เปิดข้อกฎหมาย กดไลก์-กดแชร์คลิปอนาจาร ผิดอย่างไร?

การใช้งานโซเชียลมีเดียในปัจจุบัน ทำให้คลิปหรือเนื้อหาล่อแหลมแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว หลายคนอาจมองว่าการกดไลก์ กดแชร์ หรือส่งต่อ เป็นเพียงการแสดงปฏิกิริยาบนโลกออนไลน์ แต่ในทางกฎหมาย การมีส่วนร่วมกับเนื้อหาลามกอนาจาร อาจเข้าข่ายความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ หรือ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ได้เช่นกัน

กดแชร์คลิปอนาจาร เข้าข่ายผิดกฎหมายอะไร

ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (4) กำหนดว่า ผู้ใดนำเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่มีลักษณะลามก และประชาชนทั่วไปอาจเข้าถึงได้ ถือเป็นความผิดตามกฎหมาย

โทษคือ

• จำคุกไม่เกิน 5 ปี
• ปรับไม่เกิน 100,000 บาท
• หรือทั้งจำทั้งปรับ

กรณีนี้ครอบคลุมทั้งผู้โพสต์ต้นทาง ผู้เผยแพร่ รวมถึงผู้ที่ส่งต่อข้อมูลผ่านช่องทางออนไลน์ต่าง ๆ

กดไลก์อย่างเดียว ผิดหรือไม่

ในทางปฏิบัติ เจ้าหน้าที่จะพิจารณาจากพฤติการณ์โดยรวม หากเป็นเพียงการกดไลก์โดยไม่ได้เผยแพร่ต่อ อาจต้องดูเจตนาและผลกระทบเป็นรายกรณี แต่หากมีการกดแชร์ ส่งต่อ หรือเผยแพร่ต่อไปยังบุคคลอื่น จะมีความเสี่ยงเข้าข่ายความผิดชัดเจนมากขึ้น

โดยมาตรา 14 (5) ระบุว่า ผู้ใดเผยแพร่หรือส่งต่อข้อมูลคอมพิวเตอร์ โดยรู้อยู่แล้วว่าเป็นข้อมูลผิดกฎหมายตามมาตรา 14 ก็อาจมีความผิดเช่นเดียวกับผู้โพสต์ต้นทาง

ทำไมกฎหมายจึงครอบคลุมถึงคนแชร์

เหตุผลสำคัญคือ การแชร์หรือส่งต่อ ทำให้เนื้อหาผิดกฎหมายแพร่กระจายเป็นวงกว้างมากขึ้น โดยเฉพาะในยุคโซเชียลมีเดียที่ข้อมูลสามารถเข้าถึงคนจำนวนมากภายในเวลาอันรวดเร็ว

หน่วยงานด้านความมั่นคงไซเบอร์จึงมองว่า ผู้ส่งต่อข้อมูล แม้ไม่ใช่เจ้าของคลิป ก็มีส่วนทำให้เนื้อหาดังกล่าวถูกเผยแพร่ต่อสาธารณะ

หากพบคลิปอนาจาร ควรทำอย่างไร

รัฐบาลและตำรวจไซเบอร์ แนะนำว่า หากพบเนื้อหาล่อแหลมหรือคลิปอนาจารบนโลกออนไลน์ ควรดำเนินการดังนี้

• หลีกเลี่ยงการกดแชร์หรือส่งต่อ
• ใช้ระบบ Report ของแพลตฟอร์ม
• แจ้งเบาะแสไปยังตำรวจไซเบอร์ สายด่วน 1441
• ไม่บันทึกหรือเผยแพร่ซ้ำเพื่อเรียกยอดเข้าชม

นอกจากนี้ ยังเป็นการช่วยลดความเสี่ยงที่เด็กและเยาวชนจะเข้าถึงเนื้อหาไม่เหมาะสมผ่านช่องทางออนไลน์

โซเชียลมีเดียไม่ใช่พื้นที่ปลอดจากกฎหมาย

แม้การใช้งานออนไลน์จะเป็นเรื่องใกล้ตัว แต่ทุกการโพสต์ แชร์ หรือส่งต่อข้อมูล ยังคงอยู่ภายใต้ข้อกฎหมายเช่นเดียวกับการเผยแพร่ในโลกจริง โดยเฉพาะเนื้อหาที่เข้าข่ายลามกอนาจาร หรือผิดศีลธรรมอันดีของประชาชน

ผู้ใช้งานจึงควรตรวจสอบเนื้อหาก่อนแชร์ทุกครั้ง เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัว