IMF ชี้ การลงทุนเอไอช่วยหนุนเศรษฐกิจโลกโตมากกว่า 3% จับตาผลกระทบตลาดแรงงาน สะเทือนการคลังรัฐบาล

นางคริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (International Monetary Fund : IMF) กล่าวในการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และกลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group) : The 2026 Annual Meetings of the International Monetary Fund and the World Bank Group หรือ IMF-World Bank Group Annual Meetings 2026 หัวข้อ WBG Flagship : Small AI : More and Better Jobs ว่า ปัจจุบันนี้เริ่มเห็นผลกระทบรอบแรกจากอุปสงค์และการลงทุนในอุตสาหกรรมเอไอ โดยในบางประเทศมีการเติบโตผ่านการลงทุนธุรกิจดาต้าเซนเตอร์ และการลงทุนในห่วงโซ่ที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้การเปลี่ยนแปลงจากอุตสาหกรรมเอไอ อาจจะช่วยทำให้เศรษฐกิจของกลุ่มประเทศที่มีการเร่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานเพื่อรองรับอุตสาหกรรมดังกล่าว ซึ่งรวมถึงประเทศไทยด้วย สามารถเติบโตได้กว่า 3% ส่วนในบางประเทศก็อาจจะมีปัญหาเศรษฐกิจช็อกจากภาวะความตึงเครียดด้านพลังงาน ขณะที่อนาคตการเติบโตของเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียในประเทศที่มีการเติบโตก้าวหน้ามาก ๆ ตัวเลขเศรษฐกิจอาจจะมีโอกาสเติบโตเพิ่มไปได้อีก 0.5-1% ส่วนประเทศกำลังพัฒนา การเติบโตอยู่ที่ราว 0.2-0.8%

กรรมการผู้จัดการ IMF ระบุว่า สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น แต่ในระยะถัดไปจะมีความตื่นเต้นมากขึ้นไปอีก จากการที่ต้องทำให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการรับเอไอมาใช้อย่างจริงจัง แต่สิ่งสำคัญ คือ ความปลอดภัย  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่กำลังพัฒนา เพื่อปกป้องผู้ที่ไม่ประสงค์ดีที่อาจจะฉวยโอกาสเข้ามาได้จากการเปิดรับการใช้งานเอไอ รวมไปถึงการเตรียมโครงสร้างพื้นฐานทั้งการเข้าถึงไฟฟ้า โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล สำหรับทุกคน

สำหรับกลุ่มประเทศเอเชียที่เศรษฐกิจมีการพัฒนาเร็ว โดยเฉพาะประเทศที่มีประชากรสูงวัยเพิ่มมากขึ้นนั้น การเติบโตของอุตสาหกรรมเอไอเพียงแค่ 1% จะสามารถเข้ามาช่วยชดเชยหรือการสูญเสียทางเศรษฐกิจจากการเข้าสู่ภาวะสังคมสูงวัยของประเทศนั้น ๆ ได้ ถือเป็นการสะท้อนว่า เอไอ คือ เทคโนโลยีที่เปลี่ยนโลก เปลี่ยนทุกอย่าง ทั้งการทำงานและการใช้ชีวิต

นางคริสตาลินา กล่าวอีกว่า ต้องยอมรับว่าเอไอเป็นเหมือนกับ "สึนามิ" ที่เคลื่อนตัวอย่างช้า ๆ และมีผลต่อตลาดแรงงานทั่วโลก จากการศึกษา พบว่า เอไอมีส่วนทำให้งานในปัจจุบันราว 40% อาจจะหาย หรือถูกลดระดับ ขณะที่ในบางประเทศอาจตลาดงานอาจได้รับผลกระทบสูงถึง 60% และสำหรับประเทศรายได้ต่ำ ได้รับผลกระทบถึง 23% ดังนั้นแต่ละประเทศจะต้องตอบให้ได้ว่าหลังจากนี้จะดำเนินการอย่างไรต่อไป ซึ่งแบ่งเป็น 3 เรื่องสำคัญ ได้แก่ 

1. "แรงงาน" การศึกษา เก็บและวิเคราะห์ข้อมูลของตลาดแรงงานว่ามีความต้องการแรงงานเปลี่ยนไปอย่างไร โดยจากข้อมูลพบว่า งานกว่า 10% จำเป็นต้องใช้ทักษะเอไอชั้นสูงประกอบ ส่วนจุดที่น่าสนใจ คือ งานที่ค่าจ้างต่ำกำลังจะเพิ่มมากขึ้น และงานที่ทำง่าย ๆ ทำซ้ำ ๆ จะค่อย ๆ หายไป

2. "บทบาทของรัฐบาล" รัฐบาลของแต่ละประเทศมีภาระความรับชิดชอบในการคิดใหม่ ทำใหม่ ต้องศึกษาการเปลี่ยนแปลงใจเศรษฐกิจโลกที่เกิดจากอุตสาหกรรมเอไอ และต้องเร่งวางแนวทางในการยกระดับทักษะแรงงานเพื่อให้สอดรับกับตลาดแรงงานในปัจจุบัน พร้อมย้ำให้เห็นว่าการใช้ทักษะงานเดียวตลอดชีวิตเป็นไปไม่ได้อีกต่อไป การเรียนรู้ตลอดชีวิตยังเป็นเรื่องจำเป็น 

3. "การคลัง" รัฐบาลต้องคำนึงถึงภาระในภาคการคลัง เพราะอุตสาหกรรมเอไอได้เข้ามาเปลี่ยนโครงสร้างตลาดแรงงาน ซึ่งอาจมีผลต่อการจัดเก็บรายได้ของรัฐบาล ดังนั้นรัฐบาลจะต้องไปเร่งพิจารณาแนวทางในการสร้างรายได้ ผ่านการเล่นบทบาทสำคัญในการช่วยให้ภาคธุรกิจและสังคมปรับตัวเพื่อเตรียมพร้อมรับกับคลื่นอุตสาหกรรมเอไอ