ภาษีมูลค่าเพิ่ม(VAT) คืออะไร ? ธุรกิจแบบไหนบ้างที่ต้องจดทะเบียนภาษี ? เมื่อพูดถึงภาษีมูลค่าเพิ่มก็แน่นอนว่าหลายคนคงจะพอทราบกันอยู่แล้วว่ามันเป็นภาษีที่อยู่ในชีวิตประจำวันของผู้บริโภคอย่างเรา ๆ ซึ่งถูกเรียกเก็บเมื่อเราไปจับจ่ายซื้อสินค้า หรือบริการใด ๆ รวมกับราคาสินค้านั่นเอง แต่ก็แน่นอนเช่นกันว่าหลายคนอาจจะยังไม่เข้าใจชัดเจนซะทีเดียวว่าความหมายที่แท้จริงของภาษีมูลค่าเพิ่มนั้นคืออะไร มีหลักการเรียกเก็บอย่างไร และธุรกิจหรือสินค้า บริการแบบไหนบ้างที่เข้าข่ายต้องจดทะเบียนภาษีส่วนนี้ ในวันนี้เราจึงจะมาไขข้อข้องใจให้ได้ทราบกันชัด ๆ ภาษีมูลค่าเพิ่ม(VAT) คือ ? ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือ Value Added Tax ที่เรามักเรียกกันสั้น ๆ ว่า VAT นั้นนับเป็นภาษีทางอ้อมตัวนึงที่รัฐเรียกเก็บจากกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ซึ่งก็คือการขายสินค้า การให้บริการ และการผลิตสินค้า หรือบริการใด ๆ โดยปัจจุบันอัตรา VAT ในประเทศไทยอยู่ที่ 7% จากคำจำกัดความดังกล่าวนี้อาจจะดูเหมือนว่ารัฐเรียกเก็บภาษีจากผู้ขาย หรือเจ้าของธุรกิจใช่ไหม ? แต่ที่จริงแล้วต้องบอกว่าผู้รับภาระภาษีขั้นสุดท้ายในส่วนนี้จริง ๆ ก็คือผู้ซื้อ หรือผู้บรโภคอย่างเรา ๆ นั่นเอง เพราะตัวผู้ขาย หรือเจ้าของธุรกิจนั้นจะบวกภาษี VAT เพิ่มเติมมาในบิลค่าสินค้าและบริการ หลักการเรียกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม หลักการเรียกเก็บ VAT นั้นก็ไม่ได้ซับซ้อนอะไร โดยรัฐก็จะเรียกเก็บจากผู้ขาย หรือเจ้าของธุรกิจในทุก ๆ การขายสินค้า หรือบริการใด ๆ ที่อัตรา 7% ของค่าสินค้าและบริการนั้น ๆ ซึ่งก็จะทำให้ผู้ขาย เจ้าของธุรกิจจะเรียกเก็บยอดดังกล่าวจากลูกค้าและนำไปส่งต่อให้รัฐอีกทีนั่นเอง ภาษีที่เรียกเก็บไปรัฐจะนำไปใช้อะไร ? สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่มที่รัฐเรียกเก็บจากธุรกิจต่าง ๆ ไปนั้นจะถูกนำไปใช้ในการพัฒนาประเทศผ่านโครงการต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานผ่านการสร้างถนน ระบบขนส่งสาธารณะ การจัดสรรเป็นงบประมาณส่วนสวัสดิการสังคมให้ประชาชน เช่น งบด้านสาธารณสุข งบสนับสนุนการศึกษา เป็นต้น หรือกระทั่งการใช้เป็นงบโครงการด้านเศรษฐกิจ เช่น งบผลักดันธุรกิจขนาดเล็กในชุมชน ธุรกิจแบบไหนบ้างที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ? มาถึงส่วนที่สำคัญที่สุดกันบ้าง ซึ่งก็คือคำถามที่ว่าธุรกิจแบบไหนบ้างที่เข้าเกณฑ์ต้องจด VAT ตามกฎหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับบรรดาพ่อค้าแม่ค้า เจ้าของธุรกิจ ห้างร้านต่าง ๆ ส่วนนี้อาจจะต้องจดโน๊ตกันไว้เลย ธุรกิจที่เข้าเกณฑ์ต้องจด