ครั้งแรกของโลก ยาเบาหวานชนิดที่ 1 ที่ชะลอการเกิดอาการได้นาน 3 ปี

นับเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญของวงการแพทย์ เมื่อระบบสาธารณสุขแห่งชาติของอังกฤษและเวลส์ (NHS) เตรียมนำ Teplizumab ยาตัวแรกของโลกที่สามารถชะลอการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่ 1 มาใช้รักษาผู้ป่วย ซึ่งถือเป็นความก้าวหน้าครั้งใหญ่ที่สุดในการรับมือกับโรคนี้ในรอบกว่าศตวรรษ

ปัจจุบันมีผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 อยู่หลายล้านคนทั่วโลก โรคนี้มักเริ่มเกิดขึ้นในช่วงวัยเด็กหรือวัยรุ่น โดยมีสาเหตุมาจากตับอ่อนผลิตอินซูลินได้น้อยมากหรือไม่สามารถผลิตได้เลย อินซูลินเป็นฮอร์โมนสำคัญที่ช่วยให้กลูโคสเข้าสู่เซลล์เพื่อนำไปใช้เป็นพลังงานของร่างกาย

ทำไมยานี้จึงสำคัญ

แม้ Teplizumab จะไม่ใช่ยาที่รักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ให้หายขาด แต่ข้อมูลจากสถาบันแห่งชาติเพื่อความเป็นเลิศด้านสุขภาพและการดูแลรักษาของอังกฤษ (NICE) ระบุว่า ยาชนิดนี้สามารถชะลอการเกิดอาการของโรคได้ยาวนานถึง 3 ปี โดยได้รับการอนุมัติให้ใช้เมื่อวันที่ 24 มิถุนายนที่ผ่านมา

ความสำคัญของยานี้อยู่ที่การเป็นทางเลือกแรกที่สามารถชะลอการเข้าสู่ระยะที่มีอาการของโรคเบาหวานชนิดที่ 1 (ระยะที่ 3) ในผู้ที่มีความเสี่ยงสูงได้ ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประวัติศาสตร์ของโรคนี้

การเลื่อนเวลาการเกิดโรคออกไปได้หลายปี ช่วยให้ผู้ป่วยมีช่วงเวลาที่ไม่ต้องเผชิญกับภาระในการดูแลโรคเบาหวานตลอดชีวิต ทั้งการตรวจระดับน้ำตาล การฉีดอินซูลิน และการติดตามสุขภาพอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่น ที่จะมีเวลาเติบโตและผ่านพัฒนาการสำคัญของชีวิตก่อนต้องรับมือกับโรคอย่างเต็มรูปแบบ

NICE อนุมัติให้ใช้ยา Teplizumab ในผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 8 ปีขึ้นไป ที่อยู่ในระยะก่อนแสดงอาการของโรคเบาหวานชนิดที่ 1 (ระยะที่ 2) ช่วยให้สามารถใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติเป็นระยะเวลานานขึ้น

ที่ผ่านมา การรักษาหลักสำหรับโรคเบาหวานชนิดที่ 1 คือการใช้อินซูลิน ซึ่งถูกค้นพบเมื่อกว่า 105 ปีก่อน แม้อินซูลินจะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ แต่ไม่สามารถเปลี่ยนแปลงการดำเนินของโรคได้ เนื่องจากเป็นเพียงการทดแทนฮอร์โมนที่ร่างกายขาดไปเท่านั้น

ด้าน ดร.เอลิซาเบธ โรเบิร์ตสัน ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยขององค์กรการกุศลด้านโรคเบาหวาน Diabetes UK กล่าวว่า การอนุมัติ Teplizumab ถือเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ในการรักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 1 เพราะเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 100 ปีที่วงการแพทย์มีการรักษาที่มุ่งเป้าไปยังต้นเหตุของโรค ไม่ใช่เพียงการทดแทนอินซูลิน

เธอกล่าวว่านี่เป็นช่วงเวลาที่น่ายินดีอย่างยิ่งสำหรับชุมชนผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 และอาจเป็นก้าวสำคัญสู่อนาคตที่โรคนี้สามารถป้องกันได้อย่างสมบูรณ์

Teplizumab หรือที่รู้จักในชื่อการค้า Tzield ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท Sanofi ช่วยให้ผู้ที่อยู่ในระยะเริ่มต้นของโรคมีเวลาอีกหลายปีที่ไม่ต้องเผชิญกับภาระของการรักษาด้วยอินซูลินอย่างต่อเนื่อง รวมถึงมีเวลามากขึ้นในการเตรียมตัวรับมือกับโรคในอนาคต

ผู้เชี่ยวชาญยังชี้ว่า การตรวจพบโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ก่อนที่อาการจะปรากฏ เป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับประโยชน์สูงสุดจากการรักษาด้วยยาชนิดนี้ และควรมีการเข้าถึงการตรวจคัดกรองอย่างเท่าเทียมสำหรับผู้ที่มีสิทธิ์ได้รับการรักษา

Teplizumab ทำงานอย่างไร?

Teplizumab เป็นยาภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy) ที่ช่วยฝึกระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้หยุดการโจมตีเซลล์ในตับอ่อนที่ทำหน้าที่ผลิตอินซูลิน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคเบาหวานชนิดที่ 1

การรักษาจะให้ยาผ่านทางหลอดเลือดดำวันละ 1 ครั้ง ใช้เวลาประมาณ 30 นาทีต่อครั้ง ติดต่อกัน 14 วัน โดยจะเริ่มจากขนาดยาต่ำและค่อย ๆ เพิ่มขึ้น เมื่อครบคอร์ส 14 วันแล้วก็ถือว่าสิ้นสุดการรักษา ไม่จำเป็นต้องรับยาอย่างต่อเนื่อง

แม้ยานี้จะยังไม่สามารถรักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 1 ให้หายขาดได้ แต่ถือเป็นก้าวสำคัญที่ช่วยชะลอการเกิดโรค และอาจเปลี่ยนแนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1 ในอนาคตได้อย่างมีนัยสำคัญ