ผู้ตรวจการแผ่นดิน ส่งศาลรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยปมบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง 69

ผู้ตรวจการแผ่นดินส่งศาลรัฐธรรมนูญ วินิจฉัยปมบาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินมีมติให้ยื่นคำร้องพร้อมความเห็นต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อให้วินิจฉัยกรณีการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 หลังมีข้อร้องเรียนเกี่ยวกับรูปแบบบัตรเลือกตั้งที่มีการใช้ รหัสแท่ง (Barcode) และ รหัสคิวอาร์ (QR Code)

การพิจารณาดังกล่าวเกิดขึ้นภายหลังผู้ตรวจการแผ่นดินได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและพิจารณาประเด็นข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง โดยเห็นว่ามีเหตุผลและน้ำหนักเพียงพอที่จะขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า แนวทางการจัดทำบัตรเลือกตั้งดังกล่าวอาจกระทบต่อหลักการสำคัญของการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญ

ผู้ตรวจการแผ่นดินระบุว่า การกำหนดรูปแบบบัตรเลือกตั้งที่มี Barcode และ QR Code อาจทำให้เกิดความเป็นไปได้ในการเชื่อมโยงหรือสืบค้นย้อนกลับถึงผู้ใช้สิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอาจส่งผลให้การลงคะแนนเสียงไม่เป็นความลับ และอาจขัดต่อเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญมาตรา 83 และมาตรา 85 ที่รับรองหลักการเลือกตั้งโดยตรงและลับ

นอกจากนี้ ยังมีการตั้งข้อสังเกตว่าการดำเนินการดังกล่าวอาจเข้าข่ายละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพของผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญ

ในขณะเดียวกัน สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินยังอยู่ระหว่างพิจารณาประเด็นร้องเรียนอื่นที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งครั้งนี้เพิ่มเติม ได้แก่

ข้อกำหนดตามระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. พ.ศ. 2566 ข้อ 129 วรรคสอง ที่เปิดช่องให้ กกต. สามารถกำหนดรหัส เครื่องหมาย หรือข้อความเพิ่มเติมในบัตรเลือกตั้ง ซึ่งอาจมีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ

กรณีจำนวนบัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตและแบบบัญชีรายชื่อที่มีจำนวนไม่เท่ากัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส.

ประเด็นการใช้ Barcode และ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง ว่าอาจเข้าข่ายฝ่าฝืนพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือไม่

ทั้งนี้ การยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญมีเป้าหมายเพื่อให้มีคำวินิจฉัยที่ชัดเจนเกี่ยวกับความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของแนวทางการจัดการเลือกตั้งดังกล่าว ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการเลือกตั้งของประเทศ