VAT ก็คือ ธุรกิจที่มีรายได้มากกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี นั่นเอง โดยจะต้องมีการจดแจ้งภายใน 30 วัน หลังรับรู้ตัวเลขรายได้ของธุรกิจในปีนั้น ๆ ซึ่งหากไม่จดแจ้งภายในกำหนดอาจมีบทลงโทษตามมาด้วย ประโยชน์ของการจด VAT คืออะไร ? เมื่อมองเผินการจดทะเบียน VAT ดูเหมือนว่าจะไม่ได้มีประโยชน์อะไรกับธุรกิจ นอกจากเรียกเก็บภาษีจากลูกค้าและนำไปส่งต่อให้รัฐอีกทีใช่ไหม แต่แท้จริงแล้วการจด vat นั้นมีประโยชน์ต่อการดำเนินธุรกิจมากพอสมควรเลยทีเดียว ซึ่งประโยชน์หลัก ๆ ที่พอจะสรุปมาได้ก็มีดังนี้ - ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้ธุรกิจ สร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้แบรนด์ หรือร้านของเรานั่นเอง แน่นอนว่าประโยชน์ข้อแรก็คือธุรกิจของเราจะไม่ได้ถูกมองว่าเป็นร้านเถื่อน ร้านที่หลีกเลี่ยงภาษีนั่นเอง - สามารถนำภาษีซื้อไปหักลบภาษีขายได้ ประโยชน์ต่อมาที่มีผลต่อตัวเลขการจ่ายภาษีอย่างชัดเจนก็คือ การที่ธุรกิจที่จดทะเบียน VAT สามารถนำภาษีซื้อไปหักลบกับภาษีขายได้นั่นเอง กล่าวคือในการประกอบธุรกิจใด ๆ นั้นแน่นอนว่าร้าน หรือธุรกิจนั้น ๆ ย่อมไม่ได้มีเพียงแค่การขายสินค้าออกไปเท่านั้น แต่จะยังมีขั้นตอนในส่วนของการซื้อวัตถุดิบ ซื้ออุปกรณ์ เครื่องไม้เครื่องมือต่าง ๆ ในการประกอบธุรกิจด้วย ซึ่งในทุก ๆ ครั้งที่ธุรกิจควักเงินซื้อก็จะต้องมีการจ่าย vat ไปให้กับธุรกิจรายอื่น หรือซัพพลายเออร์โดยอัตโนมัติด้วยนั่นเอง vat ส่วนที่จ่ายไปนี้เองที่ธุรกิจสามารถนำไปหักลบกลับ vat ที่เรียกเก็บจากลูกค้าของตัวองได้ ยอดที่ต้องจ่ายให้รัฐจริง ๆ ก็จะลดลงไปด้วยนั่นเอง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นช่วงที่ธุรกิจซบเซา ยอดขายตกรุนแรง จากที่ต้องจ่าย vat ให้รัฐก็อาจจะกลายเป็นการได้เงินส่วนต่างคืนมาแทนนั่นเอง - ช่วยดึงดูดให้คู่ค้าอยากร่วมงานและทำการค้าด้วย อีกหนึ่งประโยชน์ของการจด VAT ก็คือ ช่วยดึงดูดให้คู่ค้า พันธมิตรทางธุรกิจอยากที่จะร่วมงานด้วยนั่นเอง เพราะแน่นอนว่าในการประกอบธุรกิจ ผู้ประกอบการต่าง ๆ ล้วนต้องการหลักฐานทางภาษีและบัญชีเพื่อนำไปใช้ในขั้นตอนของการลดหย่อน หรือใช้เป็นภาษีซื้อนั่นเอง ซึ่งธุรกิจที่มีการ VAT ถูกต้องก็จะสามารถออกใบกำกับภาษีให้กับคู่ค้าได้ ตรงกันข้ามหากไม่มีการจด vat ก็จะไม่สามารถออกใบกำกับภาษีให้กับคู่ค้าได้ พาร์ทเนอร์ที่ทำการค้าด้วยก็จะไม่สามารถบันทึกธุรกรรมที่เกิดขึ้นเพื่อใช้เป็นภาษีซื้อได้นั่นเอง ณัฐ ณัฐนันท์ ภาพปก/ภาพประกอบ โดยผู้เขียน (Tools Design Canva, ChatGPT) เปิดประสบการณ์ความบันเทิงที่หลากหลายสุดปัง บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !