ยานขนส่งอวกาศรุ่นใหม่ HTV-X1 ของญี่ปุ่นแยกตัวจากสถานีอวกาศนานาชาติ

วันที่ 6 มีนาคมที่ผ่านมา ยานอวกาศขนส่งเสบียงรุ่นใหม่ของญี่ปุ่น HTV-X1 ซึ่งพัฒนาโดย องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น หรือ JAXA ได้แยกตัวออกจาก สถานีอวกาศนานาชาติ หรือ ISS อย่างเป็นทางการ หลังปฏิบัติภารกิจสนับสนุนลูกเรือและขนส่งเสบียงในวงโคจรเป็นเวลาประมาณ 4 เดือน นับเป็นก้าวสำคัญของโครงการยานขนส่งอัตโนมัติรุ่นใหม่ที่ญี่ปุ่นพัฒนาขึ้นเพื่อรองรับภารกิจอวกาศในอนาคต 

การปล่อยยานออกจากสถานีอวกาศเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2026 เวลา 12.00 น. ตามเวลามาตรฐานตะวันออกของสหรัฐอเมริกา โดยในขณะนั้นสถานีอวกาศกำลังโคจรอยู่เหนือมหาสมุทรแปซิฟิกที่ระดับความสูงประมาณ 260 ไมล์ หรือราว 418 กิโลเมตรเหนือพื้นโลก

HTV-X ยานขนส่งอวกาศรุ่นใหม่ของญี่ปุ่น

สำหรับยาน HTV-X เป็นยานขนส่งอัตโนมัติรุ่นใหม่ที่ถูกออกแบบมาเพื่อทดแทนยานรุ่นก่อนหน้าอย่าง H-II Transfer Vehicle หรือ HTV ซึ่งเคยทำภารกิจส่งเสบียงให้สถานีอวกาศมาแล้ว 9 ครั้ง ระหว่างปี 2009 ถึง 2020

โครงการพัฒนายาน HTV-X มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านการขนส่งสินค้าในอวกาศ ลดต้นทุนภารกิจ และเพิ่มความสามารถด้านการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในวงโคจรโลก

ยาน HTV-X1 ลำนี้ถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2025 โดยนำเสบียง อาหาร อุปกรณ์วิทยาศาสตร์ และสิ่งของจำเป็นสำหรับลูกเรือบนสถานีอวกาศรวมกว่า 9,000 ปอนด์ หรือประมาณ 4,080 กิโลกรัม ก่อนจะเข้าจอดเทียบท่ากับโมดูล Harmony ของสถานีอวกาศนานาชาติ ISS เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2025 โดยโมดูล Harmony ถือเป็นหนึ่งในส่วนสำคัญของสถานีอวกาศ เนื่องจากทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อหลักสำหรับยานอวกาศขนส่งจากหลายประเทศ รวมถึงยานของสหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่น

แขนกล Canadarm2 เทคโนโลยีสำคัญของสถานีอวกาศ

ขั้นตอนการแยกยานออกจากสถานีอวกาศใช้แขนกลอวกาศขนาดใหญ่ที่มีชื่อว่า Canadarm2 ซึ่งเป็นระบบหุ่นยนต์สำคัญของสถานีอวกาศที่พัฒนาโดย องค์การอวกาศแคนาดา

แขนกล Canadarm2 มีความยาวประมาณ 17 เมตร และสามารถเคลื่อนที่ไปตามโครงสร้างของสถานีอวกาศได้อย่างอิสระ ทำหน้าที่จับยึดยานอวกาศ เคลื่อนย้ายอุปกรณ์ และช่วยสนับสนุนการปฏิบัติภารกิจเดินอวกาศของนักบินอวกาศ

ก่อนการปล่อยยาน ทีมงานได้ใช้แขนกลดึงยาน HTV-X1 ออกจากโมดูล Harmony เมื่อเวลา 14.26 น. ตามเวลา EST และย้ายไปยังตำแหน่งพักชั่วคราวเพื่อทำการทดสอบเซ็นเซอร์เลเซอร์วัดระยะ ซึ่งเป็นเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการนำร่องและการเทียบท่าในอนาคต

ภารกิจทดลองในวงโคจร 3 เดือน

หลังแยกตัวออกจากสถานีอวกาศ ยาน HTV-X1 จะยังไม่กลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศของโลกทันที แต่จะโคจรอยู่ในวงโคจรต่ำของโลกอีกประมาณ 3 เดือน ในช่วงเวลานี้ JAXA จะใช้ยานลำดังกล่าวเป็นแพลตฟอร์มทดลองทางวิทยาศาสตร์หลายโครงการ โดยควบคุมการทดลองจากระยะไกลผ่านสถานีภาคพื้นดิน

เมื่อภารกิจทดลองเสร็จสิ้น ยาน HTV-X1 จะบรรทุกขยะจากสถานีอวกาศหลายพันปอนด์ ก่อนพุ่งกลับเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโลก ซึ่งแรงเสียดทานจะทำให้ตัวยานและขยะทั้งหมดถูกเผาไหม้จนหมด ถือเป็นวิธีจัดการขยะอวกาศที่ปลอดภัยและใช้กันอย่างแพร่หลายในภารกิจสถานีอวกาศ

ก้าวสำคัญของญี่ปุ่นในยุคเศรษฐกิจอวกาศ

การทดสอบยาน HTV-X1 ถือเป็นหนึ่งในก้าวสำคัญของญี่ปุ่นในยุคเศรษฐกิจอวกาศ หรือ Space Economy ซึ่งกำลังเติบโตอย่างรวดเร็วทั่วโลก

ยานขนส่งรุ่นใหม่นี้ไม่เพียงช่วยสนับสนุนภารกิจของสถานีอวกาศนานาชาติเท่านั้น แต่ยังเป็นเทคโนโลยีพื้นฐานที่อาจถูกพัฒนาต่อยอดสำหรับภารกิจในโครงการสำรวจดวงจันทร์ในอนาคต รวมถึงความร่วมมือกับโครงการอวกาศนานาชาติอื่น ๆ และสะท้อนบทบาทของญี่ปุ่นในฐานะหนึ่งในประเทศผู้นำด้านเทคโนโลยีอวกาศของโลก ซึ่งมีบทบาทสำคัญในโครงการสำรวจอวกาศระดับนานาชาติในยุคต่อไป