ญี่ปุ่นขึ้นค่าธรรมเนียมถิ่นที่อยู่ถาวร 20 เท่า สำหรับชาวต่างชาติ เริ่มทันทีวันนี้

ญี่ปุ่นปรับขึ้นค่าธรรมเนียมสำหรับชาวต่างชาติที่ต้องการพำนักถาวรในประเทศ โดยค่าธรรมเนียมสำหรับการขอถิ่นที่อยู่ถาวร (Permanent Residency) เพิ่มขึ้นถึง 20 เท่า เป็น 200,000 เยน หรือราว 42,500 บาท นอกจากต้องจ่ายค่าธรรมเนียมที่สูงขึ้นแล้ว ผู้ที่ต้องการขอถิ่นที่อยู่ถาวรยังต้องผ่าน เงื่อนไขใหม่ด้านรายได้ เงินบำนาญ และทักษะภาษาญี่ปุ่นอีกด้วย

ก่อนการปรับขึ้นค่าธรรมเนียม ชาวต่างชาติที่ไม่ได้ถือสถานะผู้พำนักถาวรต้องจ่าย 6,000 เยน หรือราว 1,275 บาท ทุกครั้งที่ยื่นคำขอเปลี่ยนสถานะการพำนักหรือขอต่ออายุระยะเวลาพำนัก

แต่ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม เป็นต้นไป ค่าธรรมเนียมจะขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ขอ โดยเริ่มตั้งแต่ 10,000 เยน หรือราว 2,124 บาท สำหรับการพำนักไม่เกิน 3 เดือน และสูงสุด 75,000 เยน หรือราว 15,940 บาท สำหรับการพำนักตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป ส่วนผู้ที่ประสบปัญหาทางการเงิน หรือผู้ที่ได้รับการรับรองสถานะเป็นผู้ลี้ภัย จะได้รับส่วนลดค่าธรรมเนียม

สำหรับผู้ที่ต้องการขอถิ่นที่อยู่ถาวร นอกจากต้องจ่ายค่าธรรมเนียมใหม่ 200,000 เยนแล้ว ยังต้องมีรายได้ที่มั่นคงและต้องมีรายได้อย่างน้อยในระดับค่าเฉลี่ยของญี่ปุ่น

ก่อนมาตรการขึ้นค่าธรรมเนียมมีผล บริเวณสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหลายแห่งทั่วญี่ปุ่นมีประชาชนต่อแถวยาวเหยียดตั้งแต่ช่วงต้นสัปดาห์ เพื่อเร่งยื่นคำขอก่อนค่าธรรมเนียมใหม่มีผลบังคับใช้ โดยสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหลักในกรุงโตเกียวรายงานว่า ผู้มาติดต่อบางรายต้องรอนานกว่า 7 ชั่วโมง

การขึ้นค่าธรรมเนียมครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของชุดมาตรการปรับเปลี่ยนนโยบายตรวจคนเข้าเมืองของญี่ปุ่นภายใต้รัฐบาลนายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ซึ่งมีเป้าหมายบริหารจัดการจำนวนประชากรต่างชาติที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

เมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ญี่ปุ่นเพิ่งปรับขึ้นค่าธรรมเนียมวีซ่าสำหรับชาวต่างชาติทั้งหมดถึง 5 เท่า ถือเป็นการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมวีซ่าครั้งแรกในรอบ 50 ปี ทางการญี่ปุ่นระบุว่า การขึ้นค่าธรรมเนียมดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้สอดคล้องกับภาวะเงินเฟ้อและความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน

แม้ประเด็นการตรวจคนเข้าเมืองยังเป็นเรื่องที่มีความอ่อนไหวทางการเมือง และญี่ปุ่นยังคงมีนโยบายด้านคนเข้าเมืองที่ค่อนข้างเข้มงวด แต่ในอีกด้านหนึ่ง ประเทศกำลังพึ่งพาแรงงานต่างชาติมากขึ้น เพื่อช่วยแก้ปัญหา ขาดแคลนแรงงาน ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นจากโครงสร้างประชากรที่มีผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น

ข้อมูลระบุว่า จำนวนชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในญี่ปุ่นมีมากกว่า 4.12 ล้านคน ณ สิ้นปี 2025 เพิ่มขึ้นถึง 9.5% จากปี 2024 และถือเป็นจำนวนสูงสุดเป็นประวัติการณ์

การเพิ่มขึ้นของประชากรต่างชาติทำให้เกิดความกังวลในสังคมญี่ปุ่นมากขึ้นเกี่ยวกับประเด็นการตรวจคนเข้าเมืองและการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ทาคาอิจิจึงได้กำหนดให้การบริหารจัดการเรื่องการตรวจคนเข้าเมืองเป็นหนึ่งในนโยบายสำคัญของรัฐบาล

เธอระบุว่า รัฐบาลกำลังดำเนินนโยบายเกี่ยวกับชาวต่างชาติอย่างเป็นระบบ เพื่อให้ทั้งชาวญี่ปุ่นและชาวต่างชาติสามารถใช้ชีวิตได้อย่างปลอดภัยและมั่นคง

ข้อมูลล่าสุดที่เผยแพร่เมื่อเดือนกรกฎาคมระบุว่า รายได้ครัวเรือนเฉลี่ยของญี่ปุ่นอยู่ที่ 5.75 ล้านเยน หรือราว 1.2 ล้านบาทต่อปีในปี 2024

ด้านสื่อท้องถิ่นรายงานว่า การประกาศเงื่อนไขใหม่นี้ทำให้จำนวนผู้สมัครเข้าเรียนในโรงเรียนสอนภาษาญี่ปุ่นเพิ่มขึ้น รวมถึงมีผู้สมัครเข้าสอบ Japanese-Language Proficiency Test หรือ JLPT มากขึ้น

นอกจากนี้ ผู้สมัครยังต้องมีสิทธิประโยชน์จากระบบเงินบำนาญที่คาดว่าจะได้รับในอนาคต เทียบเท่ากับผู้ที่อยู่ในระบบเงินบำนาญสำหรับลูกจ้างเป็นเวลา 30 ปี

หากสิทธิประโยชน์จากเงินบำนาญที่คาดว่าจะได้รับไม่ถึงเกณฑ์ ทางการสามารถนำมูลค่าทรัพย์สินทางการเงินของผู้สมัครมาพิจารณาประกอบได้