อะไรคือ "Monroe Doctrine"? ทรัมป์ใช้หวังสกัดอิทธิพล 'จีน-รัสเซีย' ในละตินอเมริกา

ยุทธศาสตร์ความมั่นคง 2025 ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ผลักดันแนวคิด Monroe Doctrine หรือ หลักการมอนโร (ลัทธิมอนโร) ไว้ในเอกสารยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติ เพื่อประกาศบทบาทของสหรัฐฯ ในภูมิภาคละตินอเมริกาอย่างเป็นทางการมากขึ้น

Monroe Doctrine คืออะไร?

ประธานาธิบดี James Monroes ประกาศไว้ในปี 1823 เพื่อประกาศไม่ให้

- ยุโรปเข้ามายุ่งกับทวีปอเมริกา เพื่อหวังป้องกันลัทธิล่าอาณานิคม

- สหรัฐฯ จะไม่ยุ่งกับการเมืองยุโรป และยุโรปจะต้องไม่มายุ่งอเมริกา (ทั้งทวีป)

- หากยุ่ง สหรัฐฯ จะถือว่าเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคง

- แต่สหรัฐฯ ยกเลิกหลักการดังกล่าวไป หลังจากที่สิ้นสุดยุคสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อโลกไม่ได้ถูกแบ่งแยกออกจากกันอีกต่อไป

ทรัมป์ ซึ่งมีแนวคิด America First และไม่ต้องการให้ชาติใดเข้ามายุ่งทั้งในสหรัฐฯ และพื้นที่ที่สหรัฐฯ มีเขตอิทธิพลอยู่ในทวีปอเมริกาทั้งหมด จึงมีแนวคิดมาตั้งแต่ดำรงตำแหน่งสมัยแรก (2017-2019) ที่ทรัมป์เคยบอกว่า “เราไม่กลัวที่จะใช้คำว่า Monroe Doctrine” เพื่อธิบายนโยบายของสหรัฐฯ 

และทรัมป์ได้ฟื้นคืนแนวคิดนี้อีกครั้งในยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคงแห่งชาติ 2025 ว่าต้องการจำ “ฟื้นฟูและบังคับใช้” มันอีกครั้งในยุทธศาสตร์ความมั่นคง พร้อมกับตีความ Monroe Doctrine ใหม่ให้เข้ากับบริบทปัจจุบัน และให้เข้ากับหลักการ Make America Great Again ของทรัมป์

เหตุผลที่ทรัมป์ต้องการฟื้นหลักการ Monroe Doctrine:

1. ความมั่นคงเชิงภูมิรัฐศาสตร์: ที่ทรัมป์มองว่า จีนและรัสเซีย ไม่ควรมีพันธมิตรหรือฐานอิทธิพลใกล้บ้านของสหรัฐฯ

2. ความมั่นคงด้านพลังงาน: เพราะเวเนซุเอลามีนำ้มันสำรองอันดับต้น ๆ และทรัมป์เองก็เชื่อว่า สหรัฐฯควรควบคุมเสถียรภาพด้านพลังงานที่หลังบ้านของตัวเอง ไม่ใช้ให้ใครเข้ามาเอาเปรียบ

3. การเมืองภายในสหรัฐฯ: ที่ทรัมป์ต้องการสร้างภาพ “ผู้นำที่แข็งกร้าว” เพื่อปลุกใจฐานเสียงอนุรักษ์นิยม ก่อนที่จะมีการเลือกตั้งกลางเทอมในปี 2026

ทรัมป์ได้กล่าวถึง “Monroe Doctrine” (ที่พูดผิดเป็น Donroe Doctrine) ในระหว่างแถลงข่าวเรื่องการโจมตีเวเนซุเอลา และจับตัวประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโร โดยอ้างว่าเป็นภัยคุกคามความมั่นคง จากการเป็น “ผู้ก่อการร้ายยาเสพติด” (Narco-terrorist) โดยทรัมป์ได้อธิบายการกระทำดังกล่าวว่าใช้หลักการ Monroe Donctrine เพื่อยืนยันว่า อเมริกาจะไม่ยอมให้ศัตรูเข้ามามีอิทธิพลในซีกตะวันตก (ภูมิภาคอเมริกา) อีกครั้ง

เมื่อเป็นเช่นนี้ หากลองร่างภาพแผนที่โลก จะมองเห็นอะไรได้ชัดเจนมากขึ้น

- อเมริกาทั้งทวีป : เขตอิทธิพลสหรัฐฯ

- ยุโรป : เขตอิทธิพลรัสเซีย

- เอเชีย+แอฟริกา : เขตอิทธิพลจีน