น้ำมันล้นถังโรงกลั่นขอส่งออกน้ำมันเครื่องบิน

สถานการณ์ในประเทศไทยก่อนหน้านี้เราเผชิญภาวะของน้ำมันตึงตัว เกิดความหวั่นวิตกว่าน้ำมันในประเทศจะขาดแคลน ทำให้รัฐบาลเร่งรัดจัดหาน้ำมันจากแหล่งอื่นเข้ามาทดแทนแหล่งตะวันออกกกลางที่การขนส่งทางเรือสะดุดจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ  และการขอความร่วมมือโรงกลั่นเดินเครื่องเต็มกำลัง แต่มาวันนี้ภาพเริ่มเปลี่ยน เพราะขณะนี้เริ่มเกิดปัญหา “คลังน้ำมันใกล้ล้น” ไม่มีที่เก็บ เนื่องจากโรงกลั่นกลั่นน้ำมันเต็มกำลังผลิต บางโรงกลั่นเดินเครื่องกลั่นน้ำมันสูงถึง 110% เพื่อกลั่นให้เพียงพอต่อความต้องการใช้ของประชาชน ตามนโยบายของรัฐบาล

ขณะที่ปริมาณความต้องการใช้น้ำมันดีเซลลดลงอย่างมาก จากช่วงที่เกิดสงครามตะวันออกกลางในช่วงต้นๆ ความต้องการใช้น้ำมันดีเซลในประเทศเฉลี่ยสูงถึงวันละ 84 ล้านลิตร จากช่วงเวลาปกติความต้องการใช้อยู่ที่ประมาณวันละ 67 ล้านลิตร ทางโรงกลั่นจะกลั่นประมาณวันละ 74 ล้านลิตร ถ้าเป็นช่วงปกติจะเพียงพอต่อความต้องการ แต่ช่วงสงครามตะวันออกกลางบางช่วงความต้องการใช้สูงถึงวันละ 100 ล้านลิตร แต่ขณะนี้ความต้องการใช้น้ำมันดีเซล เริ่มปรับลดลงอย่างมาก เหลือเฉลี่ยวันละ 50 ล้านลิตรมา 2-3 สัปดาห์แล้ว บางช่วงในเทศกาลสงกรานต์ ปริมาณการใช้น้ำมันลดลงไปเหลือประมาณวันละ 32 ล้านลิตร ทั้งที่โรงกลั่นทั้ง 6 โรงกลั่นของไทยยังต้องกลั่นเต็มกำลังการผลิตเฉลี่ยวันละ 78-84 ล้านลิตร

ส่งผลให้กลั่นน้ำมันล้นความต้องการเฉลี่ยประมาณ 27-30 ล้านลิตร มาระยะหนึ่งแล้ว ทำให้สต๊อกน้ำมันแน่นมากจนจะล้นถังแล้ว เช่น โรงกลั่นของไออาร์พีซี คาดว่าจะเต็มประมาณปลายเดือน เม.ย.นี้ โรงกลั่นจีซี, โรงกลั่นไทยออยล์ คาดว่าจะเต็มถังประมาณต้นเดือนถึงกลางเดือน พ.ค. นี้เช่นกัน

ทำให้กลุ่มโรงกลั่นทั้ง 6  แห่งเรียกร้องให้ภาครัฐผ่อนผันมาตรการห้ามส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงทุกประเภท ทั้งน้ำมันเบนซิน น้ำมันแก๊สโซฮอล์/น้ำมันเบนซินพื้นฐาน น้ำมันดีเซลหมุนเร็ว น้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบินชนิด เจ็ต เอ วัน  โดยเบื้องต้นจะขอผ่อนผันขอส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบินชนิด เจ็ต เอ วัน ก่อน เนื่องจากไม่กระทบกับความต้องการประชาชนทั่วไป ที่ส่วนใหญ่ใช้น้ำมันในกลุ่มเบนซิน แก๊สโซฮอล์ และน้ำมันดีเซลเป็นหลัก และที่สำคัญประเทศในกลุ่ม

อาเซียนเริ่มขาดแคลนน้ำมันเครื่องบิน เช่น เวียดนาม ฟิลิปปินส์ ขณะที่ประเทศไทยมีกำลังผลิตเพียงพอ และเริ่มล้นแล้วด้วย โดยปี 2568 ปริมาณการใช้น้ำมันเจ็ต เอ วัน ไทยเฉลี่ยวันละ 17.23 ล้านลิตรเท่านั้น

 ส่วนท่าทีของ นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ดูเหมือนตอบสนองข้อเสนอของภาคเอกชน   โดยระบุว่าขณะนี้กระทรวงพลังงานมีแนวคิดทบทวนมาตรการส่งออกน้ำมัน หลังจากโรงกลั่นได้แจ้งว่าถังเก็บน้ำมันใกล้จะล้นแล้ว แต่ยืนยันไม่ให้ลดกำลังการผลิตในกลุ่มน้ำมันดีเซล และยังระงับการส่งออกน้ำมันดีเซลต่อไป เพื่อไม่ให้เกิดภาวะขาดแคลนอีกในอนาคต โดยอาจเริ่มผ่อนผันมาตรการส่งออกน้ำมันในกลุ่มน้ำมันเครื่องบิน เจ็ต เอ 1 ก่อนเนื่องจากตอนนี้ประเทศเพื่อนบ้านมีปัญหาเรื่องน้ำมันเครื่องบิน ถือเป็นโอกาสดีที่สร้างรายได้ส่งออกน้ำมันเครื่องบิน แล้วนำมาดูแลน้ำมันดีเซล และทำให้มีที่เก็บน้ำมันดีเซลเพิ่มเติมด้วย คาดว่าจะได้ข้อสรุปเร็วๆ นี้ เพราะต้องดูแลในภาพรวมให้รอบคอบ เพื่อไม่ให้สถานการณ์น้ำมันกลับมามีปัญหาอีก

อย่างไรก็ตามในส่วนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยานทั่วโลกขณะนี้ถือว่ามีราคาสูงขึ้นมากและอาจกดดันราคาตั๋วเครื่องบินแพงไปอีกนาน หลังผู้บริหารสายการบินหลายแห่งรวมถึง United และ Delta เตือนว่า มีโอกาสน้อยที่ราคาตั๋วเครื่องบินจะปรับตัวลดลง แม้สงครามคลี่คลาย เนื่องจากสายการบินต่างๆ ได้เตรียมชดเชยต้นทุนเชื้อเพลิงที่เพิ่มขึ้น ผ่านการปรับราคาขึ้นแล้ว

ตามข้อมูลจาก Bloomberg และ General Index แสดงให้เห็นว่า ราคาเชื้อเพลิงอากาศยาน (Jet Fuel) ในหลายภูมิภาคพุ่งขึ้นราว 60-100% จากระดับราว 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ โดยยุโรปเป็นภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบหนักสุด เนื่องจากราคาเชื้อเพลิงอากาศยานในยุโรป (Europe Jet Fuel) พุ่งทะลุ 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลไปแล้ว ขณะที่ราคา Los Angeles Jet Fuel อยู่ที่ราว 180 ดอลลาร์ ต่อบาร์เรล ส่วน US Gulf Coast Jet Fuel และ Singapore Jet Fuel อยู่ 160 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลในเดือนเมษายนนี้