ประชาชนเริ่มไม่ทน ธนาคารหนุนถ่านหิน อาจถูกลูกค้าถอนตัว

ผลสำรวจล่าสุดชี้ว่า ประชาชนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังวิตกต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศมากขึ้น โดยเฉพาะใน อินโดนีเซีย, มาเลเซีย และสิงคโปร์ ที่มีประชาชนมากกว่า 80% แสดงความกังวลต่อปัญหาโลกร้อน ขณะที่หลายคนเริ่มมองว่า ภาคธนาคารและอุตสาหกรรมถ่านหินคือหนึ่งในตัวการสำคัญที่ทำให้วิกฤตสิ่งแวดล้อมรุนแรงขึ้น 

ผลสำรวจของ YouGov ซึ่งจัดทำให้กับองค์กรด้านสิ่งแวดล้อม Market Forces สำรวจประชาชนกว่า 4,000 คนในสามประเทศ พบว่า ชาวอินโดนีเซียกังวลเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสูงถึง 96% ตามด้วยมาเลเซีย 84% และสิงคโปร์ 81% สะท้อนว่าปัญหาโลกร้อนได้กลายเป็นประเด็นสำคัญของสังคมในภูมิภาคนี้แล้ว โดยประชาชนส่วนใหญ่ยังเห็นตรงกันว่า การเร่งยุติการใช้พลังงานถ่านหินคือหนึ่งในวิธีสำคัญในการลดผลกระทบจากโลกร้อน โดยประมาณ 3 ใน 5 ของผู้ตอบแบบสอบถามสนับสนุนการลดและเลิกใช้ถ่านหินอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในอินโดนีเซีย ซึ่งเป็นประเทศที่มีเหมืองถ่านหินและโรงไฟฟ้าถ่านหินจำนวนมาก 

นอกจากนี้ ผลสำรวจยังพบว่าประชาชนจำนวนมากเริ่มจับตาบทบาทของธนาคารในการสนับสนุนอุตสาหกรรมที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจก โดยกว่า 70% ของผู้ตอบแบบสอบถามมองว่า ธนาคารไม่ควรปล่อยเงินทุนให้โครงการหรือบริษัทที่สร้างมลพิษและเร่งวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ขณะที่หลายคนระบุว่า อาจตัดสินใจเปลี่ยนธนาคาร หากพบว่าสถาบันการเงินที่ใช้อยู่ยังสนับสนุนโครงการถ่านหินแห่งใหม่ 

อีกประเด็นที่ถูกพูดถึงมากคือ “ถ่านหิน captive” หรือโรงไฟฟ้าถ่านหินที่สร้างขึ้นเพื่อป้อนพลังงานให้โรงงานอุตสาหกรรม เช่น โรงถลุงนิกเกิลและอะลูมิเนียม แม้หลายธนาคารจะประกาศลดการสนับสนุนถ่านหิน แต่ประชาชนจำนวนมากมองว่า นโยบายดังกล่าวควรครอบคลุมโรงไฟฟ้าประเภทนี้ด้วย เพราะยังคงปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปริมาณสูงเช่นเดียวกัน 

ผลสำรวจยังสะท้อนว่า ผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยเริ่มตั้งคำถามกับภาพลักษณ์ “พลังงานสะอาด” ของอุตสาหกรรมบางประเภท เช่น นิกเกิลสำหรับแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า หากกระบวนการผลิตยังใช้ไฟฟ้าจากถ่านหิน ประชาชนจำนวนมากก็ไม่มองว่านิกเกิลเหล่านี้เป็นผลิตภัณฑ์สีเขียวอย่างแท้จริง 

นักวิเคราะห์มองว่า แนวโน้มดังกล่าวกำลังสร้างแรงกดดันใหม่ต่อภาคธนาคารและธุรกิจพลังงานในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะไม่ใช่เพียงแรงกดดันจากภาครัฐหรือองค์กรสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความคาดหวังจากผู้บริโภคที่เริ่มตื่นตัวต่อวิกฤตภูมิอากาศมากขึ้นเรื่อย ๆ