อ.เชน เชื่อ AI จะเปลี่ยนไทยจากประเทศที่ใช้ความรู้ของโลก สู่ประเทศที่สร้างความรู้ใหม่ให้โลก - TNN Tech Forum 2026

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ชูแนวคิด Thailand Discovery Nation 2030: จากประเทศไทยที่ใช้ความรู้ของโลก สู่ประเทศไทยที่สร้างความรู้ใหม่ให้โลกด้วย AI ในฐานะรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) 

พร้อมย้ำการเปลี่ยนผ่านที่แท้จริงคือการขยับจาก AI เพื่อเศรษฐกิจ (AI for Economy) ไปสู่การใช้ AI เสริมศักยภาพมนุษย์ (AI augmenting human intelligence) เพื่อให้มนุษย์สามารถเรียนรู้และสร้างสรรค์สิ่งใหม่ได้อย่างเท่าเทียม ภายใต้การบรรยายพิเศษ Thailand’s path towards AI Soveignty - เส้นทางไทยสู่อธิปไตยปัญญาประดิษฐ์ ในงาน TNN Tech Forum 2026: AI Warfare

พลัง AI ที่แท้จริงคือการปลดล็อกศักยภาพของมนุษย์

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน เริ่มต้นการบรรยายพิเศษด้วยการยกตัวอย่างการใช้ AI เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตมนุษย์ในปัจจุบันในหลากหลายบด้าน เช่น การใช้ AI ทำความเข้าใจสุขภาพจิต, พัฒนาการเด็กตั้งแต่ในครรภ์ร่วมกับ World Bank, การรักษาอัลไซเมอร์ด้วย mRNA รวมถึง Personalized Learning ปรับหลักสูตรตามสมองของผู้เรียน

อย่างไรก็ตาม ประเด็นการวิจัยและพัฒนา AI เหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่มักเกิดขึ้นในต่างประเทศ เนื่องจากการต่อยอดความรู้ใหม่ ๆ นั้นติดข้อจำกัดอุปกรณ์และการเข้าถึงแหล่งทุน ซึ่งศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน เชื่อว่าปัญหาเหล่านี้คือสิ่งที่ทำให้การพัฒนาองค์ความรู้เหล่านี้ในไทยยังไม่ก้าวหน้าเท่าที่ควร 

โดยยกตัวอย่างอดีตของตัวเองในเชิงติดตลกว่าก่อนเป็นนักการเมือง ตนเองเป็นนักวิจัยด้านการเชื่อมต่อและส่งสัญญาณระหว่างคอมพิวเตอร์กับสมอง (Brain-Computer Interface: BCI) ซึ่งเป็นศาสตร์สำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตมนุษย์กว่า 20 ปี แต่เป็นสาขาที่ไม่มีคนรู้จักในประเทศไทยเท่าที่ควรจากปัญหาแหล่งเงินทุน รวมถึงการศึกษาที่มีองค์ความรู้จำกัดเนื่องจากเป็นสาขาที่ใหม่ทั้งในประเทศไทยและในระดับนานาชาติ

AI จะกลายเป็นตัวเร่งเครื่องการวิจัยและพัฒนา

ด้วยเหตุนี้ AI จึงเข้ามามีบทบาทสำคัญ โดยยกตัวอย่างจากการใช้ AI สืบค้นงานวิจัยนับแสนฉบับเพื่อเชื่อมโยงงานวิจัยข้ามวิชา สู่การหลอมรวมทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Convergence) ซึ่งไม่ได้อาศัยแค่ความรู้ศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่งอีกต่อไป แต่เป็นการผสมองค์ความรู้ข้ามสายวิชาในเชิงลึกอย่างมาก การรับมือและสืบค้นข้อมูลมหาศาลจึงเป็นเรื่องที่ท้าทายหากไร้ซึ่ง AI เข้ามาช่วยประมวลผล

Thailand Discovery Nation 2030 เปลี่ยนจากผู้ซื้อ เป็นผู้สร้างความรู้ด้วย AI

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน กล่าวในช่วงท้ายของงานว่า “เราต้องเป็นประเทศที่เปลี่ยนจากประเทศไทยที่ใช้ความรู้ของคนทั้งโลก ก็คือซื้อหนังสือมาอ่าน  มาเป็นประเทศที่ผลิตหนังสือให้คนอื่นอ่านบ้าง ทำอะไรให้คนอื่นอ่านบ้าง  แล้วเราก็จะมีสาวก เหมือนที่เราเป็นสาวก Apple”

ทิศทางต่อจากนี้ ประเทศไทยจะต้องใช้ AI ในการเร่งขีดความสามารถทางวิทยาศาสตร์ที่จะออกแบบอนาคตของประเทศได้ ใช้ AI เป็นตัวกลางผสานสติปัญญาของมนุษย์กับความสามารถของเครื่องจักรเข้าด้วยกัน โดยเปรียบเทียบกับการสร้างคนของสิงคโปร์เมื่อ 50 ปีที่แล้ว และสรุปว่าในยุค AI หากไทยมุ่งเน้นพัฒนาคนอย่างถูกต้อง พร้อมกับใช้ AI เร่งศักยภาพอย่างเต็มที่ ประเทศไทยจะสามารถก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำได้ภายใน 5–10 ปี ต่อจากนี้