ชุมชนหนองแขม พลิก “ขยะ” เป็น “รายได้” เปลี่ยนวิกฤตชุมชนสู่โอกาสยั่งยืน

“ขยะ” อาจเป็นสิ่งไร้ค่าในสายตาของใครหลายคน แต่สำหรับชุมชนกองขยะหนองแขม กรุงเทพมหานคร ขยะคือรายได้ และวันนี้ยังกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระหว่าง “ศูนย์คัดแยกขยะหนองแขม” และ “YOLO” วิสาหกิจเพื่อสังคมที่เข้ามาช่วยพัฒนาระบบคัดแยกขยะให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ชุมชนแห่งนี้มีผู้อยู่อาศัยกว่า 100 ครัวเรือน โดยคนในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเก็บและคัดแยกขยะมาเป็นเวลานาน เมื่อบริษทั ซีโร่ เวสท์ โยโล จำกัด มีโอกาสได้เข้ามาเป็นภาคีที่ปรึกษาให้ชุมชนในโครงการ กรุงเทพฯ ไม่เทรวม ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ สสส. เราจึงเข้ามาสร้างงาน สร้างอาชีพด้วยศูนย์คัดแยกวัสดุรีไซเคิลระดับชุมชน หรือ micro-MRF ในชุมชนเพื่อเป็นศูนย์คัดแยกแห่งแรกในกทม. ที่ทำเรื่องการจัดการคัดแยกพลาสติกมูลค่าต่ำ แห้ง สะอาด จากการกิน ใช้ ดื่ม ของประชาชน โดยบริษัทได้ประสานความร่วมมือกับหลายภาคส่วน ทั้งโครงการ “กรุงเทพฯ ไม่เทรวม” กิจกรรม "มือวิเศษสัญจร x บ้านนี้ไม่เทรวม" และโครงการ “มือวิเศษ” ที่โยโลมีจุดรับพลาสติกสะอาดเพื่อรีไซเคิลและอัปไซเคิล มากกว่า 60 จุดทั่วกรุงเทพมหานคร

นอกจากช่วยลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปฝังกลบแล้ว โครงการนี้ยังสร้างรายได้เสริมให้กับผู้สูงอายุในชุมชน ผ่านการจ้างงานคัดแยกวัสดุรีไซเคิล ซึ่งช่วยให้คนในพื้นที่มีรายได้หมุนเวียนและสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น

ข้อมูลจากภาคสิ่งแวดล้อมระบุว่า ประเทศไทยมีขยะพลาสติกมากกว่า 2.7 ล้านตันต่อปี แต่สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้เพียงประมาณ 500,000 ตันเท่านั้น ขณะที่ขยะอีกกว่า 85% ยังคงถูกส่งไปยังหลุมฝังกลบ สะท้อนปัญหาการจัดการขยะที่ยังต้องการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

แนวคิดของ Zero Waste YOLO จึงไม่ใช่เพียงการคัดแยกขยะ แต่คือการเปลี่ยนมุมมองว่า “โลกนี้ไม่มีขยะ” หากทุกสิ่งล้วนเป็นทรัพยากรที่สามารถนำกลับมาจัดการและใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสม เพื่อสร้างทั้งคุณค่าทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน (เมื่อ 29 พฤษภาคม 2569)