สหรัฐฯ ขึ้นเบอร์ 1 ขายน้ำมันสูงสุดของโลก แซงรัสเซีย-ซาอุฯ

จากประเทศที่เคยต้องต่อคิวเติมน้ำมัน เพราะขาดแคลนพลังงานวันนี้ "สหรัฐอเมริกา" กลับขึ้นแท่นเป็นผู้ส่งออกน้ำมันอันดับหนึ่งของโลกทิ้งห่างทั้งซาอุดีอาระเบียและรัสเซีย ประเทศที่เคยครองบัลลังก์พลังงานโลกมายาวนาน นี่ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนอันดับผู้ส่งออกน้ำมันแต่กำลังเป็นการเปลี่ยนดุลอำนาจทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ครั้งสำคัญของโลก

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2516 หรือกว่า 50 ปีก่อนสหรัฐฯ เผชิญวิกฤติพลังงานครั้งใหญ่ หลังกลุ่มประเทศผู้ส่งออกน้ำมันในตะวันออกกลางใช้น้ำมันเป็นเครื่องมือกดดันทางการเมือง เพื่อตอบโต้การสนับสนุนอิสราเอลของสหรัฐในเวลานั้น ชาวอเมริกันต้องต่อคิวตามปั๊มน้ำมันเป็นเวลาหลายชั่วโมง  ราคาพลังงานพุ่งสูง เศรษฐกิจชะงักงัน และสหรัฐต้องพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศอย่างหนัก 

แต่กว่าครึ่งศตวรรษต่อมา ภาพทุกอย่างกลับตาลปัตร วันนี้ สหรัฐฯ ไม่เพียงพึ่งพาน้ำมันต่างชาติน้อยลงแต่กลายเป็นประเทศที่ส่งออกน้ำมันมากที่สุดในโลก โดยรายงานของรอยเตอร์สระบุว่า เดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา สหรัฐส่งออกน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันเฉลี่ยกว่า 10.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน สูงกว่ารัสเซียที่ส่งออกประมาณ 7 ล้านบาร์เรลต่อวันและสูงกว่าซาอุดีอาระเบียที่ส่งออกเพียง 5.9 ล้านบาร์เรลต่อวัน

อะไรทำให้สหรัฐขึ้นมาครองตำแหน่งนี้ได้  คำตอบแรกคือ การปฏิวัติเทคโนโลยีการผลิตน้ำมันจากชั้นหินดินดาน หรือ Shale Revolution เทคโนโลยีดังกล่าวปลดล็อกแหล่งพลังงานขนาดมหาศาลภายในประเทศ ทำให้สหรัฐเพิ่มกำลังการผลิตน้ำมันได้อย่างก้าวกระโดดตลอดหลายปีที่ผ่านมา

แต่ปัจจัยที่เร่งให้สหรัฐขึ้นครองบัลลังก์เร็วขึ้น คือความปั่นป่วนของตลาดพลังงานโลกในปี 2569 สงครามระหว่างสหรัฐและอิหร่านส่งผลกระทบต่อการส่งออกน้ำมันในตะวันออกกลาง ขณะที่รัสเซียยังเผชิญแรงกดดันจากมาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก และการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานจากสงครามยูเครนเมื่อคู่แข่งสะดุด สหรัฐจึงก้าวขึ้นมาเติมช่องว่างของตลาดโลกได้ทันที

คำถามต่อมาคือ อำนาจของ OPEC กำลังลดลงหรือไม่เพราะตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา กลุ่ม OPEC และพันธมิตรเป็นผู้กำหนดจังหวะตลาดน้ำมันโลก การลดหรือเพิ่มกำลังการผลิตของกลุ่ม สามารถทำให้ราคาน้ำมันโลกปรับขึ้นหรือลงได้ทันที แต่เมื่อสหรัฐฯมีบทบาทมากขึ้น ตลาดพลังงานโลกก็เริ่มมีผู้เล่นรายใหม่ที่มีอิทธิพลไม่แพ้กัน และนี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ ยุคที่อำนาจกำหนดทิศทางพลังงานโลก ไม่ได้อยู่ในมือของตะวันออกกลางเพียงฝ่ายเดียวอีกต่อไป แต่กำลังกระจายไปสู่มหาอำนาจพลังงานรายใหม่อย่างสหรัฐอเมริกา