ฟ้องเอาผิดได้ทั้งคณะ? “สมชัย” ชี้บัตรเลือกตั้งไร้เลขต้นขั้วผิดระเบียบ กกต.

เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง โพสต์แสดงความเห็นกรณีบัตรเลือกตั้งที่ใช้ในการเลือกตั้งใหม่เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โดยตั้งข้อสังเกตว่า บัตรเลือกตั้งที่ไม่มีหมายเลขประจำบัตรกำกับที่ต้นขั้ว ถือเป็นบัตรที่ไม่เป็นไปตามระเบียบของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง

ตามระเบียบว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ได้กำหนดตัวอย่างบัตรเลือกตั้งไว้อย่างชัดเจนว่า ต้องมีหมายเลขบัตรที่ต้นขั้ว เพื่อใช้ตรวจสอบจำนวนบัตรในแต่ละเล่มให้ตรงกับตัวเลขและจำนวนที่ระบุไว้หน้าปกเล่ม การกำหนดหมายเลขดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อควบคุมการเบิกจ่ายและป้องกันความคลาดเคลื่อนในการจัดการบัตรเลือกตั้ง

การไม่มีหมายเลขประจำบัตรในแต่ละใบ อาจเปิดช่องให้เกิดการทุจริต เช่น การพิมพ์บัตรเกินจำนวนที่กำหนด 20 ใบต่อเล่ม หรือการแจกบัตรให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมากกว่าหนึ่งใบต่อครั้ง ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาจำนวนบัตรมากกว่าผู้มาใช้สิทธิ หรือที่เรียกว่า “บัตรเขย่ง”

มีการตั้งข้อพิจารณาไว้ 2 ประเด็นหลัก ได้แก่

1. หากมีการจัดพิมพ์บัตรโดยไม่มีหมายเลขที่ต้นขั้วจริง เท่ากับเป็นการฝ่าฝืนระเบียบที่องค์กรกำหนดไว้เอง และอาจเข้าข่ายกระทำผิดกฎหมาย ซึ่งสามารถยื่นฟ้องร้องดำเนินคดีต่อคณะกรรมการทั้งคณะได้

2. หากมีการชี้แจงว่ามีการพิมพ์หมายเลขต้นขั้วไว้ แต่ใช้วิธีการพิเศษ เช่น หมึกที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า หรือพิมพ์ไว้ด้านหลังต้นขั้ว จำเป็นต้องพิสูจน์ข้อเท็จจริง โดยปัจจุบันบัตรทั้งหมดถูกเก็บรักษาไว้ในหีบบัตรที่ปิดผนึกแล้ว ประชาชนสามารถใช้กระบวนการทางศาลยื่นคำร้องเพื่อตรวจสอบหลักฐาน ภายใต้กรณีร้องทุกข์ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 หากเห็นว่าการดำเนินการส่อฝ่าฝืนระเบียบ

ประเด็นดังกล่าวจึงกลายเป็นข้อถกเถียงทางกฎหมายและกระบวนการเลือกตั้ง ที่ยังต้องรอคำชี้แจงอย่างเป็นทางการจาก กกต. ต่อไป