"10 วิธีโอบกอดใจ" ในวันที่ "ผิดหวังกับตัวเอง" ไม่เป็นไรนะ วันนี้ทำดีที่สุดแล้ว

เมื่อรู้สึกผิดหวังกับตัวเองควรดูแลใจอย่างไร

10 แนวทางดีต่อใจ เมื่อรู้สึกผิดหวังกับตัวเอง

ช่วงเวลาที่รู้สึกผิดหวังกับตัวเอง เสียงในหัวจะเต็มไปด้วยการตำหนิ ก่นด่าตัวเอง

“ทำไมฉันถึงทำได้ไม่ดีพอ”

 “ฉันน่าจะทำได้ดีกว่านี้”

 “ทำไมฉันถึงตัดสินใจผิดพลาด”

  "ฉันผิดหวังในตัวเองจริง ๆ” ฯลฯ

จึงเป็นช่วงเวลาที่เจ็บปวดมากๆ จิตใจชอกช้ำได้มากๆ จิตใจรับได้ยากมากๆ ที่คนที่เราผิดหวัง ดันเป็นตัวเราเอง มันทั้งเจ็บปวด ทั้งเสียเซลฟ์ และหลายครั้ง....รู้สึกอับอาย

การหาทางออกจากความรู้สึกนี้จึงเป็นเรื่องที่ยาก หรือวิธีออกก็เป็นวิธีการที่ไม่เหมาะสม เช่น การรับไม่ได้ การประชดชีวิต การจมกับความรู้สึกผิดหวัง เหล่านี้จะยิ่งทำให้สถานการณ์แย่ลงไปกว่าเดิมได้อีก

การรู้วิธีดูแลใจอย่างเหมาะสม เมื่อรู้สึกผิดหวังกับตัวเอง จึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อช่วยให้เราได้ทางออกที่ดี เมื่อใจตกอยู่ในภาวะนี้

ดูแลใจอย่างถูกวิธี จะช่วยฟื้นฟูชีวีให้กลับมาเป็นสุข

รายละเอียด 10 วิธีดูแลใจ

 1. อนุญาตให้ตัวเองรู้สึกผิดหวัง

ไม่ต้องรีบเข้มแข็งหรือคิดบวก ยอมรับว่าตอนนี้เรากำลังเสียใจ ผิดหวัง หรือรู้สึกไม่ดีกับตัวเอง และบอกตัวเองด้วยความอ่อนโยนว่า

“ตอนนี้ฉันกำลังผิดหวัง และฉันอนุญาตให้ตัวเองรู้สึกได้”

2. แยกความผิดพลาดออกจากคุณค่าของตัวเอง

การทำสิ่งผิดพลาดไม่ได้หมายความว่าเราเป็นคนล้มเหลว หรือเป็นคนใช้ไม่ได้แต่อย่างใด บอกตัวเองด้วยความอ่อนโยน เปลี่ยนเสียงในหัวที่บอกตัวเองจาก:

“ฉันเป็นคนไม่เอาไหน”

เปลี่ยนเป็น “ครั้งนี้ฉันทำไม่ได้อย่างที่คาดหวัง แต่ไม่ได้แปลว่าฉันเป็นคนไม่ดี หรือไม่ได้แปลว่าฉันเป็นคนใช้ไม่ได้แต่อย่างใด”

 3. หยุดตำหนิและซ้ำเติมตัวเอง

ลองสังเกตเสียงวิพากษ์วิจารณ์ภายในใจ ว่ากำลังพูดกับตัวเองรุนแรงเกินไปหรือไม่ แล้วถามตัวเองด้วยความอ่อนโยนว่า

“ถ้าเพื่อนรักของฉันเจอเรื่องเดียวกัน ฉันอยากจะบอกกับเพื่อนอย่างไร”*

4. กลับมาเมตตาต่อตัวเอง (Self-compassion)

ยอมรับว่าความผิดพลาดและความไม่สมบูรณ์แบบ เป็นส่วนหนึ่งของการเป็นมนุษย์ และบอกตัวเองด้วยความอ่อนโยนและเมตตาว่า:

“ฉันเป็นมนุษย์ มนุษย์ทุกคนทำผิดพลาดได้ และฉันกำลังได้รับบทเรียนที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง”

นำบทเรียนมาทำความเข้าใจตัวเอง และเข้าใจสิ่งที่เกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งด้วยใจที่เมตตา

5. สำรวจความคาดหวังที่มีต่อตัวเอง

บางครั้งความผิดหวังเกิดจากการตั้งมาตรฐานที่สูงเกินไป หรือคาดหวังว่าตัวเองต้องทำทุกอย่างให้ดีเสมอ ลองถามตัวเองด้วยความอ่อนโยนว่า

“ฉันกำลังคาดหวังความสมบูรณ์แบบจากตัวเองอยู่หรือเปล่านะ?”

