬาจะมุ่งเน้นไปที่เยาวชน ที่อาจจะนำมาสู่การแลกเปลี่ยนด้านนักฟุตบอลเยาวชนระหว่างไทยกับรัสเซีย รัสเซียไปเที่เมืองไทย จากไทยมาฝึกซ้อมที่นี่  ซึ่งนอกเหนือจากฝีมือการเล่นฟุตบอลแล้ว สิ่งที่รัสเซียเก่งอีกอย่างหนึ่งก็คือด้านวิทยาศาสตร์การกีฬา ที่เชื่อว่าจะเป็นประโยชน์สำหรับประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเด็ก ๆ เยาวชนไทยในระยะยาว

พลังงานและปุ๋ย: โอกาสของไทยในความท้าทาย

ทูตศศิวัฒน์กล่าวถึงเซกเตอร์ที่รัสเซียมีศักยภาพ คือ ด้านพลังงาน แก๊ส น้ำมัน LNG  ซึ่งยังมีบริษัทของรัสเซียที่ไม่ถูกคว่ำบาตร และยังขาย LNG ให้หลายประเทศในยุโรปตะวันตก ดังนั้น หากไทยสนใจอยากจะได้ LNG รัสเซียก็พร้อมที่จะขาย เช่นเดียวกับน้ำมัน 

ขณะที่เมื่อเร็ว ๆ นี้ รัสเซียก็ประกาศว่าพร้อมที่จะขายปุ๋ยให้ไทย เพียงแต่ว่าก็ขึ้นอยู่กับว่าทางเราพร้อมที่จะซื้อ เมื่อไหร่เราจะซื้อเท่าไหร่ ก็ต้องไปคุยกันต่อ

ความคาดหวังของทีมไทยแลนด์ บนเวที SPIEF2026

“ในการประชุม SPIEF ประเทศไทยยกทีมไทยแลนด์มา ก็เพื่อมาโน้มน้าวรัสเซียว่าใจเย็นๆ อย่าเพิ่งหนีไทยไปไหน ถึงแม้ว่าในปัจจุบันยังทำอะไรไม่ได้มากเท่าไหร่ สิ่งที่ทีมไทยแลนด์พยายามจะส่งสัญญาณถึงชาวรัสเซีย คือ เราเป็นเพื่อนกัน เป็นเพื่อนกันมานานแล้ว และถึงแม้ว่าขณะนี้สถานการณ์ไม่เอื้ออำนวย แต่ว่ารออีกสักนิดหนึ่ง เมื่อสถานการณ์มันเอื้ออำนวย เราสามารถทำธุรกิจกันจริงจังได้” ทูตศศิวัฒน์ กล่าว

อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญไม่น้อยไปกว่ากันก็คือ เราต้องการที่จะสร้างความมั่นใจให้เพื่อน ๆ ชาวรัสเซียเห็นว่าไทยเป็นประเทศที่เป็นมิตรของรัสเซีย ปีหน้า (2027) จะครบรอบความสัมพันธ์ไทย-รัสเซีย 130 ปี เพราะฉะนั้นการที่คนรัสเซียไปเที่ยวเมืองไทยปีที่แล้ว 1.9 ล้านคน นั้นไม่ใช่เรื่องธรรมดา แต่ทูตมองว่าทั้งไทยและรัสเซียยังสามารถทำธุรกิจในด้านการท่องเที่ยวที่ได้ประโยชน์มากกว่านี้ได้อีกมาก

จุดยืนด้านนโยบายต่างประเทศและความสัมพันธ์กับมหาอำนาจอื่น

สำหรับข้อกังวลที่ไทยกับรัสเซียมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันแม้รัสเซียจะยังถูกคว่ำบาตรนั้น จะกระทบความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับมหาอำนาจอื่นหรือไม่นั้น นายศศิวัฒน์มองว่า ไม่น่าจะส่งผลกระทบ เพราะไทยประเทศที่มีเอกราช มีอธิปไตย และมีสิทธิ์ในการกำหนดนโยบายต่างประเทศของตนเอง และไทยชัดเจนมาตลอดว่ามีนโยบายต่างประเทศที่สมดุล ไทยไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับความขัดแย้งใด ๆ ฉะนั้นอย่าดึงไทยเข้าไป ไทยต้องการอยู่อย่างสงบสุข และพร้อมที่จะมีความร่วมมือที่จะทำอะไรร่วมกันกับทุกประเทศ 

รัสเซียยังปลอดภัยหรือไม่?

ก่อนเริ่มการประชุม SPIEF เพียงไม่กี่ชั่วโมง มีเหตุโดรนโจมตีคลังน้ำมันใกล้สถานที่จัดงานประชุม ทำให้เกิดความกังวลว่า รัสเซียปลอดภัยสำหรับการมาท่องเที่ยวหรือติดต่อธุรกิจหรือไม่นั้น

เอกอัครราชทูตไทยประจำรัสเซียระบุว่า สถานการณ์ยังไม่ได้น่ากลัวถึงขั้นที่ว่ามารัสเซียไม่ได้แล้ว แท้จริงแล้ว รัสเซียเป็นประเทศกว้างใหญ่ไพศาลมาก มีที่เที่ยวตั้งมากมาย แต่ในขณะเดียวกัน ทางสถานทูตก็ออกข้อความประกาศถึงคนไทยในรัสเซียว่าให้ใช้ความระมัดระวังในการสัญจรไปมา หลีกเลี่ยงการไปอยู่ในที่ที่คนเยอะ ๆ หรือถ้าเห็นอะไรผิดปกติก็อย่าไปมุงอะไรกับเขา

นิยามความสัมพันธ์ไทย-รัสเซีย "เพื่อนในยามยาก"

หากให้นิยามความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับรัสเซียใน 1 ประโยค นายศศิวัฒน์นิยามว่า รัสเซียคือ “เพื่อนในยามยาก” ของไทย เรามักจะบอกหรือขอให้รัสเซียทำอะไรให้เราหลาย ๆ เรื่อง ล่าสุดที่เห็นชัด ๆ คือ เมื่อเราขาดปุ๋ย เราก็มาคุยกับรัสเซีย เขาก็เสนอและพร้อม หรือในอดีตตั้งแต่สมัยอาณานิคม จักรวรรดิรัสเซียในขณะนั้นก็คือคนที่ยื่นมือเข้ามาช่วยประเทศไทย และยังมีอีกหลายเหตุการณ์ที่รัสเซียให้ความช่วยเหลือประเทศไทยบางทีก็อย่างลับ ๆ 

นอกจากนี้ รัสเซียยังเป็นเพื่อนที่ไม่เคยมาข่มเหงอะไรไทย  ไม่เคยมาชี้นิ้วว่าประเทศไทยจะต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ เป็นประเทศที่มีความเคารพซึ่งกันและกันอย่างแท้จริงเวลาดำเนินความสัมพันธ์กับไทย