ราคาพลังงานพุ่ง!! เขย่าอุตสาหกรรมการบิน สงครามไร้วี่เเววจบ ผลกระทบลากยาว

ความผันผวนของราคาพลังงานจากสถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ได้ส่งแรงกระเพื่อมไปยังอุตสาหกรรมการบินทั่วโลก หลังราคาน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องบินปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้สายการบินหลายแห่งเริ่มปรับแผนการบิน และบางส่วนตัดสินใจยกเลิกเที่ยวบินในบางเส้นทาง เพื่อลดต้นทุนการดำเนินงานที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงถือเป็นหนึ่งในค่าใช้จ่ายหลักของธุรกิจสายการบิน หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 30–40% ของต้นทุนทั้งหมด เมื่อราคาน้ำมันปรับตัวขึ้นอย่างรวดเร็วนั้น จึงกดดันให้สายการบินต้องเร่งบริหารต้นทุน ทั้งการลดจำนวนเที่ยวบิน ปรับตารางบิน หรือชะลอการเปิดเส้นทางใหม่ในบางภูมิภาค

โดยศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจและกลยุทธ์ทิสโก้ ให้ความเห็นว่า สถานการณ์ปิดช่องแคบ‘ฮอร์มุซ’ยืดเยื้อกว่า 8 สัปดาห์ กำลังผลักดันให้โลกเดินหน้าสู่วิกฤตพลังงานครั้งใหม่ที่รุนแรงกว่าแค่ราคาพุ่งสูง ซึ่งประเทศไทยเสี่ยงเข้าสู่ภาวะ‘ขาดแคลนพลังงาน’อย่างเเท้จริง หลังน้ำมันสำรองอาจหมดลงในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า   

ซึ่งนับตั้งแต่ต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมา สัญญาณการชะลอตัวของการเดินทางท่องเที่ยวทั่วโลกเริ่มปรากฏชัดขึ้น โดยความต้องการเดินทางส่วนใหญ่ยังคงมาจากการจองล่วงหน้าที่มีอยู่เดิม ขณะที่ดีมานด์ใหม่เริ่มอ่อนแรงลง ส่งผลให้สายการบินทั้งรายใหญ่และรายเล็กทยอยปรับลดความถี่เที่ยวบินในหลายเส้นทาง หรือระงับการให้บริการชั่วคราวในบางเส้นทาง เพื่อรับมือกับต้นทุนการดำเนินงานที่พุ่งสูง โดยเฉพาะราคาน้ำมันเครื่องบิน (Jet A1) ที่ปรับตัวเพิ่มขึ้นเกือบ 3 เท่า จากระดับราว 80–90 ดอลลาร์สหรัฐ สู่ระดับมากกว่า 200 ดอลลาร์สหรัฐ

โดยสายการบินแห่งชาติอย่าง บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) มีความจำเป็นต้องปรับแผนการบิน โดยยกเลิกเที่ยวบิน และ/หรือ ปรับลดจำนวนเที่ยวบินในบางเส้นทาง ในเดือนพฤษภาคม 2569   เนื่องจากปัจจัยด้านต้นทุนน้ำมันที่ปรับตัวสูงขึ้น และความต้องการการเดินทางของผู้โดยสารที่ชะลอตัวในช่วงนอกฤดูการท่องเที่ยว แบ่งเป็นเที่ยวบินในประเทศ  6 เที่ยวบิน เเละเที่ยวบินระหว่างประเทศ 40 เที่ยวบิน

นอกจากนี้ การบิน ไทยแอร์เอเชีย และ สายการบินไทย แอร์เอเชีย เอ็กซ์ แจ้งปรับตารางบิน และห้บริการบางเส้นทาง รวมถึงหยุดบินชั่วคราว ทั้งเส้นทางบินในประเทศเเละระหว่างประเทศไปจนถึง เดือน ตุลาคม 2569 ราว 7 เที่ยวบินเนื่องจากต้นทุนด้านพลังงานที่สูงขึ้น

สายการบินนกแอร์ประกาศหยุดบินชั่วคราวเส้นทางเชียงใหม่-อุดรธานี (ตลอดเดือนเมษายน 2569) และสายการบินไทยไลอ้อนแอร์ ประกาศหยุดบินชั่วคราวเส้นทางดอนเมือง-โซล (ระหว่าง 9 พฤษภาคม-30 กันยายน 2569) เป็นต้น

ขณะที่สายการบินระดับโลก อย่างกลุ่มสายการบินลุฟฮันซ่า กรุ๊ป ประกาศปรับตารางบินครั้งใหญ่ ด้วยการยกเลิกเที่ยวบิน ระยะสั้นกว่า 20,000 เที่ยวบิน จนถึงเดือนตุลาคม 2026 เพื่อลดผลกระทบจากต้นทุนน้ำมันเครื่องบินที่พุ่งสูง โดยการปรับลดครั้งนี้คิดเป็นประมาณ 1% ของความจุผู้โดยสาร (ASK) ในช่วงฤดูร้อน การยกเลิกเที่ยวบินดังกล่าวช่วยลดการใช้น้ำมันเครื่องบินได้ราว 40,000 ตัน ซึ่งมีราคาปรับตัวเพิ่มขึ้นอย่างมากจากสถานการณ์ความขัดแย้งใน อิหร่าน โดยเน้นลดเที่ยวบินที่ไม่ทำกำไร พร้อมปรับโครงสร้างเครือข่ายเส้นทางยุโรปให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ด้านสายการบินของจีนหลายแห่งเริ่มทยอยระงับเที่ยวบินระหว่างประเทศบางส่วนอย่างเงียบ ๆ ก่อนเข้าสู่ฤดูกาลท่องเที่ยวสำคัญของประเทศ ท่ามกลางแรงกดดันจากต้นทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่ปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้สายการบินต้องเร่งปรับโครงสร้างเส้นทางบิน โดยเฉพาะเส้นทางยอดนิยมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และออสเตรเลียที่ได้รับผลกระทบชัดเจน

ขณะที่ความเห็นนักวิเคราะห์อุตสาหกรรมการบินจาก International Air Transport Association (IATA) และบริษัทที่ปรึกษาด้านการบินอย่าง Cirium มองว่า หากราคาน้ำมันเชื้อเพลิงยังทรงตัวอยู่ในระดับสูงต่อเนื่อง อุตสาหกรรมการบินทั่วโลกอาจเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้สายการบินมีแนวโน้มปรับลดความถี่เที่ยวบินในบางเส้นทาง ชะลอการเปิดเส้นทางใหม่ หรือปรับขึ้นราคาตั๋วโดยสารเพื่อชดเชยต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ขณะเดียวกัน ทิศทางราคาพลังงานและสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะความตึงเครียดในตะวันออกกลาง จะยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดทิศทางของอุตสาหกรรมการบินโลกในระยะต่อไป