หลายครั้งเราจะพบว่า เราอาจเผลอคาดหวังตัวเองสูงมากๆ จากภาพอุดมคติ จนเผลอลืมความเมตตาต่อตนเอง และลืมมองว่าเราก็เป็นมนุษย์คนหนึ่ง

 6. มองความผิดพลาดเป็นโอกาสในการเรียนรู้

แทนที่จะถามตัวเองด้วยโทสะว่า “ทำไมฉันถึงแย่ขนาดนี้” ลองเปลี่ยนเป็น:

*“ประสบการณ์ครั้งนี้กำลังสอนอะไรฉัน”

“ฉันได้เรียนรู้อะไรจากเรื่องนี้”

"การเรียนรู้" ช่วยเปลี่ยน "ความผิดหวัง" และ "ความผิดพลาด" ให้กลายเป็น "การเติบโต" ทุกการเรียนรู้ด้วยปัญญาจากการทบทวนและความเข้าใจความเป็นจริง จะเป็นแสงที่ส่องทางให้ชีวิตอยู่ในทิศทางที่ดีขึ้นๆ ไปเรื่อยๆ ในทุกการเรียนรู้

7. ยอมรับข้อจำกัดของตัวเอง

ความเป็นจริงของชีวิต คือ เราไม่สามารถควบคุมทุกอย่างได้ และเราไม่สามารถทำทุกอย่างได้ดีตามที่เราได้คาดหวังได้ตลอดเวลา *(เพราะเราควบคุมให้ทุกอย่างได้ดั่งใจเราตลอดเวลาไม่ได้ นี่คือสัจธรรม)*

การยอมรับข้อจำกัดไม่ใช่การยอมแพ้ แต่เป็นปัญญาทางใจ เพราะเราได้มองตัวเองและเห็นตัวเองตามความเป็นจริง การเห็นตัวเองและสิ่งที่เกิดขึ้นตามจริง คือปัญญาการเติบโตทางจิตใจและจิตวิญญาณ

8. มองเห็นสิ่งดี ๆ ที่ตัวเองเคยทำ

เมื่อผิดหวัง เรามักมองเห็นแต่ข้อบกพร่อง จนมักจะลืมความพยายามและสิ่งดี ๆ ในตัวเรา และสิ่งที่ที่เราเคยผ่านมา เคยทำมา ลองทบทวนว่า:

“แม้ครั้งนี้จะไม่สำเร็จ (ตามที่คาดหวัง) แต่มีอะไรบ้างที่ฉันได้พยายามทำอย่างดีที่สุดแล้ว”*

ให้ความยุติธรรมกับตัวเอง และนั่นคือของจริง 

ผศ.พญ.ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล

 9. ให้อภัยตัวเอง และเริ่มต้นใหม่

การให้อภัยตัวเองไม่ใช่การปฏิเสธความรับผิดชอบ แต่คือการไม่ลงโทษตัวเองซ้ำ ๆ เพราะจะเกิดภาวะทุกข์ฟรีโดยใช่เหตุ และไม่เกิดประโยชน์กับใคร การยอมรับและเรียนรู้จากสิ่งที่เกิดขึ้นจากใจอย่างแท้จริง เป็นสิ่งที่มีประโยชน์มากกว่ามาก

บอกตัวเองด้วยปัญญาและความเมตตาว่า:

“ในความจริง ในตอนนี้ ฉันไม่สามารถย้อนกลับไปแก้ไขอดีตได้ แต่ฉันยังสามารถเลือกทำปัจจุบันให้ดีขึ้นกว่าเดิมได้ และฉันยังสามารถเริ่มต้นใหม่ด้วยเวอร์ชั่นที่ดีกว่าเดิม เพราะฉันได้เรียนรู้สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วอย่างจริงใจ”*

10. ให้เวลากับการเยียวยาจิตใจ

ความผิดหวังบางอย่างต้องใช้เวลาในการยอมรับ ไม่จำเป็นต้องรีบกลับมารู้สึกดี จึงไม่ควรเร่งรัดตัวเองให้ยอมรับได้ทันที ให้มีความรู้สึกดีทันที ให้ไม่คิดถึงมันทันที ให้หายเศร้าได้ทันที

การให้เวลากับตัวเองและการให้เวลากับใจที่จะรู้สึก เป็นช่วงเวลาที่ดีต่อใจ และให้เวลาตนเองดูแลใจที่เหมาะสม เช่น การพักผ่อน การทำกิจกรรมที่ช่วยให้ใจสงบ สบายขึ้น หรือการพูดคุยกับคนที่รู้สึกดี เป็นต้น พร้อมบอกตัวเองด้วยความอ่อนโยนและเมตตาว่า:

ฉันไม่จำเป็นต้องเร่งรัดตัวเอง ให้หายเสียใจในตอนนี้ แต่ฉันจะค่อยๆดูแลตัวเอง และคอยเป็นเพื่อนที่ดีกับตัวเองได้

ข้อคิดส่งท้าย

ความผิดหวังเป็นเรื่องธรรมชาติ เราผิดหวังกับสิ่งที่ตัวเองทำได้ แต่มันไม่เกี่ยวกับคุณค่าความเป็นมนุษย์ในตัวเรา ความผิดพลาดเป็นเพียงเหตุการณ์หนึ่งของชีวิต แต่ไม่ใช่ทั้งหมดของตัวเราอย่างแน่นอน เพราะความเป็นเรามีอะไรที่เยอะแยะมากมายกว่าสิ่งนี้มากๆ

การเติบโตที่สำคัญ เกิดขึ้นจากการเรียนรู้อย่างจริงใจ โดยไม่ทอดทิ้งหรือรังเกียจตัวเองในวันที่ผิดพลาด

และในช่วงเวลาที่เราผิดหวังกับตัวเอง เป็นช่วงเวลาที่ใจต้องการ "ความเมตตาจากตัวเรา" มากที่สุด อย่าลืมที่จะส่งกำลังใจดีๆ ให้ตัวเอง

ข้อมูลจาก ผศ.พญ. ทานตะวัน อวิรุทธ์วรกุล เพจ "ยิ่งโตยิ่งสุข โดย พญ.ทานตะวัน"

https://www.facebook.com/photo?fbid=1136098168775697&set=a.218683667183823