ช็อกวงการวิทย์! น้ำแข็งแอนตาร์กติกาละลาย ไม่เพิ่มพลังดูดคาร์บอนอย่างที่หวัง

รายงานผลการศึกษาที่เปลี่ยนความเข้าใจเดิมเกี่ยวกับบทบาทของน้ำแข็งในทวีป แอนตาร์กติกาต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์บางส่วนเคยตั้งสมมติฐานว่า การละลายของน้ำแข็งอาจมี “ผลดีทางอ้อม” ต่อโลก เพราะน้ำแข็งที่ละลายจะปล่อยธาตุเหล็กลงสู่มหาสมุทร ซึ่งธาตุเหล็กเป็นสารอาหารสำคัญของแพลงก์ตอนพืช สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กเหล่านี้สามารถดูดซับก๊าซ

คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) จากชั้นบรรยากาศผ่านกระบวนการสังเคราะห์แสง หากแพลงก์ตอนเพิ่มจำนวนมากขึ้น ก็อาจช่วยลดปริมาณคาร์บอนในอากาศและชะลอภาวะโลกร้อนได้ แนวคิดนี้เรียกว่า “iron fertilization” หรือการเติมธาตุเหล็กให้ทะเลโดยธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยล่าสุดที่นำโดยนักวิทยาศาสตร์จาก Rutgers University ได้ศึกษาพื้นที่บริเวณ Dotson Ice Shelf ในแอนตาร์กติกาตะวันตกอย่างละเอียด เพื่อวัดแหล่งที่มาของธาตุเหล็กในมหาสมุทร นักวิจัยใช้การวิเคราะห์ไอโซโทปเพื่อตรวจสอบว่าเหล็กในน้ำทะเลมาจากที่ใดกันแน่ ผลลัพธ์ที่ได้กลับสวนทางกับความเชื่อเดิมอย่างชัดเจน

ข้อมูลชี้ว่า ธาตุเหล็กที่มาจากการละลายของน้ำแข็งโดยตรงมีสัดส่วนเพียงประมาณ 10% เท่านั้น ขณะที่เหล็กส่วนใหญ่มาจากแหล่งอื่น ได้แก่ น้ำลึกจากมหาสมุทรซึ่งคิดเป็นมากกว่าครึ่งหนึ่ง และตะกอนจากพื้นทะเลอีกเกือบหนึ่งในสาม นอกจากนี้ ยังพบว่าเหล็กจำนวนหนึ่งมาจากน้ำใต้ธารน้ำแข็ง ซึ่งไหลอยู่ระหว่างชั้นน้ำแข็งกับพื้นหิน กระบวนการทางเคมีในบริเวณที่มีออกซิเจนต่ำทำให้เหล็กละลายออกจากหินได้ง่าย แล้วถูกพัดพาขึ้นสู่ผิวน้ำ

ผลการศึกษานี้มีนัยสำคัญต่อแบบจำลองสภาพภูมิอากาศ เพราะหลายแบบจำลองเคยประเมินว่าการละลายของน้ำแข็งอาจช่วยเพิ่มการดูดซับคาร์บอนในทะเลได้มากกว่าความเป็นจริง เมื่อพบว่าปริมาณเหล็กจากน้ำแข็งละลายมีน้อยกว่าที่คาดไว้มาก สมมติฐานที่ว่า “น้ำแข็งละลายอาจช่วยชดเชยภาวะโลกร้อนบางส่วน” จึงต้องได้รับการทบทวนใหม่

กล่าวโดยสรุป แม้การละลายของน้ำแข็งในแอนตาร์กติกาจะส่งผลต่อระบบมหาสมุทร แต่ไม่ได้มีศักยภาพมากพอที่จะช่วยต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างที่บางฝ่ายเคยหวังไว้ ตรงกันข้าม การละลายของน้ำแข็งยังคงเป็นสัญญาณเตือนถึงภาวะโลกร้อนที่ทวีความรุนแรง และตอกย้ำว่าการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกยังคงเป็นทางออกหลักที่มนุษยชาติต้องเร่งดำเนินการอย่างจริงจัง