ค้นพบ "แมงมุมขายาว" สายพันธุ์ใหม่หน้าตาประหลาด ถูกสตาฟในอำพันเก่าแก่กว่า 35 ล้านปี

ทีมนักวิจัยนานาชาติได้สร้างความตื่นเต้นให้กับวงการบรรพชีวินวิทยาด้วยการค้นพบแมงมุมขายาว (Harvestman) สายพันธุ์ใหม่ที่ยังไม่เคยมีใครรู้จักมาก่อน โดยถูกรักษาไว้ในสภาพสมบูรณ์ภายในก้อนอำพันที่มีอายุเก่าแก่ถึง 35 ล้านปี 

การค้นพบครั้งสำคัญนี้มาจากตัวอย่างอำพัน หรือน้ำเลี้ยงของต้นไม้ที่ผ่านกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางเคมีและกายภาพตามกาลเวลานับล้านปี จนกลายเป็นอัญมณีอินทรีย์ที่มีความพิเศษ ในภูมิภาคบอลติก และอำพันจากภูมิภาครอฟโน (Rovno) ในประเทศยูเครน ซึ่งปัจจุบันถูกเก็บรักษาอยู่ในคอลเล็กชันของพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติในกรุงเบอร์ลิน (Museum für Naturkunde Berlin)

แมงมุมขายาวสายพันธุ์ใหม่นี้ได้รับการตั้งชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Balticolasma wunderlichi โดยจัดอยู่ในวงศ์ย่อย Ortholasmatinae

การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นการพบซากดึกดำบรรพ์ของแมงมุมขายาว (Harvestmen) ในกลุ่มนี้เป็นครั้งแรกของโลก ทีมวิจัยจากเยอรมนีและบัลแกเรีย นำโดยนักบรรพชีวินวิทยาคริสเตียน บาร์เทล (Christian Bartel) จากสถาบันเก็บสะสมประวัติศาสตร์ธรรมชาติแห่งรัฐบาวาเรีย (Bavarian State Collections of Natural History) และ พลาเมน มิโตฟ (Plamen Mitov) จากมหาวิทยาลัยโซเฟีย (Sofia University)

ทีมงานได้ใช้เทคโนโลยีขั้นสูงอย่างการเอกซเรย์ความละเอียดสูงและการสแกนเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scans) เพื่อศึกษาโครงสร้างสามมิติของซากดึกดำบรรพ์นี้ทะลุผ่านชั้นเรซินของต้นไม้

ผลการสแกนเผยให้เห็นลักษณะกายวิภาคที่น่าทึ่งและแปลกประหลาด โดยพวกมันมีลวดลายคล้ายตาข่ายหรือโครงตาข่ายที่ซับซ้อนบนผิวลำตัวและส่วนหัว มีส่วนปากที่มีความซับซ้อน มีเนินตาที่โดดเด่น และมีขาที่ยาวเก้งก้างทั้ง 8 ข้าง โดยเฉพาะขาคู่ที่สองจะมีความยาวกว่าคู่อื่นๆ อย่างเห็นได้ชัด

สำหรับตัวอย่างที่พบในอำพันบอลติกนั้นเป็นซากของตัวผู้ ในขณะที่ตัวอย่างจากยูเครนเป็นตัวเมีย
การค้นพบครั้งนี้สร้างความประหลาดใจแก่นักวิทยาศาสตร์เป็นอย่างมาก เนื่องจากในปัจจุบันไม่มีแมงมุมขายาวกลุ่ม Ortholasmatinae หลงเหลืออยู่ในทวีปยุโรปอีกแล้ว

ปัจจุบัน ญาติของพวกมันพบได้เฉพาะในเอเชียตะวันออก อเมริกาเหนือ และอเมริกากลางเท่านั้น
คริสเตียน บาร์เทล (Christian Bartel) หัวหน้าทีมวิจัยระบุว่า ข้อมูลนี้เป็นหลักฐานที่ชี้ชัดว่า เมื่อ 35 ล้านปีก่อนในช่วงยุคอีโอซีน (Eocene epoch) สัตว์กลุ่มนี้เคยมีการกระจายพันธุ์ในซีกโลกเหนือเป็นวงกว้างมากกว่าในยุคปัจจุบัน

เจสัน ดันลอป (Jason Dunlop) หนึ่งในผู้ร่วมวิจัยอธิบายเสริมว่า การค้นพบสายพันธุ์เดียวกันนี้ทั้งในอำพันจากบอลติกและยูเครน สะท้อนให้เห็นว่าระบบนิเวศและสัตว์ป่าของทั้งสองภูมิภาคมีความคล้ายคลึงกันอย่างมากในยุคนั้น

ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลทางธรณีวิทยาที่ระบุว่า ดินแดนระหว่างทะเลบอลติกและทะเลดำในยุคอีโอซีนนั้น มีสภาพอากาศที่อบอุ่นและอาจมีความชื้นแบบกึ่งเขตร้อน

งานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ Acta Palaeontologica Polonica โดยการค้นพบดังกล่าวไม่เพียงแต่จะช่วยเติมเต็มช่องว่างขนาดใหญ่เกี่ยวกับถิ่นที่อยู่อาศัยของแมงมุมขายาวกลุ่มนี้ในอดีต

และยังเป็นการเพิ่มสถิติสายพันธุ์แมงมุมขายาวที่พบในอำพันบอลติกเป็น 19 สายพันธุ์ และในอำพันยูเครนเป็น 7 สายพันธุ์ ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการศึกษาประวัติศาสตร์วิวัฒนาการของพวกมันต่อไปในอนาคต