COP31 ดันโลกใช้ไฟฟ้า 35% แต่ช่วยโลกได้จริงหรือ?

โลกกำลังเดินหน้าเข้าสู่ยุคพลังงานไฟฟ้าอย่างเต็มตัว ล่าสุด ตุรกีในฐานะเจ้าภาพการประชุม COP31 ผลักดันเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าในระบบพลังงานโลกเป็น 35% ภายในปี 2035 หวังลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลและเร่งแก้ปัญหาโลกร้อน แต่ข้อเสนอนี้กลับถูกตั้งคำถามจากกลุ่มนักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมว่า การใช้ไฟฟ้ามากขึ้นอาจไม่ได้หมายความว่าโลกจะปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยลง หากไฟฟ้าที่ผลิตยังคงมาจากถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ

เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ตุรกีในฐานะเจ้าภาพการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 31 หรือ COP31 ที่เมืองอันตัลยา เตรียมเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ สนับสนุนเป้าหมายเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานไฟฟ้าในระบบพลังงานโลกให้ถึง 35% ภายในปี 2035 หรือ พ.ศ. 2578 จากปัจจุบันที่มีสัดส่วนประมาณ 20%

เป้าหมายดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามผลักดันให้ทั่วโลกเปลี่ยนจากการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลไปสู่การใช้พลังงานไฟฟ้าในภาคส่วนต่าง ๆ โดยเฉพาะการขนส่ง อุตสาหกรรม และครัวเรือน เช่น การเปลี่ยนจากรถยนต์ใช้น้ำมันเป็นรถยนต์ไฟฟ้า การใช้ระบบทำความร้อนด้วยไฟฟ้าแทนเตาเผาและหม้อไอน้ำที่ใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล รวมถึงการเปลี่ยนมาใช้เตาประกอบอาหารไฟฟ้า เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมเหล่านี้

รายงานระบุว่า ตุรกีกำลังผลักดันให้เป้าหมายดังกล่าวถูกบรรจุอยู่ในข้อตกลงอย่างเป็นทางการที่จะออกมาเมื่อสิ้นสุดการประชุม COP31 ซึ่งจัดขึ้นเป็นเวลา 2 สัปดาห์

มูรัต คูรุม ประธานการประชุม COP31 ของตุรกี ระบุผ่านแถลงการณ์ว่า การเพิ่มการใช้ไฟฟ้ามีความสำคัญต่อการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน และการกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ

พร้อมประกาศว่า โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งพลังงานไฟฟ้า และการประชุม COP31 จะถูกจดจำในฐานะช่วงเวลาสำคัญที่โลกเริ่มต้นการเปลี่ยนผ่านครั้งนี้อย่างจริงจัง

อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอของตุรกีเกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกับที่ประธานาธิบดีเรเจป ไตยิป แอร์โดอัน ของตุรกี ประกาศต้อนรับการค้นพบแหล่งน้ำมันแห่งใหม่ สะท้อนถึงความท้าทายในการเปลี่ยนผ่านพลังงานของประเทศต่าง ๆ ที่ยังคงมีความเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิล

ขณะเดียวกัน กลุ่มนักเคลื่อนไหวด้านสภาพภูมิอากาศออกมาวิพากษ์วิจารณ์เป้าหมายเพิ่มการใช้ไฟฟ้า 35% ว่าอาจไม่เพียงพอต่อการแก้ปัญหาโลกร้อน เนื่องจากข้อเสนอดังกล่าวไม่ได้กำหนดให้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นต้องผลิตจากแหล่งพลังงานคาร์บอนต่ำ เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม หรือพลังงานสะอาดประเภทอื่น

นั่นหมายความว่า แม้โลกจะใช้ไฟฟ้าในสัดส่วนที่สูงขึ้น แต่หากยังคงผลิตกระแสไฟฟ้าจากถ่านหินและก๊าซธรรมชาติเป็นหลัก การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกก็อาจไม่เกิดขึ้นตามที่คาดหวัง

ประเด็นนี้จึงกลายเป็นหนึ่งในข้อถกเถียงสำคัญของการประชุม COP31 ว่า การเปลี่ยนผ่านเข้าสู่ยุคพลังงานไฟฟ้าควรมุ่งเน้นเพียงการเพิ่มปริมาณการใช้ไฟฟ้า หรือควรกำหนดเงื่อนไขด้านแหล่งพลังงานสะอาดควบคู่กันไป เพื่อให้สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างแท้จริง

ข้อเสนอเพิ่มสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าเป็น 35% ภายในปี 2035 ของตุรกี ถือเป็นความพยายามครั้งสำคัญในการผลักดันโลกเข้าสู่ยุคพลังงานไฟฟ้า และลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล แต่ความสำเร็จของแผนนี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้ไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว หากยังขึ้นอยู่กับว่าไฟฟ้าที่นำมาใช้ผลิตจากพลังงานสะอาดมากน้อยเพียงใด การประชุม COP31 จึงต้องเผชิญกับคำถามสำคัญว่า โลกจะสามารถเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น ควบคู่กับการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้จริงหรือไม่ เพราะหากยังคงพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลในการผลิตไฟฟ้า เป้าหมายดังกล่าวก็อาจไม่เพียงพอต่อการชะลอวิกฤตโลกร้อน