‘โง่ศาสตร์’ นิทรรศการศิลปะเดี่ยวครั้งแรกในวัย 66 ของ ‘สาธิต กาลวันตวานิช’

คนเราทุกคนเกิดมาพร้อมกับความ “โง่” แต่ครั้นเติบใหญ่ มีความรู้ มีสังคม และมีประสบการณ์ชีวิตมากขึ้น เรากลับค่อยๆ ถูกความกลัวการถูกตัดสินครอบงำ จนพยายามทุกวิถีทางที่จะทำให้ตนดูฉลาดหรือรู้มากกว่าคนอื่น

แต่สำหรับ ‘แก่-สาธิต กาลวันตวานิช’ นักสร้างสรรค์ระดับตำนานวัย 66 ปี ผู้ร่วมก่อตั้ง Phenomena โปรดักชันเฮาส์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เจ้าของแบรนด์ Propaganda และบิดาแห่งคาแรกเตอร์ “Mr. P” ที่โด่งดังไปทั่วโลก เขากลับเลือกที่จะย้อนกลับไปโอบกอดความโง่อีกครั้ง หันหลังให้กับรางวัลและความสำเร็จในโลกดีไซน์และโฆษณา เพื่อกระโจนเข้าสู่โลกศิลปะบริสุทธิ์อย่างเต็มตัว

“โง่ศาสตร์ (The Wisdom of Stupidity)” เป็นนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกในชีวิตของเขา ที่ไม่ได้มุ่งเน้นความเชี่ยวชาญในการตวัดฝีแปรงหรือความสวยงามอันฉาบฉวย หากแต่เป็นการเปิดเปลือยตัวตน สะท้อนมุมมองอันเฉียบคมผ่านผลงานศิลปะภายใต้แนวคิด “เราทำได้ เพราะเรายังไม่รู้ว่ามันทำไม่ได้”

แนวคิดนี้เปรียบเสมือนการปล่อยให้ความโง่ของตัวเองเป็นตัวทำละลาย หลอมสีสันจากประสบการณ์การทำงานอันเข้มข้นหลากหลาย เข้ากับพื้นฐานด้านศิลปะที่ติดตัวมาในอดีต

นิทรรศการนี้คือการหลอมรวมประสบการณ์ที่เก็บเกี่ยวมานานกว่า 4 ทศวรรษ ถ่ายทอดผ่านคาแรกเตอร์ต่างๆ ที่เปี่ยมด้วยความน่ารัก แต่แฝงไปด้วยหลักปรัชญาและธรรมะอันลึกซึ้ง

Mr. P on Canvas

สาธิตปลุก Mr. P คาแรกเตอร์ขวัญใจระดับโลก ให้กลับมาเติมสีสันความสนุกสนานใหม่อีกครั้ง ในรูปแบบภาพวาดสีสันสดใสบนแคนวาส แต่ยังคงสะท้อนอารมณ์ขัน ความทะเล้น และตัวตนด้านอื่นของเด็กชายผู้เป็นไอคอนแห่งวงการดีไซน์ไทยในยุคมิลเลนเนียม

หุ่นปั้นชุด The Power of ‘ทำ’

งานประติมากรรมที่จำลอง Mr. P ในอิริยาบถต่างๆ สื่อถึงการลงมือทำใน 5 มิติ ได้แก่ ทำงาน, ทำใจ, ทำสมาธิ, ทำบุญ และทำทาน เพื่อสื่อว่าเราสามารถเข้าถึงธรรมะได้ทุกที่ทุกเวลา และการ "ลงมือทำ" คือหัวใจสำคัญของการมีชีวิตอยู่

3 คาแรกเตอร์ใหม่

นิทรรศการครั้งนี้ยังเป็นการเปิดตัว 3 คาแรกเตอร์ใหม่ ที่สาธิตหยิบยกภาพสะท้อนจากเรื่องราวรอบตัวมาสร้างสรรค์ได้อย่างลงตัว ได้แก่

- B Betty เด็กหญิงตัวแทนความดื้อรั้นและความจริงใจ เธอมาพร้อมอุปกรณ์คู่กาย เช่น มีดทำครัว โทรโข่ง และค้อน เพื่อประกาศความจริงใจท่ามกลางโลกที่วุ่นวายแตกแยก (Global Fragmentation)

- Snail Kid คาแรกเตอร์ที่เกิดจากความรักธรรมชาติและความช่างสังเกตของเขาเอง ผ่านการจำลองตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ ผสานกับการคิดมุมกลับที่เปี่ยมด้วยการจิกกัดอย่างขบขัน เพื่อฉุดให้เราได้ตั้งคำถามว่าแท้จริงแล้วใครกันแน่ที่กำลังทำลายโลกใบนี้

- Space Dude สหายร่วมเดินทางที่พยายามต้านแรงดึงดูด (Gravity) ของชีวิต เพื่อออกไปค้นหาอิสรภาพในอวกาศ เปรียบเหมือนมนุษย์ที่พยายามก้าวข้ามขีดจำกัดของตัวเอง

จากประสบการณ์หลายสิบปีที่สาธิตคร่ำหวอดอยู่ในวงการครีเอทีฟและดีไซน์แขนงต่างๆ เขาตกผลึกว่า อุปสรรคที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของความคิดสร้างสรรค์ไม่ใช่ความไม่รู้ หากแต่คือความกลัวว่าตัวเองจะถูกมองว่าไม่ฉลาด

เขาเปรียบสิ่งนี้เป็น “นกเอี้ยงที่เกาะไหล่เราอยู่ตลอดเวลา” นกตัวนี้มักถูกเราไล่ออกไป เพียงเพราะเราอยากดูเป็นคนฉลาดในสายตาคนอื่น ในมุมมองของเขา ความโง่ไม่ใช่ความขลาดเขลา แต่คือพื้นที่ว่างเปล่าที่ปล่อยให้อุบัติเหตุและความผิดพลาดได้ทำหน้าที่สร้างสรรค์ผลงานรูปแบบใหม่ คนฉลาดมักระวังตัวจนไม่กล้าข้ามรั้วเข้าไปในดินแดนรกร้าง ตรงกันข้าม นักนวัตกรรมและศิลปินที่สร้างความเปลี่ยนแปลง ล้วนกล้าที่จะมั่ว กล้าที่จะพลาด และเมื่อยอมรับความโง่ได้ นวัตกรรมที่คนฉลาดคาดไม่ถึงจึงเกิดขึ้น

นิทรรศการนี้จึงเชิญชวนให้ทุกคนได้มาสัมผัสกับความมหัศจรรย์ที่ซ่อนอยู่ในตัวเอง ด้วยการลองปล่อยให้ตัวเองได้ “โง่” ดูบ้าง

ลองเริ่มทำในสิ่งที่อยากทำ โดยไม่ต้องกลัวว่าตัวเองจะด้อยกว่าคนอื่น เพราะบางครั้ง ความไม่รู้นั่นแหละคือแรงขับเคลื่อนที่ทรงพลังที่สุด และอาจพาคุณไปสู่ดินแดนใหม่ ซึ่งคนฉลาดอาจไม่มีวันได้เห็น

ข้อมูลนิทรรศการ: นิทรรศการ “โง่ศาสตร์ (The Wisdom of Stupidity)” โดย สาธิต กาลวันตวานิช จัดแสดง ณ PLAY art house, ถนนทรงวาด จัดแสดงตั้งแต่วันที่ 9 พฤษภาคม – 7 มิถุนายน 2569 (ปิดวันจันทร์) เปิดให้เข้าชมเวลา 10.00 – 18.00 น.