ในปัจจุบันไม่มีใครปฏิเสธความสำคัญของพลังงานไฟฟ้าได้ เราทุกคนใช้ไฟฟ้าอยู่ตลอดเวลา ซึ่งในปัจจุบันไฟฟ้าถูกผลิตขึ้นมาจากหลายแหล่งเชื้อเพลิง ไม่ว่าจะเป็น ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ นิวเคลียร์ หรือปัจจุบันเทคโนโลยีการผลิตไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียนต่างๆ ก็กำลังถูกพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ระหว่างการรอคอยให้เทคโนโลยีพลังงานสะอาดต่างๆมีความเสถียรในอนาคตนั้น การใช้งานเชื้อเพลิงจากฟอสซิลอย่างเช่นถ่านหิน ที่มีต้นทุนต่ำและยังมีปริมาณสำรองมหาศาล ก็ยังคงมีความจำเป็นอย่างมาก ในยุคที่มีความต้องการใช้ไฟฟ้าอย่างสูงขึ้นเรื่อยๆ และโดยเฉพาะในสถานการณ์ที่โลกมีสงครามที่เกิดขึ้นในประเทศผู้ผลิตเชื้อเพลิงรายใหญ่อย่างรัสเซียถ่านหินสะอาดการใช้ถ่านหินในการผลิตไฟฟ้า ปัจจุบันมีการพัฒนา เทคโนโลยีถ่านหินสะอาด โดยมีกระบวนการต่างๆ เพื่อการลดมลพิษที่เกิดจากกระบวนการผลิตไฟฟ้าจากถ่านหิน ตั้งแต่ก่อนการเผาไหม้ ระหว่างเผาไหม้ ไปจนถึงหลังการเผาไหม้ ก่อนการเผาไหม้นั้น ถ่านหินจะถูกนำไปล้างเพื่อกำจัดเศษดินเศษหินอื่นๆ ที่ปะปนมาออกไป เพื่อลดการเกิดขี้เถ้าหลังจากที่ถ่านหินถูกเผาไหม้จากนั้นระหว่างการเผาไหม้ มีเทคโนโลยีในการออกแบบเตา เช่น Fluidized Bed Combustion (FBC) ซึ่งเผาไหม้ถ่านในอุณหภูมิที่ต่ำลง ซึ่งจะยังไม่ทำให้เกิดออกไซด์ของไนโตรเจน (NOx)รวมถึงเตาชนิดนี้ยังสามารถำจัด ออกไซด์ของซัลเฟอร์ (Sox) ได้ด้วยการใช้น้ำหินปูน ได้ภายในเตาเลยสุดท้ายเมื่อถ่านหินถูกเผาไหม้ ได้ความร้อนไปต้มน้ำกลายเป็นไอ และได้นำไอน้ำไปปั่นกังหันเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าแล้วนั้น แก๊สเผาไหม้ (Flue gas) จะถูกนำไปกำจัดมลพิษและฝุ่นด้วยเครื่องมือหลายอย่างเช่น เครื่อง FGD (Flue gas desulfurization) ซึ่งจะพ่นน้ำหินปูนเพื่อดักจับก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ที่อยู่ในแก๊สเผาไหม้ ซึ่งปัจจุบันมีประสิทธิภาพการดักจับสูงถึง 98%อีกทั้งการกำจัดอนุภาคฝุ่นด้วยเครื่องมือต่างๆ ได้แก่ ไซโคลน (Cyclone) เพื่อจับฝุ่นขนาดหยาบ ไปจนถึง การใช้ถุงกรอง (Bag filter) และ เครื่องดักจับฝุ่นด้วยไฟฟ้าสถิต ESP (Electrostatic Precipitator) เพื่อดักจับฝุ่นขนาดเล็กละเอียดมิตรของชุมชนการดำเนินอุตสาหกรรม อย่างโรงไฟฟ้า และเหมืองถ่านหิน นอกจากจะมีเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ต้องใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการจัดการดังที่กล่าวไปแล้ว ยังมีปัญหาทางด้านผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของชุมชนรอบข้างหลายประการ ทั้งการอพยพชุมชน การสร้างที่อยู่อาศัยใหม่ให้กับชุมชนอพยพ การจัดการสิ่งแวดล้อม ฝุ่น กลิ่น เสียง ซึ่งจากประสบการณ์ของผม ที่ได้ไปฝึกงานที่ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กฟผ.แม่เมาะ ได้เห็นว่า กฟผ.