ย้อนรอยลลิตา รองประธานสภาหญิงคนแรก ก่อนถึงมัลลิกาในสภาปี 2569

หญิงสองรุ่นบนเก้าอี้รองประธานสภา จาก “ลลิตา” ถึง “มัลลิกา”

ตำแหน่งรองประธานสภาผู้แทนราษฎรถือเป็นหนึ่งในตำแหน่งสำคัญของฝ่ายนิติบัญญัติที่มีบทบาทควบคุมการประชุมและกำกับการทำงานของสภา ในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ผู้หญิงที่เคยก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งนี้มีเพียงไม่กี่คน โดยชื่อที่ถูกบันทึกไว้เป็นคนแรกคือ รองศาสตราจารย์ ลลิตา ฤกษ์สำราญ นักการเมืองหญิงจากกรุงเทพมหานครซึ่งดำรงตำแหน่งเมื่อปี 2548 ผ่านมากว่าสองทศวรรษ จึงปรากฏชื่อของ มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช นักการเมืองหญิงจากจังหวัดลพบุรี ที่ก้าวขึ้นสู่เก้าอี้เดียวกันในสภาชุดปัจจุบัน กลายเป็นภาพสะท้อนของผู้หญิงสองรุ่นบนเส้นทางการเมืองไทย

“ลลิตา ฤกษ์สำราญ” รองประธานสภาฯ หญิงคนแรกของไทย

รองศาสตราจารย์ ลลิตา ฤกษ์สำราญ เกิดเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2492 เป็นนักวิชาการด้านการศึกษาก่อนเข้าสู่เส้นทางการเมือง และเป็นหนึ่งในนักการเมืองหญิงที่มีบทบาทในสภาผู้แทนราษฎรมาอย่างยาวนาน

ลลิตาได้รับเลือกตั้งเป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานครหลายสมัย โดยเริ่มต้นเส้นทางการเมืองกับพรรคประชากรไทย ก่อนย้ายเข้าสู่พรรคไทยรักไทยในช่วงต้นทศวรรษ 2540 ซึ่งเป็นช่วงที่การเมืองไทยกำลังเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพรรคการเมืองขนาดใหญ่

จุดสำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองไทยเกิดขึ้นหลังการเลือกตั้งปี 2548 เมื่อสภาผู้แทนราษฎรมีมติเลือก ลลิตา ฤกษ์สำราญ ให้ดำรงตำแหน่ง รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 2 ระหว่างวันที่ 7 มีนาคม 2548 ถึง 24 กุมภาพันธ์ 2549 ในสมัยที่ โภคิน พลกุล ดำรงตำแหน่งประธานสภาผู้แทนราษฎร

การดำรงตำแหน่งครั้งนั้นทำให้ลลิตากลายเป็น รองประธานสภาผู้แทนราษฎรหญิงคนแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทย และเป็นผู้หญิงเพียงไม่กี่คนที่ได้ทำหน้าที่ควบคุมการประชุมสภาในระดับสูง

ตลอดการทำงานในสภา ลลิตามีบทบาทในคณะกรรมาธิการหลายชุด โดยเฉพาะคณะกรรมาธิการด้านการศึกษา เยาวชน สตรี และผู้สูงอายุ ซึ่งสะท้อนภาพของนักการเมืองที่ทำงานในประเด็นด้านสังคมและนโยบายระยะยาวมากกว่าการเมืองเชิงแข่งขันในสภา

นอกจากนี้ยังเคยทำงานในบทบาท เลขานุการรัฐมนตรีทบวงมหาวิทยาลัย และมีส่วนร่วมในคณะกรรมาธิการศึกษาปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้

หลังจากห่างหายจากเวทีการเมืองไปช่วงหนึ่ง ลลิตายังกลับมามีบทบาทในวงการการเมืองอีกครั้งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยร่วมทำงานกับพรรคการเมืองหลายพรรคและมีส่วนในการจัดทัพผู้สมัครในพื้นที่กรุงเทพมหานคร

“มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช” นักการเมืองหญิงรุ่นใหม่

ผ่านมามากกว่า 20 ปี หลังยุคของลลิตา ชื่อของ มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช กลายเป็นนักการเมืองหญิงอีกคนที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งรองประธานสภาผู้แทนราษฎร

มัลลิกาเกิดเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2507 ที่จังหวัดลพบุรี เป็นบุตรของ กมล จิระพันธุ์วาณิช อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลพบุรี ทำให้เติบโตในครอบครัวที่มีพื้นฐานทางการเมือง

ด้านการศึกษา สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ต่อด้วยปริญญาตรี คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง และปริญญาโท บริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยรามคำแหง

เส้นทางการเมืองของมัลลิกาเริ่มต้นจากระดับท้องถิ่น โดยเคยดำรงตำแหน่ง

สมาชิกสภาเทศบาลเมืองลพบุรี

สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดลพบุรี เขตอำเภอท่าวุ้ง

ก่อนจะก้าวสู่การเมืองระดับชาติ โดยได้รับเลือกตั้งเป็น สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดลพบุรีครั้งแรกในปี 2552 จากการเลือกตั้งซ่อม

หลังจากนั้นมัลลิกาได้รับเลือกตั้งต่อเนื่องรวม 5 สมัย ในนามพรรคชาติไทยพัฒนา และต่อมาในสังกัด พรรคภูมิใจไทย

ในปี 2568 มัลลิกาได้รับแต่งตั้งเป็น รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ก่อนจะลาออกจากตำแหน่งเพื่อเข้าสู่บทบาทในฝ่ายนิติบัญญัติ

ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรปี 2569 ที่ประชุมมีมติเลือกให้มัลลิกาดำรงตำแหน่ง รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 กลายเป็นนักการเมืองหญิงรุ่นใหม่ที่ก้าวขึ้นสู่เก้าอี้ระดับสูงของสภา