"ไทยขาดแคลนจิตแพทย์" มีไม่ถึง 900 คน ต่ำกว่ามาตรฐานโลก 10 เท่า! เร่งผลิตเพิ่มอย่างน้อยปีละ 30 คน

"ไทยขาดแคลนจิตแพทย์" มีไม่ถึง 900 คน ต่ำกว่ามาตรฐานโลก 10 เท่า! เร่งผลิตเพิ่มอย่างน้อยปีละ 30 คน ขณะที่คนไทยราว 13.4 ล้านคน เคยเผชิญปัญหาสุขภาพจิต

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ให้สัมภาษณ์หลังประชุมผู้บริหารระดับสูงกระทรวงสาธารณสุข ว่าที่ประชุมได้เห็นชอบการเพิ่มศักยภาพการผลิตจิตแพทย์ให้เป็นวาระสำคัญระดับกระทรวง และให้โรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขร่วมเป็นสถาบันฝึกอบรมกับกรมสุขภาพจิต โดยให้ผู้ตรวจราชการและประธาน Service Plan สาขาจิตเวชและยาเสพติด สนับสนุนการคัดเลือกโรงพยาบาลเป้าหมาย เนื่องจากจิตแพทย์ของประเทศไทยมีเพียง 845 คน คิดเป็นสัดส่วน 1.28 ต่อแสนประชากร ต่ำกว่ามาตรฐานโลกที่องค์การอนามัยโลก กำหนดที่ 10 คน ต่อแสนประชากร

ทั้งนี้ ตามมติ ครม.เมื่อวันที่ 24 มกราคม 2566  เห็นชอบในหลักการของโครงการพัฒนาเครือข่ายด้านระบบการดูแลสุขภาพจิตภายในระยะเวลา 5 ปี (พ.ศ.2566-2570)  โดยกำหนดเป้าหมายให้มีจิตแพทย์เพิ่มเป็น 1.7 คนต่อแสนประชากร จึงต้องเพิ่มการผลิตอย่างน้อย 30 คนต่อปี ซึ่งกรมสุขภาพจิตตั้งเป้าเพิ่มการผลิตจิตแพทย์ผู้ใหญ่จาก 22 คน เป็นอย่างน้อย 41 คน ภายในปี 2571

ด้าน นพ.กิตติศักดิ์ อักษรวงศ์  อธิบดีกรมสุขภาพจิต เปิดเผยว่า คนไทยราว 13.4 ล้านคน เคยเผชิญปัญหาสุขภาพจิต หรือโรคจิตเวช โดยปี 2566 มีผู้เข้ารับบริการสุขภาพจิต 2.9 ล้านคน เป็นผู้ป่วยซึมเศร้าเข้ารับบริการสูงขึ้น 1.7 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2558 กลุ่มเสี่ยงสูงสุด คือ เยาวชนอายุ 18-24 ปี  ส่วนอัตราการฆ่าตัวตาย 7.94 ต่อแสนประชากร ดังนั้น จึงต้องมีการผลิตจิตแพทย์เพิ่มขึ้น 

โดยปัจจุบันผลิตจิตแพทย์ทั่วไป(ในผู้ใหญ่) 64 คน และจิตแพทย์สำหรับเด็กและวัยรุ่นอีก 19 คน รวมเป็น 83 คน ซึ่งภายใน 2 ปีคาดว่าจะผลิตเพิ่มได้อีก 20 คนสำหรับจิตแพทย์ผู้ใหญ่ แต่จิตแพทย์เด็กและวัยรุ่นอาจเพิ่มได้อีก 2 คน เพราะมีข้อจำกัดเรื่องอาจารย์ผู้สอน และเพื่อให้ได้มาตรฐานของราชวิทยาลัย และสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย

อย่างไรก็ตาม สำหรับข้อมูลที่กรมสุขภาพจิตรายงานต่อที่ประชุม เผยว่า ปัจจุบันจิตแพทย์ไทยมีประมาณ 845 คน โดยศักยภาพการผลิตจิตแพทย์ปัจจุบันอยู่ที่  83 คนต่อปี แบ่งเป็น 

1.สาขาจิตเวชศาสตร์ 64 คน  คือ ในสถาบันอุดมศึกษา/โรงเรียนแพทย์ 42 คน  และสถาบันสังกัดกรมสุขภาพจิต 3 แห่ง 22 คน 

2.สาขาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น 19 คน ในสถาบันอุดมศึกษา/โรงเรียนแพทย์ 17 คน สถาบันสังกัดกรมสุขภาพจิต 2 แห่ง 2 คน ซึ่งสถาบันฝึกอบรมที่ให้การฝึกอบรมไม่สามารถเพิ่มศักยภาพได้เนื่องจากจำนวนอาจารย์ไม่เพียงพอ และอาจารย์จิตแพทย์มีภาระงานมาก 

สำหรับแผนการเพิ่มการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ่านปี  2570-2571 โดยกรมสุขภาพจิต ในสาขาจิตเวชศาสตร์ ปี 2570 จำนวน 35 คน และปี 2571 จำนวน 41 คน รวม 76 คน และสาขาจิตเวชศาสตร์เด็กและวัยรุ่น ปี 2570 จำนวน 2 คน ปี  2571 จำนวน 4 คน รวม 6 คน  รวมทั้งหมด 2 สาขาใน 2 ปี เพิ่ม 82 คน  ทั้งนี้ จะมีโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกนะทรวงสาธารณสุขเข้าร่วมเป็นสถาบันร่วมฝึกอบรม