เป็นตัวอย่างที่ดี ในการจัดการกับสิ่งแวดล้อมในพื้นที่รอบๆเหมืองและโรงไฟฟ้า ถ้าใครได้เคยไปที่แม่เมาะจะเห็นว่าเป็นพื้นที่ๆอากาศดี มีสิ่งแวดล้อมที่ดี มีธรรมชาติ มีแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงาม นอกจากเรื่องสิ่งแวดล้อมแล้วนั้น ในการเสริมสร้างความเป็นอยู่ที่ดีให้กับชุมชน สร้างงาน สร้างอาชีพ และรายได้ ให้กับชุมชน เช่น สนับสนุนให้แม่เมาะเป็นแหล่งท่องเที่ยว อย่าง “ทุ่งบัวตอง” ซึ่งเป็นการฟื้นฟูพื้นที่ทิ้งดินเดิม ให้กลายเป็นภูเขาที่สวยงาม ทำให้มีนักท่องเที่ยวเข้ามาทำให้เป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของ อ.แม่เมาะ นำรายได้สู่ชุมชนมากขึ้น หรือการจ้างงาน ก็จะให้สิทธิแก่ผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ใน อ.แม่เมาะ ก่อน นโยบายต่างๆเหล่านี้ ส่งผลให้ผู้คนในชุมชน มีความอยู่ดีกินดี และมีความสุข อีกทั้งได้ดำเนินการโครงการ "แม่เมาะเมืองน่าอยู่" ให้ชุมชนมีพลังงานทดแทนใช้ในอนาคต มีสิ่งแวดล้อมที่ดี และสามารถพึ่งพาตนเองได้ หลังจากทำการปิดเหมืองและโรงไฟฟ้า ในช่วงปี พ.ศ.2594 กฟผ.แม่เมาะถือเป็นตัวอย่างที่ดีในการพัฒนาชุมชนรอบๆอุตสาหกรรมโรงไฟฟ้า ทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ได้อย่างยั่งยืนจากที่กล่าวมาถึงแม้ว่าการใช้เชื้อเพลิงถ่านหินผลิตไฟฟ้าในปัจจุบันมีเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าที่ทำให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และชุมชนแล้วนั้น แต่อย่างไรก็ตามอยากฝากให้ทุกท่านร่วมกันใช้พลังงานไฟฟ้าอย่างคุ้มค่า ลดการใช้พลังงานไฟฟ้าในกิจกรรมที่ไม่จำเป็น เนื่องจากทรัพยากรอย่างถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ หรือแม้กระทั่งพลังงานสะอาดอย่างพลังงานน้ำ พลังงานแสงอาทิตย์ ก็มีต้นทุนค่าใช้จ่ายในการผลิต และมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอยู่บ้าง ไม่มากก็น้อย ที่สำคัญการประหยัดพลังงานก็จะเป็นการประหยัดเงินในกระเป๋าของท่านด้วยครับธนกฤต บุญพรพิมลแหล่งอ้างอิงการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. (2564). หนาวนี้ มาแอ่วแม่เมาะเมืองน่าอยู่ กับเทศกาลท่องเที่ยวแม่เมาะ ปี 2564. สืบค้นจาก https://www.egat.co.th/home/20211123-pre01/การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย. (2554). เทคโนโลยีถ่านหิน. สืบค้นจาก http://projects- pdp2010.egat.co.th/projects1/index.php?option=com_content&view=article&id=3:coal- technology&catid=1:introduction-of-coalบีบีซีไทย. (2565). รัสเซีย ยูเครน : นานาชาติพึ่งพาน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากรัสเซียมากแค่ไหน. สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/international-61256655เครดิตภาพภาพปก โดยผู้เขียน จัดทำโดยใช้ canva.comภาพที่ 1 บ่อเหมืองแม่เมาะ โดย ผู้เขียนภาพที่ 2 เครื่องขุดถ่าน โดย Pixabay จาก pixel.comภาพที่ 3 โรงไฟฟ้า โดย Pixabay จาก pixel.comภาพที่ 4 ทุ่งบัวตองเหมืองแม่เมาะ โดย ผู้เขียนอัปเดตข่าวสาร และแหล่งเรียนรู้หลากหลายแบบไม่ตกเทรนด์ บน App TrueID โหลดเลย ฟรี !