จีนออกกฎหมายคุมลงทุนข้ามชาติ มีผล 1 ก.ค.

ทางการจีนออกกฎหมายใหม่ควบคุมธุรกรรมข้ามชาติที่เกี่ยวข้องกับนักลงทุนชาวจีน เทคโนโลยี ข้อมูล และความมั่นคงของชาติ โดยจะเริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคมเป็นต้นไป

หนึ่งในมาตราสำคัญของกฎหมายฉบับนี้ คือ กำหนดให้ผู้ประกอบการต้องได้รับอนุญาตสำหรับการส่งออกสินค้า เทคโนโลยี บริการ หรือข้อมูลที่ถูกควบคุม

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากทางการจีนสั่งให้ “เมตา แพลตฟอร์มส์” (Meta Platforms) ยกเลิกการเข้าซื้อกิจการ “มานัส” (Manus) สตาร์ตอัปด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) เมื่อเดือนที่แล้ว

ภายใต้กฎหมายใหม่นี้นับเป็นครั้งแรกที่ให้อำนาจทางกฎหมายและดำเนินการอย่างครอบคลุมแก่รัฐบาลจีนในการบังคับให้ยกเลิกธุรกรรมในต่างประเทศที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์สำหรับนักลงทุนทั่วโลกในอุตสาหกรรมที่มีความอ่อนไหวสำหรับจีน อาทิ เทคโนโลยีและ AI 

ก่อนหน้านี้ ทางการจีนระบุว่า ข้อตกลงระหว่าง “เมตา-มานัส” ละเมิดกฎหมายการลงทุนระหว่างประเทศ แต่ไม่ระบุรายละเอียด ขณะที่นักวิเคราะห์ มองว่า กฎหมายใหม่นี้จะสกัดการโอนหุ้นของบริษัทในประเทศให้กับนักลงทุนต่างชาติโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากทางการจีน

กฎหมายใหม่ฉบับนี้ยังห้ามการโอนย้ายบุคลากรข้ามพรมแดนในภาคส่วนที่อ่อนไหวโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งพุ่งเป้าไปยังกรณีของ “มานัส” ที่โยกย้ายพนักงานและการดำเนินงานไปยังสิงคโปร์ ก่อนที่ “เมตา” จะเข้าซื้อกิจการ หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า “การฟอกผ่านสิงคโปร์” (Singapore-washing)

ข้อกำหนดเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อบริษัทจีนที่ต้องการย้ายเงินทุนและการดำเนินงานไปยังต่างประเทศเพื่อดึงดูดการลงทุนในตลาดหุ้นต่างประเทศที่มีสภาพคล่องสูงกว่า และหลีกเลี่ยงการแข่งขันที่รุนแรงภายในประเทศ

กฎหมายใหม่ยังให้อำนาจทางการจีนในการห้ามหน่วยงานต่างชาติทำการค้ากับจีน หากประเทศต้นทางจำกัดการลงทุนของจีน ยกตัวอย่างหากรัฐบาลสหรัฐฯ ขึ้นบัญชีบริษัทเทคโนโลยีของจีนไว้ในรายชื่อถูกคว่ำบาตร จีนสามารถตอบโต้ด้วยการสกัดการเข้าซื้อกิจการของบริษัทสหรัฐฯ ในกรณีอื่น ๆ