นักวิจัยใช้ “เซนเซอร์แผ่นดินไหว” ตามรอย “ขยะอวกาศ” ตกสู่โลก แม่นยำกว่าที่เคย

ทีมนักวิจัยค้นพบวิธีในการติดตามทิศทางและจุดตกของขยะอวกาศ โดยการเปลี่ยนเครือข่ายเซนเซอร์ตรวจวัดแผ่นดินไหว ให้กลายเป็นเหมือนตัวดักฟังเสียงจากฟากฟ้า หวังช่วยยกระดับความปลอดภัยและตอบโต้สถานการณ์วิกฤต เมื่อมีวัตถุแปลกปลอมตกลงสู่พื้นโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เทคนิคสุดล้ำนี้พัฒนาโดย ดร. คอนสแตนตินอส ชาราแลมบัส (Dr. Constantinos Charalambous) นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์จากมหาวิทยาลัย อิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน (Imperial College London) ร่วมกับทีมจากมหาวิทยาลัยจอนห์ ฮอปกินส์ (Johns Hopkins) โดยใช้ข้อมูลคลื่นไหวสะเทือนมาคำนวณหาเส้นทาง ความเร็ว ความสูง และรูปแบบการแตกตัวของขยะอวกาศขณะพุ่งลงสู่ชั้นบรรยากาศ

เป้าหมายหลักของเทคโนโลยีนี้ คือการแก้ปัญหาใหญ่ในช่วงที่วัตถุเริ่มแตกกระจาย (Disintegration Phase) ซึ่งเป็นจุดที่ระบบติดตามแบบเดิม มักจะคาดเดาทิศทางได้ยากที่สุด โดยระบบที่พัฒนาขึ้น จะตรวจจับโซนิคบูม (Sonic Boom) หรือคลื่นกระแทกที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องจากการเดินทางด้วยความเร็วสูงของขยะอวกาศ ซึ่งพุ่งเร็วมากถึง 8 กิโลเมตรต่อวินาที

ปัจจุบันนี้ ความเสี่ยงจากขยะอวกาศ ทวีความรุนแรงขึ้น ตามจำนวนดาวเทียมที่เพิ่มขึ้น ตัวอย่างที่ชัดเจนคือเหตุการณ์โมดูลโคจร เสินโจว-สิบห้า (Shenzhou-15) ของจีนในปี 2024 ซึ่งระบบติดตามวงโคจรแบบเดิมคาดการณ์จุดตกคลาดเคลื่อนไปจากความเป็นจริง 30-40 กิโลเมตร

ทีมวิจัยเผยว่าในตอนแรกการทำนายจุดตกนั้นกว้างครอบคลุมตั้งแต่บริเวณแปซิฟิกตอนใต้ ไปจนถึงแอตแลนติกตอนเหนือ ซึ่งความคลาดเคลื่อนมหาศาลนี้เป็นอันตรายอย่างยิ่ง เนื่องจากเส้นทางโคจรนั้นพาดผ่านเมืองสำคัญทั่วโลก ตั้งแต่ลอนดอน ประเทศอังกฤษ ไปจนถึงเมลเบิร์น ออสเตรเลีย

โดยทีมหวังว่าข้อมูลจากเครือข่ายเซนเซอร์แผ่นดินไหวนี้ จะช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถสร้างภาพจำลองสามมิติของเส้นทางขยะอวกาศ เพื่อดูว่าวัตถุแตกตัวอย่างไร ที่ใด ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรับมือ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเศษซากมีวัสดุอันตราย ที่อาจส่งผลกระทบต่อพื้นที่ที่ประชากรอาศัยอยู่

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยย้ำว่าระบบนี้ไม่ใช่ไซเรนเตือนภัยให้ประชาชนหาที่หลบภัย แต่คือระบบเพื่อส่งข้อมูลวิเคราะห์ที่แม่นยำให้แก่เจ้าหน้าที่ เพื่อช่วยลดความเสี่ยง และเพิ่มความตระหนักรู้ในสถานการณ์อวกาศ เพื่อปกป้องเขตที่อยู่อาศัยของมนุษย์ จากการคุกคามที่มองไม่เห็นจากนอกโลก