จับตา “ร่องลึกโคตาบาโต” ต้นเหตุแผ่นดินไหวเขย่าฟิลิปปินส์

สถานการณ์แผ่นดินไหวรุนแรงขนาด 7.8 ที่เกิดขึ้นบริเวณตอนใต้ของประเทศฟิลิปปินส์เมื่อวันที่ 8 มิถุนายน ยังคงสร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง โดยล่าสุดมีรายงานผู้เสียชีวิตเพิ่มเป็น 37 ราย และมีผู้บาดเจ็บอีกกว่า 487 ราย ท่ามกลางความกังวลว่ายอดผู้เสียชีวิตอาจเพิ่มสูงขึ้นอีก เนื่องจากยังมีผู้สูญหายและบางพื้นที่ยังไม่สามารถเข้าถึงได้อย่างทั่วถึง

แรงสั่นสะเทือนจากแผ่นดินไหวสามารถรับรู้ได้ทั่วเกาะมินดาเนา และไกลถึงเมืองมานาโด บนเกาะซูลาเวซีของอินโดนีเซีย ซึ่งอยู่ห่างจากจุดศูนย์กลางแผ่นดินไหวราว 420 กิโลเมตร ส่งผลให้มีการประกาศเตือนภัยสึนามิในหลายประเทศรอบภูมิภาค

สถาบันภูเขาไฟและแผ่นดินไหววิทยาฟิลิปปินส์ (PHIVOLCS) ระบุว่า แผ่นดินไหวครั้งนี้มีสาเหตุมาจากการเคลื่อนตัวของร่องลึกก้นสมุทรโคตาบาโต (Cotabato Trench) บริเวณตอนใต้สุดของประเทศ ซึ่งเป็นแนวรอยเลื่อนที่ยังคงมีพลังและเกิดแผ่นดินไหวขนาดเล็กอยู่เป็นประจำ โดยในช่วงเดือนมกราคมถึงพฤษภาคมที่ผ่านมา ยังพบกลุ่มแผ่นดินไหวเกิดขึ้นต่อเนื่องในพื้นที่ดังกล่าว

ร่องลึกโคตาบาโตเคยก่อให้เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.9 และคลื่นสึนามิครั้งรุนแรงในอ่าวโมโร บริเวณเกาะมินดาเนา เมื่อปี 2519 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 5,000 คน จึงทำให้ผู้เชี่ยวชาญยังคงติดตามสถานการณ์ครั้งนี้อย่างใกล้ชิด

รายงานระบุว่า อาคารบ้านเรือนจำนวนมากพังถล่ม ถนนหลายสายแตกร้าวหรือถูกดินถล่มปิดทับ ขณะที่หลายพื้นที่บนเกาะมินดาเนายังคงประสบปัญหาไฟฟ้าดับและระบบสื่อสารถูกตัดขาด

เจ้าหน้าที่กู้ภัยยังคงเร่งค้นหาผู้สูญหายใต้ซากอาคารในเมืองเจเนอรัล ซานโตส ซึ่งเป็นพื้นที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด โดยล่าสุดสามารถช่วยเหลือผู้รอดชีวิตออกจากซากอาคารได้ 2 คน ขณะที่พบผู้เสียชีวิตอีก 1 ราย และคาดว่ายังมีผู้สูญหายอีกอย่างน้อย 2 คน อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบด้วยเครื่องสแกนยังไม่พบสัญญาณชีพเพิ่มเติม

นอกจากนี้ จำนวนอาฟเตอร์ช็อกยังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุดตรวจวัดได้มากกว่า 200 ครั้ง เพิ่มขึ้นจากวันก่อนหน้าที่มีรายงานราว 130 ครั้ง

เมื่อทีมกู้ภัยสามารถเข้าถึงพื้นที่ชายฝั่งและชุมชนห่างไกลได้มากขึ้น ขนาดความเสียหายก็เริ่มปรากฏชัดเจน โดยนายแบร์นาร์โด อาเลฮานโดร ผู้ช่วยเลขาธิการหน่วยงานกำกับดูแลการตอบสนองต่อภัยพิบัติของฟิลิปปินส์ เปิดเผยว่า บ้านเรือนได้รับความเสียหายเบื้องต้นเกือบ 2,000 หลังคาเรือน พร้อมย้ำว่าภารกิจสำคัญที่สุดในขณะนี้คือการค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย

ภาพถ่ายทางอากาศจากโดรนล่าสุดเผยให้เห็นความเสียหายอย่างหนักในหลายพื้นที่ของภาคใต้ฟิลิปปินส์ โดยแผ่นดินไหวครั้งนี้นับเป็นเหตุแผ่นดินไหวรุนแรงที่สุดของประเทศในรอบ 36 ปี ขณะที่กระทรวงศึกษาธิการฟิลิปปินส์รายงานว่า โรงเรียนได้รับผลกระทบรวม 8,642 แห่ง ใน 6 ภูมิภาค

ส่วนในเมืองเจเนอรัล ซานโตส สนามบินนานาชาติได้ระงับเที่ยวบินเชิงพาณิชย์เกือบทั้งหมดชั่วคราว เพื่อตรวจสอบความปลอดภัยและเปิดให้เฉพาะเที่ยวบินของภาครัฐ กองทัพ และหน่วยบรรเทาสาธารณภัยเข้าใช้งานไปจนถึงวันที่ 11 มิถุนายน

ด้านสถานการณ์สึนามิ ล่าสุดหลายประเทศได้ยกเลิกคำเตือนแล้ว หลังพบเพียงคลื่นสึนามิขนาดเล็กในฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย และญี่ปุ่น โดยคลื่นสูงสุดวัดได้ 1.48 เมตร ที่จังหวัดซารังกานีของฟิลิปปินส์ ซึ่งไม่ก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรง

ขณะที่ทางการอินโดนีเซียได้สั่งอพยพประชาชนในพื้นที่ชายฝั่งทางตอนเหนือบางส่วนขึ้นสู่พื้นที่สูงหลังมีการประกาศเตือนสึนามิ แต่ไม่มีรายงานผู้ได้รับบาดเจ็บหรือความเสียหายจากคลื่นสึนามิในประเทศแต่อย่างใด